III SA/Gl 441/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-07-29
Skład orzekający: Henryk Wach, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku, oparty na kwestionowaniu ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dopóki ostateczna decyzja administracyjna, na podstawie której wydano tytuły wykonawcze, pozostaje w obrocie prawnym, nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu zarzutu nieistnienia obowiązku. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w takiej sytuacji jest możliwe jedynie w trybie nadzwyczajnym, po wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku, jeśli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora ZUS Oddział w C. Dyrektor ZUS umorzył postępowanie egzekucyjne w części, ale odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego z rachunku bankowego P.K. na podstawie prawidłowych tytułów wykonawczych. P.K. kwestionował istnienie obowiązku, powołując się na błędy formalne w części tytułów wykonawczych oraz na ostateczną decyzję z dnia [...], która miała stanowić podstawę egzekucji. Organ odwoławczy uznał, że dopóki ostateczna decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi P.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.
Zaskarżonym tu postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z [...] r. umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko zobowiązanemu P.K. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] oraz odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko temu zobowiązanemu z rachunku bankowego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] powołując się na art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, 2 i 4 pkt 1, art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W uzasadnieniu organ drugoinstancyjny wyjaśnił, że decyzją z [...]r. orzeczono o odpowiedzialności P.K. jako osoby trzeciej za zaległości składkowe spółki z o.o. "A" Następnie kolejną decyzją ostateczną z [...] r. ZUS Oddział w C. orzekł o odpowiedzialności P.K. za zaległości składkowe tej spółki za [...]r. W oparciu o tę decyzję, wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze skierowane do egzekucji, w toku której doszło do zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego. Następnie postanowieniem z [...]r. Dyrektor ZUS Oddział w C. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko zobowiązanemu na podstawie tytułów wykonawczych wydanych na podstawie decyzji z [...] r. nie wyrażając przy tym zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego z rachunku bankowego zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. P.K. wniósł zażalenie na to postanowienie podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku. Odnosząc się do tego zarzutu Dyrektor Izby Skarbowej w K. powołując się na art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przypomniał, że Dyrektor ZUS Oddział w C. zaskarżonym postanowieniem umorzył postępowanie egzekucyjne, ponieważ wskazane tam tytuły wykonawcze zawierały błędy formalne, które spowodowały, że wierzyciel nie mógł na ich podstawie dochodzić należności, co nie oznacza, ze nie może wystawić nowych, prawidłowych tytułów wykonawczych w tym zakresie. Jeśli zaś chodzi o drugą część postanowienia odnoszącą się do odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie innych, prawidłowych tytułów wykonawczych Dyrektor Izby Skarbowej w K. przypomniał, że zostały one wystawione na podstawie ostatecznej decyzji z [...]r. Skoro zaś tytuły wykonawcze pozostają w obiegu prawnym, a ostateczna decyzja nie została wykonana dobrowolnie, to obowiązkiem wierzyciela jest dochodzenie należności w trybie egzekucyjnym. Wyeliminowanie decyzji ostatecznej z obrotu prawnego może nastąpić jedynie w trybie nadzwyczajnym i dopiero w takiej sytuacji zachodzi konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skoro obecnie jest inaczej, to tym samym brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego – stwierdził dalej organ drugoinstancyjny, mając zatem na uwadze te okoliczności, zażalenie P.K. nie mogło zostać uwzględnione.
W skardze na to postanowienie, P.K. wnosząc o jego uchylenie oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego zarzucił błędne określenie podmiotu zobowiązanego , a także błędy w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu powołując się na ustalony w sprawie stan faktyczny zakwestionował istnienie obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej z [...]r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku
Natomiast art. 34 § 1 tej ustawy stanowi o tym, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt. 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt. 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Według art. 34 § 2, swoje stanowisko w tym zakresie wierzyciel wyraża w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 i 5).
Należy tutaj przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06 (ONSAiWSA 2007/5/112) wyraził następujący pogląd: Wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe.
W rozpoznawanej sprawie, P.K. podnosząc zasadniczy zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej zasadniczo wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie egzekucji z rachunku bankowego prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych celem wykonania decyzji ostatecznej z [...]r.
Należy wobec tego przypomnieć, że według art. 59 § 1 pkt 2 i § 3 wskazanej ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się między innymi, jeżeli obowiązek nie istniał. W takim przypadku, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Z kolei, według art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów.
W rozpoznawanej sprawie w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja administracyjna, na podstawie której zostały wydane tytuły wykonawcze będące podstawą toczącego się postępowania egzekucyjnego. To zaś oznacza, że dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego nie zaistnieje wskazana już przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 będąca podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia i podanych w nim motywów stwierdził, iż ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym to przepisem, to organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być jednak dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też było w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy rozważył wnikliwie zebrany w sprawie materiał dowodowy, niezbędny dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Zarzuty postawione organowi administracji w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez ten organ art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. To, że organ administracji publicznej dokonał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów.
Odnosząc się zatem do zasadniczego zarzutu podniesionego w skardze należy stwierdzić, że nie jest on zasadny.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło