III SA/Gl 440/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na rzecz [...] w P. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 18 lutego 2025 r. nr PR.9200.1.2025 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w R. z dnia 27 listopada 2024 r. nr [...], 2 ) zasądza od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z 18 lutego 2025 r. nr PR.9200.1.2025 Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: organ odwoławczy, Prezes WUG), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w R. (dalej: organ pierwszej instancji, Dyrektor OUG) z dnia 27 listopada 2024 r. nr [...], ldz. [...], odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia na rzecz [...] z siedzibą w P. (dalej: strona skarżąca, Stowarzyszenie) do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia planu ruchu Polskiej Grupy Górniczej S.A. Oddział KWK "[...]" w G. na okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2027 r. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. 1. Wnioskiem z 21 sierpnia 2024 r. Polska Grupa Górnicza S.A. zwróciła się do organu pierwszej instancji o zatwierdzenie planu ruchu Polskiej Grupy Górniczej S.A. Oddział KWK [...] w G. na okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2027 r. 2. W dniu 13 listopada 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Stowarzyszenia, w którym organizacja ta wniosła o dopuszczenie na prawach strony do postępowania w sprawie zatwierdzenia planu ruchu Polskiej Grupy Górniczej S.A. Oddział KWK [...] w G. na okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2027 r. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że jest organizacją statutowo zajmującą się podejmowaniem działań zmierzających do poprawy oraz zabezpieczenia szeroko pojętego stanu środowiska naturalnego. W zakresie tych działań wiodącą rolę odgrywa identyfikacja zagrożeń dla środowiska i bezpieczeństwa mieszkańców terenów górniczych oraz przeciwdziałanie wszelkim zagrożeniom związanym ze szkodliwym wpływem działalności zakładów górniczych na środowisko naturalne oraz życie i zdrowie mieszkańców terenów górniczych. Ponadto podejmuje działania mające na celu pomoc osobom narażonym i poszkodowanym w wyniku szkód związanych z ruchem zakładu górniczego. Kluczowym elementem realizacji celów organizacji jest społeczna kontrola ruchu zakładów górniczych oraz decyzji administracyjnych ten ruch dopuszczających, co odbywa się poprzez udział Stowarzyszenia w postępowaniach administracyjnych, mający na celu przedstawienie w trakcie tych postępowań wniosków i rozwiązań zmierzających do ograniczenia szkód w środowisku naturalnym i mieniu mieszkańców. Zaakcentowano, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu jest uzasadniony interesem społecznym realizowanym poprzez ochronę środowiska naturalnego będącego dobrem ogólnym, jak również interesem lokalnej społeczności narażonej na ujemne skutki działalności górniczej, nadto stanowi środek realizacji zadań statutowych. Stowarzyszenie podkreśliło, że w związku z planowaną eksploatacją górniczą zamierza i będzie podejmować działania celem ochrony interesu społecznego, które będą polegać na identyfikacji gruntów, na których przewidziane są osiadania górnicze oraz udzieleniu wszelkiej pomocy właścicielom zagrożonych górniczą degradacją gruntów. Ponadto podejmowane będą wszelkie możliwe działania ukierunkowane na ochronę wód powierzchniowych, tak w zakresie ochrony ich czystości, jaki w zakresie ochrony terenu górniczego przed zalaniem poprzez monitorowanie odprowadzanych przez przedsiębiorcę górniczego wód kopalnianych, celem zapobiegania zasoleniu wód rzeki O. oraz K.. Strona skarżąca wskazała ponadto, że dotychczasowa kontrola ruchu zakładu górniczego była niewystarczająca, co potwierdzają okoliczności ujawnione 15 września 2024 r., kiedy to na kilkukilometrowym odcinku obwałowania rzeki K., Potoku [...] i tzw. Doprowadzalnika Rowu A nastąpiło wieloskalowe przesiąkanie zabudowanych przez zakłady górnicze wałów zabezpieczających przed zalaniem terenu depresyjnego sołectwa P.. Jednocześnie obecny stan techniczny urządzeń i budowli zabezpieczających nieckę [...] przed zalaniem jest katastrofalny i stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców P.. 3. Organ pierwszej instancji postanowieniem z 27 listopada 2024 r. