III SA/Gl 434/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że jest emerytką i pobiera skromne świadczenie emerytalne w kwocie 717,35 zł netto, natomiast jej mąż J. W. jest również emerytem, a jego świadczenie emerytalne, łącznie z zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi 920,85 zł netto. Wnioskodawca i jej małżonek są w podeszłym wieku i cierpią na wiele schorzeń. Wszystkie pieniądze pochłaniają lekarstwa, wizyty u lekarzy, zakup opału, żywności, opłaty za prąd, gaz, telefon, podatek rolny, także odzież i obuwie. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, a kilka lat temu zapożyczyła się na pokrycie kosztów leczenia męża. Pole posiadane przez stronę i jej męża, o powierzchni 3 ha nie jest przez nich "obrabiane" ze względu na ich podeszły wiek i stan zdrowia. Z oświadczenia strony skarżącej, zawartego na druku urzędowego formularza PPF wynikało, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jedynie ze swoim mężem J. W.. Obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej spowodowanej długotrwałą chorobą i związanymi z nią wydatkami na leczenie. Załącznikami do wniosku było: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. oraz potwierdzenia wypłat miesięcznych rat świadczeń emerytalnych wnioskodawcy i jej męża. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego jej męża. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie wpłynęło w dniu [...] r. pismo przewodnie skarżącej wraz z załącznikami: zeznaniami podatkowymi za [...] r. (obojga małżonków W.); zaświadczenie o likwidacji rachunku bankowego M. W.; wniosek o dokonanie podziału działki ("wyodrębnienie z działki nr [...] działki o nr [...]"); dwa akty notarialne; zaświadczenia o stanie zdrowia; kserokopia umowy kredytu konsumenckiego; rachunki zakupów w aptece. Z uwagi na wątpliwości co do liczby osób prowadzących ze skarżącą wspólne gospodarstwo domowe, pismem z dnia [...] r. wezwano wnioskodawcę do wyjaśnienia tej kwestii. W odpowiedzi na ww. wezwanie, wnioskodawca w piśmie z dnia [...] r. oświadczyła, że B. W. jest jej synową, która nie mieszka razem z nią. Skarżąca prosiła swoją synową o to, aby spłacała raty za odkurzacz ze swojego rachunku bankowego. Skarżąca oddaje ze swojej renty synowej pieniądze za poszczególne raty. Dzieci (syn i synowa) żadnych pieniędzy wnioskodawcy nie dają. Skarżąca mieszka razem ze swoim mężem na piętrze, natomiast jej córka R. mieszka razem ze swoim mężem na parterze. Strona kategorycznie oświadczyła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego razem ze swoją córką R. i jej mężem. Córka nigdy im nie pomaga finansowo i nie partycypuje w ich wydatkach. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku M. W., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca udowodniła w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżąca zdołała uprawdopodobnić, że w rzeczywistości pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie ze swoim mężem J. W.. Wspólny dochód miesięczny skarżącej oraz jej małżonka oscyluje w granicach około 1.630 zł. Wnioskodawca oraz jej małżonek są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi. Fakt ten powoduje, że muszą kupować leki, korzystać z konsultacji i wizyt lekarskich, co generuje koszty. Skarżąca zaciągnęła kredyt konsumencki przeznaczając go na zakup sprzętu domowego. Poza tym, należy uwzględnić wydatki na zakup żywności, opału, odzieży i obuwia. Nie należy jednocześnie tracić z pola widzenia tego, że skarżąca wniosła do tutejszego Sądu cztery skargi na poszczególne akty administracyjne, inicjujące cztery postępowania sądowoadministracyjne. W każdym z tych postępowań istnieje obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Ponoszenie tych kosztów w tych sprawach byłoby rzeczywiście nadmiernym obciążeniem finansowym dla wnioskodawcy. W ocenie rozpoznającego wniosek, strona wykazała istnienie po swojej stronie przesłanek, skutkujących uwzględnieniem jej wniosku w całości, przyznając jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.