III SA/Gl 434/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: ustanowić dla strony skarżącej radcę prawnego z urzędu. Wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. tutejszy Sąd oddalił skargę M. W. na ww. decyzję. W dniu [...] r. wpłynął do Sądu wypełniony przez skarżącą druk urzędowego formularza PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wniosła o ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata bądź radcy prawnego. Należy zaznaczyć, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 czerwca 2014 r. zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że jest emerytką i pobiera skromne świadczenie emerytalne w kwocie 717,35 zł netto, natomiast jej mąż J. W. jest również emerytem, a jego świadczenie emerytalne, łącznie z zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi 920,85 zł netto. Wnioskodawca i jej małżonek są w podeszłym wieku i cierpią na wiele schorzeń. Wszystkie pieniądze pochłaniają lekarstwa, wizyty u lekarzy, zakup opału, żywności, opłaty za prąd, gaz, telefon, podatek rolny, także odzież i obuwie. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, a kilka lat temu zapożyczyła się na pokrycie kosztów leczenia męża. Pole posiadane przez stronę i jej męża, o powierzchni [...] ha nie jest przez nich "obrabiane" ze względu na ich podeszły wiek i stan zdrowia. Z oświadczenia strony skarżącej, zawartego na druku urzędowego formularza PPF wynikało, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jedynie ze swoim mężem J. W.. Obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej spowodowanej długotrwałą chorobą i związanymi z nią wydatkami na leczenie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że nadal pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim mężem , a wszelkie dokumenty, które znajdują się w aktach sprawy, potwierdzające stan majątkowy jej gospodarstwa domowego są nadal aktualne. Strona wniosła o posłużenie się dokumentami wcześniej złożonymi do akt sprawy, obrazującymi stan majątkowy skarżącej i jej męża. Wnioskodawca oświadczyła, że jej dochody oraz dochody jej męża nie uległy zmianie, a trójka wspólnych dzieci prowadzi odrębne gospodarstwa domowe i nie uczestniczy w wydatkach swoich rodziców. Strona podkreśliła, że nie jest w stanie odłożyć pieniędzy, które umożliwią zgromadzenie gotówki na opłacenie pełnomocnika procesowego z wyboru. Powyższy wniosek strony skarżącej został uwzględniony przez rozpoznającego wniosek. Załącznikami do pierwszego wniosku były: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. oraz potwierdzenia wypłat miesięcznych rat świadczeń emerytalnych wnioskodawcy i jej męża. Natomiast w odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego wpłynęły do akt: zeznania podatkowe za 2013 r. (obojga małżonków W.); zaświadczenie o likwidacji rachunku bankowego M. W.; wniosek o dokonanie podziału działki ("wyodrębnienie z działki nr [...] działki o nr [...]"); dwa akty notarialne; zaświadczenia o stanie zdrowia; kserokopia umowy kredytu konsumenckiego; rachunki zakupów w aptece. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku M. W. należy w pierwszej kolejności przywołać zasady wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do ich brzmienia, przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu trzeba odnotować, że mocą wcześniejszego postanowienia referendarza sądowego, wydanego w dniu 13 czerwca 2014 r., skarżąca została już w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wniosek M. W. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla skarżącej w przypadku, gdy ta jest już w sprawie zwolniona od kosztów sądowych poskutkowałoby bowiem sytuacją, w której skorzystałaby ona z całkowitego zakresu prawa pomocy (to jest obejmującego zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie zastępcy procesowego). Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca udowodniła w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a więc obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżąca zdołała uprawdopodobnić, że w rzeczywistości pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie ze swoim mężem J. W.. Wspólny dochód miesięczny skarżącej oraz jej małżonka oscyluje w granicach około 1.630 zł brutto. Wnioskodawca oraz jej małżonek są osobami w podeszłym wieku, są również osobami schorowanymi. Fakt ten powoduje, że muszą kupować leki, korzystać z konsultacji i wizyt lekarskich, co generuje koszty. Skarżąca zaciągnęła kredyt konsumencki przeznaczając go na zakup sprzętu domowego. Poza tym, należy uwzględnić wydatki na zakup żywności, opału, odzieży i obuwia. W ocenie rozpoznającego wniosek, strona wykazała istnienie po swojej stronie przesłanek, skutkujących uwzględnieniem jej wniosku w całości i przyznano jej de facto prawo pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego z urzędu. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.