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia planu ruchu Polskiej Grupy Górniczej S.A. Oddział KWK [...] w G. na okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2027 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że cele statutowe Stowarzyszenia są częściowo zbieżne z przedmiotem postepowania dotyczącego zatwierdzenia planu ruchu i istnieje między nimi związek, który by uzasadniał udział strony skarżącej w przedmiotowym postępowania. Tym samym spełniona została pierwsza z dwóch przesłanych określonych w art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.). Zdaniem organu pierwszej instancji Stowarzyszenie nie spełnia jednak drugiej z przesłanek wymienionych w powołanym przepisie, a mianowicie za przystąpieniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie przemawia interes społeczny. Stowarzyszenie w treści wniosku, pomimo tego, że działa od 2010 r., w żaden sposób nie podało i nie uszczegółowiło na czym polegają wskazane przez nie działania zmierzające do poprawy oraz zabezpieczenia szeroko pojętego stanu środowiska, poprawy bezpieczeństwa mieszkańców, pomocy osobom narażonym i poszkodowanym w wyniku szkód związanych z ruchem zakładów górniczych. Nie doprecyzowało także, na czym miałyby polegać wspomniane we wniosku przyszłe inicjatywy. Organ pierwszej instancji stanął również na stanowisku, że za uzasadnieniem dla interesu społecznego nie może świadczyć tylko sam fakt, że Stowarzyszenie posiada doświadczenie w podobnych sprawach, lecz autentyczne i bezinteresowne zaangażowanie w ochronę interesów społecznych, w uzasadnionych racjonalnie sytuacjach. Dodatkowo Dyrektor OWG zwrócił uwagę, że Stowarzyszenie reprezentuje interesy większości mieszkańców oraz osób posiadających mienie na terenie gminy G., w związku z tym osoby te stałyby się niejako stronami postępowania w sprawie zatwierdzenia planu ruchu KWK [...], co z kolei wyklucza przytoczone przez organ orzecznictwo. 4. Stowarzyszenie zakwestionowało wydane w sprawie rozstrzygnięcie i wniosło zażalenie. W jego uzasadnieniu stwierdzono, że argumentacja przedstawiona przez organ pierwszej instancji jest całkowicie nieprawidłowa i nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie i stanie faktycznym. Stowarzyszenie wyraziło pogląd, że nie można ważyć interesu społecznego interesem przedsiębiorcy górniczego prowadzącego działalność zarobkową, która może spowodować straty w środowisku naturalnym oraz zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia obywateli. Zaakcentowało, że z uzasadnienia postanowienia wynika, że dopuszczenie Stowarzyszenia do postępowania wywoła negatywne skutki dla wnioskodawcy, co przemawia za odmową dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Takie stanowisko, zdaniem strony skarżącej, jest niedopuszczalne, z tej to przyczyny, że na obecnym etapie postępowania organ jest zobowiązany zbadać i ustalić, czy za Stowarzyszeniem stoi interes społeczny. Tylko ta okoliczność decyduje o dopuszczeniu do postępowania na prawach strony. Również fakt skupiania w Stowarzyszeniu przedstawicieli społeczności lokalnej, w żaden sposób nie może stanowić uzasadnienia braku istnienia interesu społecznego. Podobnie jak powołana w postanowieniu opinia Wójta, którą przedsiębiorca górniczy jest zobowiązany załączyć do wniosku o zatwierdzenie planu ruchu. Po pierwsze nie zastępuje ona udziału organizacji społecznej w postępowaniu, a po drugie nie jest dokumentem wiążącym organ. 5. W wyniku rozpoznania zażalenia zaskarżonym postanowieniem z 18 lutego 2025 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z 27 listopada 2024 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Prezes WUG podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu społecznego uzasadniająca dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Podniósł, że treść planu ruchu zakładu górniczego albo dodatku do planu ruchu determinowana jest ustaleniami zawartymi w koncesji oraz projekcie zagospodarowania złoża lub planie zagospodarowania podziemnego składowiska dwutlenku węgla (art. 108 ust. 3 p.g.g.). Dokumenty te określają prawnie dopuszczalny zakres działalności przedsiębiorcy i wyznaczają granice legalności podejmowanych działań. Zgodnie z art. 108 ust. 11 p.g.g., plan ruchu zakładu górniczego zatwierdza właściwy organ nadzoru górniczego. Celem tego postępowania jest więc badanie zgodności zapisów planu ruchu zakładu górniczego albo dodatku do planu ruchu z przepisami p.g.g. oraz innych ustaw, nie zaś samo w sobie zapewnienie ochrony środowiska, gdyż cel ten realizowany był już m.in. na etapie pozyskiwania koncesji oraz stosownych decyzji, dotyczących ochrony środowiska, lecz tylko i wyłącznie kontrola zgodności ustaleń planu ruchu z obowiązującymi przepisami. