III SA/Gl 428/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-04-27

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, samotna matka wychowująca dwójkę małoletnich dzieci, pozostająca bez zatrudnienia i utrzymująca się z alimentów oraz emerytury babci, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, samotna matka wychowująca dwójkę małoletnich dzieci, pozostająca bez zatrudnienia i utrzymująca się z alimentów oraz emerytury babci, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jej dochody i majątek, uwzględniając konieczne wydatki na utrzymanie i leczenie, nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, A.P., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że jest samotną matką wychowującą dwójkę małoletnich dzieci, pozostającą bez zatrudnienia i utrzymującą się z alimentów w wysokości 500,00 zł. Jej sytuację finansową pogarszają problemy zdrowotne dzieci. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności solidarnej członka zarządu) w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia [...]r. skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. W jego motywach podała, iż jest matką samotnie wychowującą dwie małoletnie córki. Ich jedynym źródłem utrzymania są alimenty w wysokości 500,00 zł, jako że skarżąca od [...]r. wobec wygaśnięcia zawartej na czas określony umowy o pracę, pozostaje bez zatrudnienia. Ponieważ jej wynagrodzenie wynosiło 638,00 zł brutto, nie posiada żadnych oszczędności oraz majątku. Razem z córkami zamieszkuje u swojej babki, która udostępnia im jeden pokój mieszkania dwupokojowego. Tymczasem obie córki mają problemy zdrowotne, co dodatkowo obciąża i tak skromny budżet domowy ich rodziny. Na potwierdzenie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: - decyzję ZUS z dnia [...]r. obrazującą wysokość pobieranej przez babkę skarżącej emerytury, która wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1.487,66 zł netto; - zaświadczenie [...]z dnia [...]r. potwierdzające, iż właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu o pow. 36,70 m2, w którym skarżąca zamieszkuje razem z dziećmi jest jej babka; - rachunki ponoszonych opłat za mieszkanie, obejmujące m.in. czynsz (380,00 zł), gaz (185,57 zł - wydatek co drugi miesiąc), energię elektryczną (204,10 zł - wydatek co drugi miesiąc), telefon i Internet (168,16 zł); - zeznanie podatkowe PIT-37 za 2010 r., gdzie zadeklarowany przez skarżącą dochód ze stosunku pracy wynosił 3.283,50 zł; - dokumentację medyczną wraz z zaświadczeniami lekarskimi wskazującymi na stan zdrowia małoletnich córek; - wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...]r. w przedmiocie rozwiązania małżeństwa oraz podwyższenia alimentów; - decyzję Miejskiego Urzędu Pracy w L. z dnia [...]r., na mocy której skarżąca została uznana za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 cyt. ustawy zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Użyte w cytowanym wyżej przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna wyjaśnić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości swoją sytuację finansową i możliwości płatnicze. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy dlatego też może być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją racjonalne powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Należy bowiem zauważyć, iż skarżąca poza alimentami w wysokości 500,00 zł nie posiada innych źródeł utrzymania. Wprawdzie zamieszkuje u swojej babki, której emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1.487,66 zł netto. Niemniej jednak powyższe kwoty biorąc pod uwagę ponoszone z tytułu koniecznego utrzymania i leczenia wydatki rzeczywiście nie są wystarczające na uiszczenie występujących w sprawie kosztów sądowych. Te bowiem przekraczają możliwości finansowe strony skarżącej oraz jej rodziny. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło