III SA/Gl 437/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w likwidacji w D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że spółka została postawiona w stan likwidacji z uwagi na swoją kondycję finansową. Aktualnie nie ma jednak przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Spółka od dłuższego czasu "jest na znacznej stracie". Z uwagi na wydane przez organ skarbowy zarządzenia o zabezpieczeniu, konta bankowe spółki są zajęte. W rubryce obrazującej wysokość kapitału zakładowego przedsiębiorcy wskazano, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 50.000 zł, wartość środków trwałych wynosi, wg oświadczenia 22.268,33 zł, natomiast w ubiegłym roku spółka poniosła stratę w kwocie (-) 101.847,34 zł. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że spółka posiada dwa rachunki bankowe: w B i w C. Na pierwszym znajduje się kwota 515,96 zł (jest ono jednak zajęte), a na drugim występuje debet (-) 288,68 zł. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować rzeczywisty i aktualny stan majątkowy podmiotu wnioskującego. W odpowiedzi na to wezwanie wpłynęły następujące dokumenty: zeznania podatkowe CIT-8 za rok 2014 i za rok 2015; deklaracje VAT-7 za okres od lutego 2016 r. do lipca 2016 r.; raport kasowy obrazujący stan gotówki w kasie spółki na dzień 31 lipca 2016 r.; sprawozdanie finansowe za 2016 r.; zestawienie sald wszystkich rachunków bankowych prowadzonych przez spółkę; wyciąg z rachunku bankowego w B i C oraz ewidencję środków trwałych – stan na dzień 31 lipca 2016 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku spółki, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu. Na potrzeby niniejszego postępowania wpadkowego należy ustalić wysokość wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie sądowoadministracyjnej, choć czynność ta nie znajduje się w zakresie kompetencji referendarza sądowego. W przedmiotowej sprawie nie pobiera się stosunkowego wpisu sądowego od skargi. Przedmiotem skargi jest bowiem decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K., którą organ uchylił decyzję organu pierwszej instancji (Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w S.) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W takim przypadku pobierany jest wpis sądowy stały, który wynosi, w tym przypadku, 500 zł (na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarżąca spółka dołączyła do wniosku o przyznanie prawa pomocy wszystkie dokumenty i materiały źródłowe niezbędne do rozpoznania wniosku. Pominęła natomiast wykazanie tego, że jeden z jej rachunków bankowych jest rzeczywiście zajęty. Wynika z tego, że wnioskodawca wykazała swoją aktualną sytuację majątkową w sposób dostatecznie jasny. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżąca spółka nie spełnia przesłanek skutkujących uwzględnieniem jej wniosku w całości i jest w stanie uiścić tytułem wpisu sądowego od skargi kwotę 500 zł. Wprawdzie skarżąca spółka znajduje się w likwidacji, fakt ten jednak nie przesądza sam z siebie o braku możliwości uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Faktem jest, że spółka poniosła stratę w ubiegłym roku podatkowym. Co istotne jednak, z analizy deklaracji VAT-7 wynika, że wykazuje ona regularny i stały obrót, zamykający się w kwocie od 227.270 zł (czerwiec 2016 r.) do 735.488 zł (maj 2016 r.). Co istotne, obrotu nie można utożsamiać z przychodem uzyskiwanym przez przedsiębiorcę. Obrót jest czynnikiem wskazującym na aktywność podmiotu gospodarczego i jego aktywność w dokonywaniu czynności gospodarczych. Analiza powyższa wskazuje jednak na to, że spółka funkcjonuje jednak w obrocie gospodarczym. Z bilansu wynika, że aktywa trwałe spółki wyraźnie wzrosły pod koniec 2015 r. w stosunku do końca 2014 r. (z 26.954,45 zł do 607.986,57 zł). Wzrostowi uległy również aktywa obrotowe (zarówno zapasy, jak i należności). Faktem jest, że w tym samym stosunku wzrosły również zobowiązania spółki i rezerwy na zobowiązania. Najistotniejsza jest jednak analiza raportu kasowego spółki i wyciągu z jej rachunku bankowego w B. Z materiałów tych wynika, że spółka jednak posiada dostęp do tzw. "żywej gotówki". Z raportu kasowego (stan na dzień 31 lipca 2016 r.) wynika, że kasa spółki zasilana jest regularnie wypłatami z banku następującymi kwotami: 4.000 zł (5 lipca 2016 r.); 2.000 zł (9 lipca 2016 r.); 3.500 zł (12 lipca 2016 r.). Łącznie wpłacono z banku kwotę 9.500 zł (przychód), podczas kiedy wypłaty z kasy – rozchód, zamknęły się w kwocie 7.006,53 zł. Do podobnych wniosków prowadzi analiza rachunku bankowego spółki, prowadzonego w B. Przelewy przychodzące na ten rachunek nie przeważają nad przelewami wychodzącymi. Na rachunku tym nie występuję saldo. Przykładowo w lipcu 2016 r., wpłynęły na ten rachunek kwoty, w których typ operacji określono jako "przelew przychodzący": 15.000 zł (11 lipca 2016 r.); 20.247, 19 zł (13 lipca 2016 r.); 10.000 zł (15 lipca 2016 r.); 15.000 zł (15 lipca 2016 r.); 15.000 zł (19 lipca 2016 r.); 13.181 zł (21 lipca 2016 r.); 45.100,77 zł (26 lipca 2016 r.); 53.107,89 zł (29 lipca 2016 r.). Wszystkie te kwoty wpływały na rachunek bankowy spółki tytułem zapłat od innych przedsiębiorców. Spółka oczywiście również wypłacała z tego rachunku gotówkę, w tym na regulowanie swoich zobowiązań, jednak saldo końcowe wyniosło 102.660,92 zł. Dla porządku stwierdzić należy, że wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, nie wykazała, że jej rachunek bankowy w B jest zajęty w związku z toczącym się wobec niej postępowaniem egzekucyjnym – pomimo wezwania w piśmie referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2016 r. A takie oświadczenie zawarła w rubryce nr 9.3 druku urzędowego formularza PPPr. Ponadto spółka oświadczyła w uzasadnieniu zamieszczonym na druku formularza PPPr, że nie spełnia przesłanek "do złożenia wniosku" o ogłoszenie upadłości. Należy więc domniemywać, że spółka nie zaprzestała spłacania zaciągniętych zobowiązań i jest wypłacalna. Tym samym, w ocenie rozpoznającego wniosek, wnioskująca spółka jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł, ponieważ nie zdołała wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.