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z pkt 7 statutu Stowarzyszenia, do jego celów należą m.in.: identyfikacja problemów związanych ze szkodliwym wpływem działalności zakładów górniczych na środowisko naturalne czy podejmowanie działań zmierzających do poprawy stanu środowiska naturalnego. Stowarzyszenie realizuje swoje cele m.in. przez: prowadzenie działań zmierzających do społecznej kontroli ruchu zakładu górniczego i podejmowanych przez te zakłady działań w zakresie ochrony powierzchni (pkt 8 lit. a statutu Stowarzyszenia), udzielanie członkom stowarzyszenia pomocy w sporządzaniu pism i wniosków w zakresie dochodzenia od przedsiębiorców zajmujących się działalnością górniczą odszkodowania za wyrządzone szkody (pkt 8 lit. b statutu Stowarzyszenia) oraz przedstawiania właściwym organom wniosków i postulatów zmierzających do zapobiegania powstawaniu szkód w środowisku naturalnym (pkt 8 lit. c statutu Stowarzyszenia). Zaś we wniosku o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu Stowarzyszenie wskazało, że za jego udziałem przemawia "szeroko pojęty interes społeczny realizowany poprzez ochronę środowiska naturalnego". W ocenie organu drugiej instancji takie, a nie inne określenie interesu społecznego przez Stowarzyszenie wskazuje de facto na brak określenia interesu społecznego skonkretyzowanego w danej sprawie indywidualnie, przy uwzględnieniu jej realiów, uwarunkowań i celów toczącego się postępowania. Organ odwoławczy uznał zatem, że Stowarzyszenie nie wykazało istotnych i ważnych z punktu widzenia interesu społecznego wartości w odniesieniu do przedmiotu postępowania w tym postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie zdaniem Prezesa WUG za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu nie przemawia również druga ze wskazanych przez stronę skarżącą przesłanek, tj. realizacja "interesu lokalnej społeczności narażonej na ujemne skutki działalności będącej przedmiotem niniejszego postępowania". Przede wszystkim Stowarzyszenie nie skonkretyzowało, o jaki "interes lokalny" chodzi. Jeśli chodzi natomiast o interesy majątkowe właścicieli nieruchomości narażonych na ujemne skutki działalności górniczej, to te są realizowane w trybie określonym w Dziale VIII p.g.g. ("Odpowiedzialność za szkody") oraz na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, a nie w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, podkreślił, że stroną w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego jest wyłącznie przedsiębiorca występujący o zatwierdzenie tego planu i brak jest możliwości przyznania statusu strony wymienionego postępowania innym podmiotom niż wnioskodawca. Z faktu zamieszkiwania lub posiadania mienia na terenie górniczym (w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 15 p.g.g.) nie może więc wynikać przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego. W świetle zatem celu Stowarzyszenia, jakim jest pomoc mieszkańcom poszkodowanym lub narażonym na szkody związane z ruchem zakładów górniczych (pkt 7 lit. a statutu Stowarzyszenia), oraz wskazanego w pkt 8 lit. b statutu Stowarzyszenia sposobu realizacji tego celu (udzielanie tylko i wyłącznie członkom Stowarzyszenia pomocy (...)), dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na tej podstawie służyłoby zaspokajaniu partykularnych interesów, a nie zapewnieniu szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Organ odwoławczy podniósł również, że jakkolwiek doniosły byłby interes organizacji społecznej, ze względu na który żąda ona udziału w postępowaniu, to nie można go stawiać ponad interesem strony. Brak zatwierdzenia przedmiotowego planu ruchu zakładu górniczego spowodowałby konieczność odwleczenia robót planowanych na jego podstawie, a w konsekwencji stwarzałby zagrożenie dla sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Tym samym mógłby negatywnie wpłynąć na miejsca pracy dla ogromnej liczby pracowników przedsiębiorcy. Podsumowując, interes organizacji społecznej do występowania w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę niż interes strony, zwłaszcza że interes strony przeważnie pozostaje w sprzeczności z interesem organizacji społecznej przystępującej do postępowania. 6. Pismem z 31 marca 2025 r. Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło: 1. naruszenie obowiązującego prawa w zakresie dopuszczenia organizacji społecznych (ekologicznych) w charakterze strony do postępowania administracyjnego - w związku z bezpodstawnym uznaniem w skarżonym postanowieniu, że interes społeczny nie przemawia za dopuszczeniem do postępowania w sprawie zatwierdzenia planu ruchu Zakładu Górniczego, organizacji społecznej i ekologicznej skupiającej w swych szeregach mieszkańców terenu planowanych osiadań górniczych i innych negatywnych skutków dla środowiska i mienia w tym stanu bezpieczeństwa powszechnego, 2. naruszenie art. 31 k.p.a. poprzez błędną jego interpretację i przyjęcie, że za dopuszczeniem Stowarzyszenia do postępowania w sprawie zatwierdzenia planu ruchu Zakładu Górniczego nie przemawia interes społeczny, w sytuacji kiedy Stowarzyszenie w swych szeregach skupia przede wszystkim osoby zamieszkałe na obszarze negatywnych wpływów planowanej eksploatacji górniczej, 3. naruszenie art. 28 k.p.a., art. 29 k.p.a. w związku z błędną wykładnią i oceną interesu społecznego, 4. naruszenie art. 7 p.g.g. poprzez bezpodstawne wyłączenie społecznej kontroli działań ujętych w planie ruchu Kopalni w zakresie zgodności z zapisami Planu Zagospodarowania Przestrzennego, Studium Uwarunkowań oraz zgodności z odrębnymi przepisami, 5. naruszenie art. 108 p.g.g. poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że celem postępowania w sprawie zatwierdzenia planu ruchu Zakładu Górniczego nie jest zapewnienie ochrony środowiska, w sytuacji gdy zgodnie z ww. przepisem plan ruchu określa szczegółowe przedsięwzięcia niezbędne w celu zapewnienia między innymi: bezpieczeństwa powszechnego, ochrony elementów środowiska, zapobiegania szkodom i ich naprawy, 6. oparcie rozstrzygnięcia na błędnych założeniach w zakresie przyjęcia, że koncesja, w oparciu o którą działa Kopalnia była poprzedzona stosownymi decyzjami w zakresie ochrony środowiska, w sytuacji gdy koncesja, w oparciu o którą Kopalnia występuje o zatwierdzenie planu ruchu, nie została poprzedzona decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną z udziałem społeczeństwa, których to wymagają obecnie obowiązujące przepisy prawa, 7. błędną interpretację przepisów Działu VIII p.g.g. w związku z błędnym przyjęciem, że ww. przepisy dotyczą interesu społecznego, w sytuacji gdy przepisy te dotyczą interesu prawnego poszkodowanych ruchem zakładu górniczego, a nadto dotyczą sytuacji, w których działalność górnicza jest prowadzona zgodnie z ustawą. Postępowanie w sprawie zatwierdzenia planu ruchu ma natomiast na celu zapewnienie zgodności działalności górniczej z ustawą, koncesją, planem zagospodarowania (art. 7 p.g.g.) itp., 8. naruszenie zasad logicznego rozumowania, 9. błędne przyjęcie, że w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia planu ruchu Zakładu Górniczego stroną postępowania jest wyłącznie przedsiębiorca górniczy występujący o zatwierdzenie tego planu, w sytuacji gdy postępowanie w sprawie zatwierdzenia planu ruchu jest zwykłym postępowaniem administracyjnym i brak jest w prawie podstaw do ograniczania ilości stron tego postępowania, 10. bezpodstawne przyjęcie, że interes strony (wnioskodawcy/Kopalni) jest koniecznym elementem definiowania interesu społecznego organizacji społecznej w postępowaniu na etapie dopuszczenia. Stowarzyszenie stoi na stanowisku, że na etapie dopuszczenia do postępowania interes społeczny organizacji powinien zostać oceniony niezależnie od interesu strony/wnioskodawcy (ww. interesy stoją obok siebie na tym etapie postępowania). Ważenie interesów organizacji społecznej i przedsiębiorcy górniczego może nastąpić dopiero na etapie wydawania ostatecznej decyzji, 11. bezpodstawne przyjęcie, że interes organizacji społecznej musi mieć niższą rangę niż interes strony, w sytuacji gdy zgodnie z prawem ww. interesy są równie ważne, zgodnie z Konstytucją RP wszyscy są równi w prawach, 12. błędnym przyjęciem, że organizacja społeczna winna wykazać jakie posiada kwalifikacje, w sytuacji gdy prawo posiadania jakichkolwiek kwalifikacji nie wymaga, 13. bezpodstawne pominięcie faktu, że Stowarzyszenie skupia w swych szeregach osoby zamieszkałe na terenie planowanej eksploatacji górniczej, w sytuacji gdy członkowie Stowarzyszenia, zamieszkując na terenie planowanych osiadań, mają większe rozeznanie w terenie niż pracownicy organów nadzoru górniczego, 14. stronniczość i bezpodstawne pominięcie przy ocenie interesu Stowarzyszenia wielu istotnych zagrożeń dla środowiska i lokalnej społeczności. W oparciu o wskazane zarzuty strona skarżąca wniosła o dopuszczenie w charakterze strony do postępowania w sprawie zatwierdzenia planu ruchu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 7. