III SA/Gl 42/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na czynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. J. R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się unieważnienia egzekucji administracyjnej z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. jako niezgodnej z obowiązującym prawem oraz wniósł o zwrot [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...]% naliczonymi do dnia zapłaty. Domagając się unieważnienia egzekucji Skarżący zarzucił między innymi niezgodne z prawem postępowanie i naruszenie art.3a § 1 i 2, art.15,art. 27 § 1 i 2, art.29 § 1, art.33 pkt.6, art.59 pkt.7, art 64 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz.U.z 2005 r nr 229, poz.1954 ze zm.). Wskazując na powyższe przepisy Skarżący zarzucał brak doręczenia upomnienia, prowadzenie egzekucji pomimo braku upomnienia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, stwierdzał ponadto, że jego zdaniem istnieją przesłanki do umorzenia egzekucji, a koszty egzekucji zostały spowodowane niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem egzekucji, które to koszty ponosi organ, który dokonał czynności powodujących koszty. Skarżący wskazywał, iż w [...] r. wraz z synem W. przejął firmę transportową "A" B. P. siedzibą w B.. Po trzech miesiącach działalności firmy "B" J. R. W. R. z siedzibą w S. jej działalność została zawieszona na okres trzech miesięcy od [...] r. do [...] r. z powodu zerwania umowy o współpracy z firmą "C". Dalej Skarżący stwierdził, iż ZUS Oddział w S. był powiadomiony o zawieszeniu działalności firmy pismami z dnia [...] r. i z [...] r. Dalej wskazywał, że pismem z dnia [...] r. ZUS w S. wezwał Skarżącego do uregulowania należności z tytułu składek na kwotę: [...] zł (ubezpieczenie społeczne), [...] z ł(ubezpieczenie zdrowotne) oraz [...] zł (FPiFGŚP) w okresie od [...] r. do [...] r. Jednocześnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] ZUS W S. wymierzył Skarżącemu opłatę dodatkową w wysokości [...] % nieopłaconych składek. Natomiast jak wskazywał Skarżący według upomnień z dnia [...] r. zadłużenie dotyczyło innych okresów i innej wysokości, a mianowicie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od [...] r. do [...] r. na kwotę [...] i koszty upomnienia; z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] r. do [...] r. na kwotę [...] zł i koszty upomnienia oraz składki na Fundusz Pracy za okres od [...] r. [...] r. na kwotę [...] zł i koszty upomnienia. Jak wskazywał Skarżący, po dokonaniu wyjaśnień tytuły wykonawcze z dnia [...] r. zostały zwrócone wierzycielowi, a postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego umorzono z dniem [...] r. Dalej Skarżący wskazywał, iż ZUS w S. w dniu [...] r. wystawił ponownie tytuły wykonawcze powołując się na upomnienia z dnia [...] r. Skarżący podnosił, iż jego zdaniem postępowanie ZUS w S. jest nieprawidłowe, w każdym piśmie podawane są inne kwoty zadłużenia, a ZUS w S. nie udziela rzetelnych odpowiedzi na pisma Skarżącego lub nie udziela ich wcale, co dotyczy m.in. pism z dnia [...] r. i z [...] r. Skarżący wskazał ponadto, iż postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. jako egzekutora wniosku ZUS Oddział S. z dnia [...] r. obciążył on wierzyciela kosztami egzekucji, a koszty egzekucji w wysokości [...] zł zostały zwrócone Skarżącemu. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. organ rentowy reprezentowany przez radcę prawnego D. S. wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazał jednocześnie, iż z treści pisma Skarżącego nie wynika, że jest to skarga od orzeczenia wydanego przez organ administracyjny, gdyż Skarżący wnosi o " unieważnienie egzekucji administracyjnej z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. jako niezgodnej z obowiązującym prawem". Argumentował ponadto, że wobec Skarżącego nie została wydana żadna decyzja, która podlegała by zaskarżeniu przed sądem administracyjnym, zaś gdyby przyjąć, że skarga dotyczy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. nr [...], która została doręczona Skarżącemu, to nie został wyczerpany tok instancji. Tym samym, zdaniem organu rentowego, pismo Skarżącego spełnia przesłanki wynikające z art.58 § 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz.1270 z późn. zm). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada m.in. dopuszczalność skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2002 r. nr 153, poz.1270 z późn. zm.-dalej. p.p.s.a). Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi jest pismo J. R. z dnia [...] r. dotyczące unieważnienia egzekucji administracyjnej z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w S. jako niezgodnej z obowiązującym prawem. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa m.in. art. 3 § 2 p.p.s.a., w którym wymienione zostały kategorie aktów prawnych i czynności podlegające kontroli sądowoadministracyjnej. I tak zgodnie z treścią powołanego przepisu cyt.: "Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a." Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3 i art. 4 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie, przyjdzie stwierdzić, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się jedynie do zakresu określonego ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują taką kontrolę, co oznacza w konsekwencji, że objęte są nią jedynie akty i działania wskazane w tych ustawach. Zatem określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, mogących być zaskarżonych do sądu administracyjnego, wyklucza możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd unieważniania egzekucji administracyjnej. Tak więc ta kategoria czynności nie mieści się w wyliczeniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Przedstawiony wyżej zakres kognicji sądów administracyjnych łączy się integralnie z kontrolą administracji publicznej w sprawach, w których organy poprzez wydawanie ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych kształtują sytuację prawną obywateli nakładając na nich obowiązki lub przyznając (bądź odmawiając przyznania) uprawnienia. Z treści pisma Skarżącego nie wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym bądź decyzja administracyjna. Co więcej, Skarżący domagał się unieważnienia postępowania egzekucyjnego, co nie leży w kompetencjach sądów administracyjnych. Niewątpliwie prowadzenie egzekucji administracyjnej ( wadliwe bądź nie) nie jest aktem administracyjnym indywidualnym w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jednakże w trybie i na zasadach określonych w powołanej ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzja lub postanowienie akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy nieprawidłowo, zdaniem Skarżącego, prowadzonej egzekucji administracyjnej z wniosku Zakładu Ubezpie-czeń Społecznych. Podkreślić należy, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd wskazuje, iż zasady postępowania egzekucyjnego w administracji reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.- dalej upea). Z powyższej ustawy wynika, że nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji (art. 23 § 1 upea). Ponadto art. 33 upea wymienia podstawy zarzutu w sprawie prowadzenie egzekucji administracyjnej. Dalej z art. 35 § 1 upea wynika, iż wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Organ egzekucyjny może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. W świetle wskazanych okoliczności skarga J. R. jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i § 3 p.p.s.a.