III SA/Gl 430/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Małgorzata Walentek, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Starosty [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Postanowieniami nr [...],[...] z dnia [...] r. Starosta [...] odmówił wydania Urzędowi Gminy T. zaświadczeń potwierdzających dane z ewidencji gruntów dla nieruchomości Skarbu Państwa, położonych w obrębie H., T. i B. według stanu aktualnego oraz według stanu na dzień [...] r. W uzasadnieniach tych rozstrzygnięć wskazał, że wydanie zaświadczeń na podstawie art. 217 kpa wymaga wskazania interesu prawnego. Zatem wnioski Gminy T. o wydanie zaświadczeń w trybie art. 217 kpa w sprawie potwierdzenia danych z ewidencji gruntów zmierzają "do obejścia" przepisu art. 24 ustawy 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym informacje o danych zawartych w operacie ewidencyjnym udostępniane są w formie odpłatnych wypisów. W wyniku zażaleń wniesionych przez Wójta Gminy T. na powyższe rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. postanowieniem z [...] r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, że do zadań Starosty zgodnie z art. 7d ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne należy prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, zatem stosownie do treści art. 218 § 1 kpa organ ten zobowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji. Podniósł, że Wójt Gminy T. w swoich wnioskach wskazał na niezbędność uzyskania danych z ewidencji gruntów i budynków w formie zaświadczeń w celu dołączenia ich do wniosku o komunalizację nieruchomości Skarbu Państwa, których te dane dotyczyły. Zatem organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie Gmina wykazała interes prawny w uzyskaniu danych z ewidencji gruntów, tym samym więc zostały spełnione przesłanki do wydania zaświadczeń określonych w art. 217 § 2 kpa. Ponadto organ ten stwierdził, że treść art. 24 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie ogranicza wydawania wyrysów i wypisów z operatu ewidencji gruntów i budynków wyłącznie za odpłatnością, bowiem Starosta zgodnie z ust. 4 art. 24 tej ustawy zapewnia nieodpłatnie gminom bezpośredni dostęp do bazy danych ewidencji gruntów i budynków, bez prawa ich udostępniania osobom trzecim. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Starosta [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Odwołując się do treści art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stwierdził, że przewidzianej tam formy wypisu jak i odpłatności za niego nie wyklucza ani nie uzasadnia wprowadzenia innej formy udzielania informacji z operatu cel jakim jest komunalizacja gruntów Skarbu Państwa. Podkreślił, że w kwestii tej w sposób odmienny niż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wypowiedział się [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w piśmie z dnia [...] r. nr [...]. Zdaniem skarżącego uznanie przez organ odwoławczy niezbędności wydania zaświadczeń w trybie art. 217 § 2 kpa jest błędne zaś powołanie się na przepis art. 218 kpa nieuzasadnione. Odmowa wydania żądanego przez Gminę T. zaświadczenia w drodze postanowienia na zasadzie art. 219 kpa w ocenie skarżącego nie naruszyła obowiązujących przepisów prawa, bowiem tryb określony w art. 217-219 kpa nie dotyczy udzielania informacji, ale opartej na interesie prawnym wnioskodawcy lub wymaganej przez przepis prawa potrzeby uzyskania urzędowego potwierdzenia w drodze zaświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, Sąd bada zachowanie warunków formalnych oraz terminu do jej wniesienia, przede wszystkim zaś bada dopuszczalność skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi między innymi o to, czy skarga została wniesiona przez uprawniony podmiot. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 1), jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). W rozpatrywanej sprawie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Starosta [...]. Przedmiotem skargi jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działającego jako organ drugiej instancji, uchylające postanowienia Starosty [...] nr [...],[...] z dnia [...] r. o odmowie wydania zaświadczeń potwierdzających dane uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 7d pkt 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) do zadań starosty należy m.in. prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków. Uchylone postanowienia Starosty [...] wydane na podstawie art. 219 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) są niewątpliwie rozstrzygnięciami w sprawach indywidualnych, załatwianych w drodze orzeczenia organu administracji publicznej, o którym mowa w art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Zatem złożona w niniejszej sprawie przez Starostę [...] skarga jest skargą organu administracji publicznej, o którym mowa w art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Zatem złożona w niniejszej sprawie przez Starostę [...] skarga jest skargą organu administracji publicznej, który wydał w przedmiotowej sprawie postanowienie jako organ pierwszej instancji. Z przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani też z innych przepisów prawa – bynajmniej skarżący nie powołał się na takie przepisy – nie wynika uprawnienie organu wydającego w tej samej sprawie rozstrzygnięcie do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż organ administracji, który w pierwszej instancji wydal rozstrzygnięcie w sprawie (decyzję lub postanowienie), nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie (por. postanowienia NSA z 24 stycznia 1997 r. IV SA 802/95 ONSA 1997/4 poz. 179; NSA z 23 marca 2000 r. I SA/Łd 100/2000). Stanowisko takie zajął również Sąd Najwyższy, w uchwale Składu Siedmiu Sędziów z dnia 27 lipca 1993 r. (III AZP 8/93 OSNCP 1994/1 poz. 3). W uzasadnieniu przywołanej uchwały Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika uprawnienie organu administracji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na własną decyzję lub w obronie własnej decyzji wzruszonej przez organ odwoławczy. W postępowaniu administracyjnym, prowadzonym zarówno w trybie zwykłym (instancyjnym), jak i w trybach nadzwyczajnych, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dopuszczają żadnej zmiany statusu organu administracji; zawsze jest on organem prowadzącym postępowanie i wyposażonym w uprawnienia o charakterze władczym. Takiej pozycji organu rozstrzygającego sprawę władczo i jednostronnie organ administracji publicznej nie traci po wydaniu decyzji w pierwszej instancji. Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżania, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgodnie z art. 219 kpa na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia przysługuje zażalenie. Oczywistym jest, że Staroście [...] jako organowi, który wydał w oparciu o wyżej powołany przepis postanowienie w pierwszej instancji, nie służył środek zaskarżania. Zażalenie bowiem przysługuje tylko stronie postępowania, w wyniku którego zostało wydane rozstrzygnięcie w sprawie. Z powyższych względów skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). SJ/