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1427, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotną sporu w sprawie jest kwestia dopuszczalności udziału Stowarzyszenia na prawach strony w oparciu o art. 31 § 1 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym z wniosku Polskiej Grupy Górniczej S.A. Oddział KWK "[...]" w G. o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego na okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2027 r. Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zatem, aby wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby lub o dopuszczenie w takim postępowaniu, zgłoszony przez organizację społeczną, został uwzględniony, winny być spełnione łącznie dwa warunki: jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej i przemawia za tym interes społeczny. W sprawie bezsporne jest, że Stowarzyszenie spełnia pierwszą przesłankę, tj. wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie jest uzasadniony celami statutowymi. Natomiast sporne jest istnienie drugiej przesłanki. Zdaniem organów Stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu społecznego. Takie stanowisko organów jest błędne. W orzecznictwie podnosi się, że dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu nie może być "niejako automatyczne" i w każdym przypadku złożenia wniosku w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do spełnienia przesłanek przepisem zakreślonych z uwzględnieniem realiów konkretnej sprawy. Ma to szczególne znaczenie z racji niedookreśloności samego pojęcia "interesu społecznego", którym posłużył się ustawodawca w art. 31 § 1 k.p.a. Interes społeczny, który towarzyszyć musi wnioskowi o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby, należy interpretować każdorazowo indywidualnie na tle określonego stanu prawnego - przepisów mających zastosowanie w tym postępowaniu oraz stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, brak normatywnej definicji interesu społecznego powoduje przerzucenie na prowadzący postępowania administracyjne w indywidualnej sprawie organ obowiązku zidentyfikowania tego interesu (vide: H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna zagadnienia ogólne, s. 95-96, LIBER, wyd. 1, Warszawa 1998, wyrok NSA z 21 grudnia 2016 r., II OSK 822/15, LEX nr 2191021). Powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że udział organizacji społecznej, jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 843/07, LEX nr 501062, tak też J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2008, str. 265.). Przy czym podnieść należy, że nie można łączyć kwestii istnienia interesu społecznego z wstępnym ustaleniem zasadności wnioskowanego przez organizację sposobu zakończenia postępowania. W fazie wszczęcia postępowania nie podlegają badaniu przesłanki istotne w stadium rozpoznawczym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r., II OSK 139/09, CBOSA). Stowarzyszenie, składając wniosek w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., nie poprzestało na ogólnych sformułowaniach. Wręcz przeciwnie, wykazało, że udział Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu jest uzasadniony z perspektywy interesu społecznego. Mianowicie Stowarzyszenie we wniosku o dopuszczenie w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. podało, że jest organizacją społeczną, która skupia w swych szeregach osoby zamieszkałe na terenie planowanych osiadań górniczych. Wskazało, że związku z planowaną eksploatacją górniczą zamierza i będzie podejmować działania celem ochrony interesu społecznego, które będą polegać na identyfikacji gruntów, na których przewidziane są osiadania górnicze oraz udzieleniu wszelkiej pomocy właścicielom zagrożonych górniczą degradacją gruntów. Ponadto podejmowane będą wszelkie możliwe działania ukierunkowane na ochronę wód powierzchniowych, tak w zakresie ochrony ich czystości, jaki w zakresie ochrony terenu górniczego przed zalaniem poprzez monitorowanie odprowadzanych przez przedsiębiorcę górniczego wód kopalnianych, celem zapobiegania zasoleniu wód rzeki O. oraz K.. Stowarzyszenie argumentowało, że dotychczasowa kontrola ruchu zakładu górniczego była niewystarczająca, co potwierdzają okoliczności ujawnione 15 września 2024 r., kiedy to na kilkukilometrowym odcinku obwałowania rzeki K., Potoku [...] i tzw. Doprowadzalnika Rowu A nastąpiło wieloskalowe przesiąkanie zabudowanych przez zakłady górnicze wałów zabezpieczających przed zalaniem terenu depresyjnego sołectwa P.. W ocenie Stowarzyszenia dotychczasowa kontrola ruchu zakładu górniczego była niewystarczająca, a co za tym idzie wymaga wzmocnienia ze strony mieszkańców i organizacji społecznych. Zdaniem Stowarzyszenia następstwem eksploatacji górniczej, której dotyczy procedowany plan ruchu, może być unicestwienie znaczącej części sołectwa P., to jest zalanie powstałej na skutek osiadań górniczych niecki [...].. Stowarzyszenie podkreśliło że znaczna część terenu zabudowanego sołectwa P. znajduje się na skutek osiadań górniczych poniżej lustra wody rzeki K. i każda kropla wody z tego terenu musi zostać odpompowana za pomocą urządzeń mechanicznych. Jednocześnie obecny stan techniczny urządzeń i budowli zabezpieczających nieckę [...]