III SA/Gl 448/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.M. i A.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii przyznania prawa pomocy A.M. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu [...]r. (data nadania w urzędzie pocztowym) H.M. i A.M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z [...] r. [...]. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu wniosku H.M. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i doręczona H. M. (żonie A.M.) [...] r. A.M. nigdy nie był stroną tego postępowania, ani jego uczestnikiem. Nigdy tez nie był pełnomocnikiem H.M., co spowodowało, że postanowieniem z 7 sierpnia 2009 r. wniesiona przez niego skarga została odrzucona. Postanowienie to zostało doręczone [...] r. i nie zostało zaskarżone, co powoduje, że stało się prawomocne. W dniu [...] r. A. M. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie. Wniosek został złożony na stosownym formularzu, ale nie odzwierciedlał rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego. Został on wezwany pismem z 31 sierpnia 2009 r. (doręczonym w dniu [...] r.) do uzupełnienia wniosku o nadesłanie dokumentów źródłowych pozwalających na pełną ocenę jego sytuacji materialnej, tym bardziej, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych z mocy ustawy podlegają zwolnieniu od kosztów sądowych. Okoliczność ta powoduje, że wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych był bezprzedmiotowy. Pozostał do rozpatrzenia wniosek o ustanowienie pełnomocnika, który został powtórzony we wniosku z [...] r. (data stempla pocztowego). W terminie zakreślonym wezwaniem, który upłynął [...] r. skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów. W dniu [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym [...] r.) A. M. przesłał do tut. Sądu kolejny , zmodyfikowany wniosek o prawo pomocy na formularzu PPF. Wniosek z [...] i [...] r. w swej treści różnią się od siebie. Z ostatniego wynika, że przedmiot sporu wynosi [...] zł, a skarżący osiąga dochód w kwocie [...] zł (renta). W poprzednim przedmiot sporu został określony na kwotę [...] zł, a dochody wynosiły [...] zł (renta + zasiłek opiekuńczy). Zawierał oświadczenie, że skarżący jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego i [...] ha ziemi rolnej zajętej przez komornika, a od [...] r. ma zniesioną wspólność majątkową z żoną H. i pozostaje na własnym utrzymaniu. W informacji z [...] wynika, że jest właścicielem mieszkania o pow. [...] m i nie posiada innych nieruchomości. Dodatkowo załączył zaświadczenie o stanie zdrowia z [...]r. Nie przesłała natomiast żadnego dokumentu źródłowego, wskazanego w wezwaniu, czy też innego pozwalającego ocenić jego rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r., dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (..) - art. 244 § 1 i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym - art. 245 § 1 wyżej wskazanej ustawy. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie. Rozpoznanie wniosku o prawo pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy (art. 254 § 1). Należy podkreślić, że instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (art. 214 § 1). Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Ustawodawca w art. 247 wskazanej wyżej ustawy stwierdził, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli na "pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie(zobacz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz B. Dauter i inni. Zakamycze 2006 str. 558) Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie wniosek o prawo pomocy złożony przez wnioskodawcę pochodzi od osoby nieuprawnionej nadto nie został uzupełniony w sposób i terminie określonym w wezwaniu z 31 sierpnia 2009 r., a kolejny wpłynął przed jego rozpatrzeniem Sąd rozpatrzył je łącznie. Wskazując na odmienne zapisy wniosków z [...] r. oraz [...] r. oraz brak innych dokumentów źródłowych obrazujących status materialny wnioskodawcy oraz jego możliwości płatnicze, mając również w pamięci brak przymiotu strony wnioskodawcy w niniejszym postępowaniu Sąd nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i orzekł jak w sentencji postanowienia. Należy również wskazać, że skarga H.M. będzie przedmiotem oceny Sądu.