III SA/Gl 450/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że ma poważne problemy zdrowotne. W 2005 r. strona skarżąca przeszła ciężki wypadek komunikacyjny i doznała urazu głowy. Z żoną wnioskodawca jest w separacji, aktualnie toczy się sprawa rozwodowa – z jego winy. Strona prowadzi działalność gospodarczą, z której dochody nie wystarczają jednak na pokrycie wszystkich zobowiązań finansowych. Zadłużenie skarżącego ciągle wzrasta. Strona mieszka razem ze swoją matką, która również choruje. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku, ani zdolności kredytowej. A. B. ma zaciągnięty kredyt obrotowy w wysokości [...] zł. Z uwagi na nie płacenie rat kredytowych, kredyt ten został stronie wypowiedziany. Skarżący ma zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, z tytułu zobowiązań podatkowych. Wnioskodawca i jego matka wydają duże kwoty na zakup leków, natomiast matka strony ma kredyty w "A" ([...] zł) oraz w "B" ([...] zł). Strona pozostaje w gospodarstwie domowym ze swoją matką D. B.. Na dochód wspólnego gospodarstwa składa się renta matki w kwocie [...] zł i dochód osiągany z prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, który wynosi przeciętnie [...] zł brutto. Strona nie posiada żadnego majątku, żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej wartość 3.000 Euro. Przeciwko wnioskodawcy toczą się aktualnie postępowania komornicze. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego jego matki, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał do akt następujące dokumenty: zeznania podatkowe za 2012 r.: PIT – 36 swojej matki oraz swoje własne zeznanie podatkowe; kserokopię pozwu rozwodowego wniesionego przez M. B., żonę wnioskodawcy oraz wezwanie na rozprawę sądową w tej sprawie; wyciągi z rachunku bankowego matki strony w "B" za okres od lutego 2013 r. do kwietnia 2013 r.; wyciąg ze swojego rachunku bankowego w "C" za okres od lutego 2013 r. do kwietnia 2013 r.; zaświadczenie o zadłużeniu skarżącego w "A" w M. z dnia [...] r.; wypowiedzenie umowy pożyczki przez "B" z dnia [...] r.; dokumentacja związana z kredytem obrotowym zaciągniętym przesz wnioskodawcę w "B"; wezwanie do zapłaty przez stronę weksla, w którym należność główna zamyka się w kwocie [...] zł; rachunki opłat za usługi komunalne; rachunek za telefon; szereg postanowień komorniczych i zawiadomień o zajęciach rachunków bankowych wnioskodawcy; kserokopie faktur wystawionych przez aptekę oraz kserokopie recept. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A. B., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący udowodnił w sposób dostateczny, że spełnia przesłanki, skutkujące uwzględnieniem jego wniosku i przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją matką D. B.. Odnośnie jego żony, M. B., należy stwierdzić, że toczy się aktualnie postępowanie rozwodowe (w aktach znajduje się kserokopia pozwu rozwodowego i kserokopia wezwania na rozprawę sądową). Wnioskodawca pozostaje więc we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją matką. Łączny, miesięczny dochód w tym gospodarstwie oscyluje w granicach około 3.000 zł. Należy mieć na uwadze fakt, że przeciwko skarżącemu toczy się wiele postępowań sądowych o zapłatę, jak również jest wszczętych wiele postępowań egzekucyjnych. Rachunek bankowy posiadany przez skarżącego w "C" S.A. jest zablokowany do wysokości [...] zł. Z kolei na rachunku bankowym matki strony występuje permanentnie debet (saldo ujemne). Strona posiada także zaległości z tytułu spłaty rat kredytowych, jak również i składek ubezpieczeniowych. Należy również uwzględnić konieczność ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem skarżącego i jego matki. Uzyskiwany dochód we wspólnym gospodarstwie musi wystarczyć na zakup żywności, odzieży, środków czystości, jak również opłat za media. Trzeba również uwzględnić koszty związane z zakupem leków. Wpis sądowy od skargi wynosi w przedmiotowej sprawie [...] zł. należy jednak podkreślić, że aktualnie toczą się dwie sprawy sądowoadministracyjne, zainicjowane skargami wniesionymi przez wnioskodawcę (III SA/Gl 449/13 i 450/13). Łączny wpis sądowy od skarg w obu tych sprawach wynosi [...] zł. W ocenie rozpoznającego wniosek, strona skarżąca z całą pewnością nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skarg, bez narażenia się na poważny i istotny uszczerbek dla utrzymania swojego i swojej matki. W tym stanie rzeczy, wniosek skarżącego należało uwzględnić. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.