. przed zalaniem jest katastrofalny i stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców P.. Bez przeprowadzenia przez zakład górniczy profilaktycznych działań zabezpieczających dalsza eksploatacja górnicza pod terenem P. jest niedopuszczalna z tej przyczyny że stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców P.. W ocenie Sądu Stowarzyszenie podało konkretne okoliczności faktyczne i prawne, które mogą świadczyć o tym, że powinno uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu. Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie - w analogicznej sprawie ze skargi Stowarzyszenia (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 311/16 i wyrok NSA z dnia 3 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17), że Stowarzyszenie wykazało, że sprawa zanieczyszczenia i degradacji środowiska naturalnego spowodowanego ruchem zakładu górniczego jest "sprawą odnoszącą się do społeczeństwa", a korzyść związana z bezpieczeństwem osób i mienia jest wspólna dla zainteresowanych osób (zamieszkujących tam lub posiadających mienie). Skoro celem jego działania jest minimalizacja i monitorowanie wpływu działalności górniczej na środowisko naturalne na terenie objętym działalnością górniczą oraz na życie i zdrowie mieszkańców oraz mienie, które się tam znajduje, to uznać trzeba, że wykazało ono działanie w interesie społecznym. Interes społeczny może polegać na tym, że organizacja społeczna, wypełniając swoje statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, podejmuje działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności. Fakt, że interes ten dotyczy tylko osób zamieszkałych lub posiadających mienie na terenie objętym wpływem kopalni, niczego nie zmienia, gdyż dalej odnosi się do społeczeństwa, tyle że lokalnego. Strona skarżąca zasadnie podniosła, że organ jest zobowiązany zbadać i ustalić, czy za Stowarzyszeniem stoi interes społeczny - tylko ta okoliczność decyduje o dopuszczeniu do postępowania na prawach strony. Ocena stanowiska i merytorycznych argumentów Stowarzyszenia wobec działalności Kopalni i planowanej eksploatacji górniczej może nastąpić wyłącznie w toku postępowania, tj. w decyzji kończącej postępowanie, a nie jak to ma miejsce w niniejszej sprawie w postanowieniu o odmowie dopuszczenia. Odnosząc się do argumentów organów, wyjaśnić należy, że opinia Wójta nie zastępuje udziału strony w postępowaniu i nie może być podstawą odmowy dopuszczenia strony. Opinia Wójta nie jest dla organów nadzoru górniczego dokumentem wiążącym. W sprawie, Wójt Gminy G., postanowieniem z dnia 7 października 2024 r., znak: [...], wydał opinię negatywną w stosunku do projektu planu ruchu, przy czym Wójt, nie będąc stroną postępowania, nie ma możliwości wyegzekwowania i obrony stanowiska wyrażonego w opinii do planu ruchu. Taki stan rzeczy dodatkowo przemawia za uznaniem interesu społecznego Stowarzyszenia w dopuszczeniu do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Pożądanym jest, aby argumenty strony społecznej zostały zbadane i przeanalizowane przez organy nadzoru, co gwarantuje właśnie udział Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Zatem zarzut naruszenia art. 31 § 1 k.p.a. okazał się uzasadniony, gdyż Stowarzyszenie, żądając dopuszczenia do udziału w sprawie, wykazało również istnienie przesłanki określonej w art. 31 § 1 k.p.a., tj. interes społeczny. W ocenie Sądu stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości co do bezzasadnego uznania przez organy braku spełnienia przez Stowarzyszenie żądające dopuszczenia do udziału w postępowaniu przesłanki interesu społecznego, określonej w art. 31 § 1 k.p.a. Organy, rozpatrując ponownie wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu, będą związane oceną prawną Sądu wyrażoną w niniejszym orzeczeniu. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s,a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu.