III SA/Gl 448/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.M. i A.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii przyznania prawa pomocy H.M. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) H. M. i A. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...]r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z [...] r. nr [...]. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu wniosku H.M. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Zaskarżona decyzja została doręczona H.M. [...]r. W dniu [...]r. H.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Wniosek został złożony na stosownym formularzu, ale nie odzwierciedlał rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej, co spowodowało, że została ona wezwana pismem z 31 sierpnia 2009 r. do uzupełnienia wniosku o nadesłanie dokumentów źródłowych pozwalających na pełną ocenę jego sytuacji materialnej, tym bardziej, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych z mocy ustawy podlegają zwolnieniu od kosztów sądowych. Okoliczność ta powoduje, że wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, a pozostał do rozpatrzenia wniosek o ustanowienie pełnomocnika. W terminie zakreślonym wezwaniem, który upłynął [...]r. skarżąca nie przesłała do tut. Sądu żadnego dokumentu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r., dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (..) - art. 244 § 1 i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym - art. 245 § 1 wyżej wskazanej ustawy. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie. Rozpoznanie wniosku o prawo pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy (art. 254 § 1). Należy podkreślić, że instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (art. 214 § 1). Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 239 ust. 1 pkt e p.p.s.a.). Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie wniosek o prawo pomocy złożony przez wnioskodawczynię nie został uzupełniony w sposób i terminie określonym w wezwaniu Sądu z dnia 31 sierpnia 2009 r., czyli przez nadesłanie dokumentów pozwalających dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, co powoduje, że wnioskodawczyni nie wykazała zasadności jego złożenia i pozytywnego rozpatrzenia. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 254 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 255 tej ustawy Sąd odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy.