III SA/Gl 429/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. D. na działanie Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie postępowań toczących się przed Sądem i nadzoru Prezesa Sądu postanawia: odrzucić skargę Pismem z [...] r. J. D. (dalej: skarżący) złożył skargę na działanie Prezesa Sądu Okręgowego w K. (dalej: organ) w przedmiocie postępowań toczących się przed sądem i nadzoru Prezesa Sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Organ wskazał, że skarga dotyczy konkretnej sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w K. i tym samym nie mieści się w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności i przewlekłości podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych, gdyż sądy te nie sprawują kontroli nad sprawnością postępowań toczących się przed sądami administracyjnymi, ani nad sposobem wykonywania wewnętrznego nadzoru administracyjnego przez prezesów sądów powszechnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej określonej w skrócie, jako: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 oraz z 2019 r., poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (tak art. 3 § 2a ustawy P.p.s.a.) oraz orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (tak art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a.). Jednocześnie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie złożona skarga – zgodnie z jej treścią - dotyczy zarządzenia wydanego w toku postępowania w sprawie sygn. [...] oraz działań sędziów w toku tego postępowania. Rozważając kwestię dopuszczalności skargi należy zwrócić uwagę, że dotyczy ona działania Prezesa Sądu Okręgowego. W związku z brzmieniem art. 21 § 1 Ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. 2020 poz. 2072) skarga dotyczy działania Prezesa Sądu Okręgowego. Z brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika zaś, że kontrolą sądową sprawowaną przez sądy administracyjne objęte są prawne formy działania organów administracji publicznej. Prezes Sądu Okręgowego nie jest natomiast organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, należy bowiem do organów władzy sądowniczej. Z racji tego jednak, że pełni pewne funkcje administracyjne, w przypadkach wskazanych w obowiązujących przepisach może działać w formach przewidzianych dla "ustrojowych" organów administracyjnych i wówczas będzie takim organem w znaczeniu funkcjonalnym, z racji wykonywanych przez siebie funkcji. Zgodnie z treścią art. 5 § 2 k.p.a., Prezes Sądu Okręgowego mógłby być uznany za organ administracji publicznej, gdyż jest innym niż organ administracji publicznej organem państwowym tylko wtedy, gdyby był powołany do załatwienia spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Takich kompetencji mu nie powierzono, a materia objęta zaskarżonymi działaniami nie podlega przepisom k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1945/15). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli rozstrzygnięć czy innych pism wydawanych w toku takiego postępowania. Zatem, skoro wywodzone przez skarżącego działania w toku postępowania sądowego nie dotyczy żadnej z prawnych form działania administracji publicznej, co do której dopuszczalne jest wniesienie skargi, a kognicja sądu administracyjnego nie wynika w przedmiotowej sprawie także z przepisów szczególnych, to wniesiona skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a).