III SA/Gl 455/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-06-30

Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Barbara Brandys-Kmiecik, Piotr Pyszny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek, pomimo wcześniejszych orzeczeń sądów administracyjnych nakazujących uwzględnienie kwestii przedawnienia i wskazujących na niekonstytucyjność przepisów wyłączających przedawnienie należności zabezpieczonych hipoteką?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracyjny nie zastosował się do wiążących wskazań zawartych w poprzednich orzeczeniach sądów administracyjnych. W szczególności, organ nie dokonał szczegółowej analizy okoliczności wpływających na zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia, a także nieprawidłowo rozstrzygnął sprawę jedną decyzją, podczas gdy powinna ona zakończyć się jednym rozstrzygnięciem, a nie dwoma odrębnymi decyzjami dotyczącymi różnych okresów składek w ramach jednego postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, podobnie jak organ odwoławczy (Prezes ZUS). Po uchyleniach decyzji przez WSA w Gliwicach i stwierdzeniu przez NSA braku podstaw do oddalenia skargi kasacyjnej organu, ZUS ponownie wydał decyzję odmawiającą umorzenia. W tej decyzji organ szczegółowo analizował kwestię przedawnienia składek oraz przesłanki umorzenia, jednak sąd administracyjny uznał ją za wadliwą procesowo, wskazując na niedostosowanie się do wcześniejszych wyroków sądów i naruszenie zasad postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s." utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r., nr [...] w zakresie wymagalnych składek należnych od skarżącego R. B. w łącznej wysokości [...] zł, w tym na: a) ubezpieczenia społeczne - za okres 8/1999, 9/1999, 5/2000-8/2000, 3/2001, 4/2001, 8/2001, 10/2001-12/2001, 2/2002-6/2002, 8/2002, 10/2002-1/2003, 4/2003, 7/2003-12/2003, 2/2004-9/2004, 12/2004, 2/2005-10/2007, 3/2009, 6/2009, 8/2009-11/2010, 01/2011-1/2012 w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu: składek - [...] zł, odsetek liczonych na 20 września 2016 r. - [...] zł, kosztów upomnienia - [...]zł, b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres 6/2000-11/2000, 3/2001, 4/2001, 8/2001, 10/2001-12/2001, 2/2002, 4/2002-6/2002, 8/2002, 10/2002-1/2003, 4/2003, 7/2003-12/2003, 2/2004-9/2004, 12/2004, 2/2005-10/2007, 3/2009, 6/2009, 8/2009-11/2010, 1/2011-1/2012 w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu: składek -[...] zł, odsetek liczonych na 20 września 2016 r. - [...] zł, kosztów upomnienia - [...] zł, c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres 5/2000-8/2000, 3/2001, 4/2001, 8/2001, 10/2001-12/2001, 2/2002-6/2002, 8/2002, 10/2002, 11/2002, 1/2003, 4/2003, 7/2003-9/2003, 12/2003, 2/2004, 6/2004- 8/2004, 12/2004, 2/2005-7/2005, 5/2006-10/2007, 12/2008, 3/2009, 6/2009, 8/2009-11/2010,1/2011-1/2012 w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: składek-[...] zł, odsetek liczonych na 20 września 2016 r. - [...] zł, kosztów upomnienia - [...] zł. Z akt sprawy wynika, że 20 września 2016 r. do ZUS wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek, w którym poinformował on o swojej trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. ZUS po przeprowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia decyzją z [...] r. [...] ustalił, że nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s., a skarżący nie wykazał, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń. Organ stwierdził, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności co prawda wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia potrzeb życiowych gospodarstwa domowego, a stan zdrowia i konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły stronę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, jednak sytuacja ta nie ma charakteru trwałego. Z tego względu ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek. 16 grudnia 2016 r. wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych po przeprowadzeniu postępowania [...] r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 5 października 2017 r. sygn. akt I SA/GI 501/17 uchylił zaskarżoną decyzję ZUS z [...] r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że niewyjaśnienie przez organ rentowy kwestii przedawnienia czyni przedwczesnym rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek. [...] r. - po ponownej analizie sprawy - ZUS wydał decyzję nr [...], w której odmówił umorzenia należności z tytułu składek i utrzymał w mocy decyzję z [...] r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzeczeniem z 7 listopada 2018 r., sygn. akt SA/GI 574/18 uchylił decyzję z [...] r. nr [...] odmawiającą umorzenia żądanych należności. WSA w Gliwicach ponownie podniósł kwestę przedawnienia i podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się jednolity pogląd, że przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s. sprzeciwia się standardom wyznaczonym przez Konstytucję RP. WSA podkreślił analogię pomiędzy przepisem art. 70 § 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, o niekonstytucyjności którego orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 a treścią art. 24 ust. 5 u.s.u.s. Organ rentowy przeprowadził postępowanie administracyjne i [...] r. wydał decyzję nr [...], w której ponownie utrzymał w mocy decyzję z [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Decyzja ta została przez stronę zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. 5 listopada 2020 r. do ZUS wpłynął wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 31 października 2019 r., sygn. akt I SA/GI 964/19 uchylający decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 557/20 oddalił skargę kasacyjną organu rentowego i orzeczenie WSA w Gliwicach (sygn. akt I SA/GI 964/19) jest prawomocne od 18 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że ZUS nie zastosował się do treści poprzedniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (a także do jeszcze wcześniejszego judykatu tego samego Sądu), a zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. WSA poprzednio orzekając w sprawie dał organowi rentowemu konkretne wskazówki co do dalszego postępowania. Dotyczyły one problemu przedawnienia - ZUS został zobowiązany do wzięcia pod uwagę okoliczności wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 40/12. Sąd wyjaśnił, że sformułował wiążące polecenie, które nie zostało wykonane, o czym świadczy treść zaskarżonej decyzji ostatecznej, w której organ administracyjny zakwalifikował ustanowienie hipoteki przymusowej jako okoliczność oddziałującą na przedawnienie. WSA w Gliwicach zauważył, że w kontekście przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia, należności składkowych Zakład Ubezpieczeń Społecznych został zobowiązany do odniesienia się do poszczególnych należności i do dołączenia do akt sprawy dokumentów, które będą obrazować wszystkie okoliczności faktyczne istotne w tej mierze, ale także ta dyspozycja nie została spełniona. WSA stwierdził, że organ administracyjny - wbrew wskazówce zawartej w wyroku o sygn. akt I SA/GI 574/18 skupił się na wykazaniu, że w odniesieniu do poszczególnych zobowiązań przedawnienie nie biegnie, bo ustanowiono zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej. Nie dokonał on natomiast szczegółowej analizy okoliczności wpływających na zawieszenie lub przerywanie przedawnienia, a co za tym idzie, na wygaśnięcie powinności publicznoprawnej. W szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wskazał precyzyjnie, na przedawnienie których z powinności zobowiązanego wpłynęły konkretne czynności egzekucyjne realizowane w stosunku do składników majątkowych dłużnika i nie dołączył do akt dokumentów potwierdzających te okoliczności. WSA w Gliwicach dokonał prokonstytucyjnej wykładni art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (i art. 24 ust. 5 u.s.u.s.), zgodnej z zapatrywaniem wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie SK 40/12. To zaś sprawiło, że niemożliwe stało się stosowanie w przedmiotowej sprawie dyrektywy zawartej w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (i art. 24 ust. 5 u.s.u.s.). Zaznaczył, że organ rentowy powinien zastosować się do pozostałych, niespełnionych wskazań, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/GI 574/18, dotyczy to również szczegółowego zweryfikowania (i dania temu wyrazu w dokumentacji postępowania administracyjnego) okoliczności oddziałujących na zawieszenie i przerwanie biegu terminu przedawnienia, w kontekście poszczególnych zobowiązań składkowych. Realizując te wskazania, organ wydał zaskarżoną decyzję. Od str. 6 do 28 decyzji II instancji przedstawił bardzo obszerne i szczegółowe rozważania w przedmiocie przedawnienia należności przy uwzględnieniu kolejnych zmian stanu prawnego, przedstawiając w formie tabelarycznej podjęte działania egzekucyjne, skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia składek z poszczególnych tytułów za wskazane w tabelach okresy. Powołał się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2020 r., sygn. akt P 2/18, który orzekł, że art. 24 ust. 5 u.s.u.s. w zakresie w jakim wyłącza przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zabezpieczonych hipoteką, jest zgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Uwzględniając powyższe skonstatował, że określone w sentencji składki są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Po dokonaniu tego ustalenia, organ dokonał analizy przesłanek umorzenia należności w świetle art. 28 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm.), jednak, uznał, że żadna z nich nie zachodzi. Uzasadniając to stanowisko stwierdził, że: ■ przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. (śmierć dłużnika) nie wystąpiła z przyczyn oczywistych; ■ przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: -- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, -- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, -- nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; ■ nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. – strona zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej, jednak nie zostało spełnione kryterium braku następców prawnych oraz nie zachodzi przesłanka braku majątku, ponieważ otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto, tj. pozwalającej na prowadzenie egzekucji należności z tytułu składek oraz jest współwłaścicielem w 1/2 części nieruchomości gruntowej o powierzchni [...]m2, w której znajdują się wpisy hipotek przymusowych na rzecz ZUS w łącznej wysokości [...] zł; ■ przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie strona wnosi przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; ■ przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi dlatego, że Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję; ■ przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi - nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponieważ jest ono skutecznie prowadzone przez organy egzekucyjne ze świadczenia emerytalnego i w ostatnich 6 miesiącach wyegzekwowano łączną kwotę [...] zł. Zgodnie zaś z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 969/09 postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dalej organ dokonał analizy możliwości umorzenia zaległości w oparciu o art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia, tj. pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jednak stwierdzi, że i one nie zachodzą. Stwierdził, że o istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązków, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy. Powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia, natomiast było wynikiem świadomego nieopłacenia w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej i to w długich okresach. Skutkowało to kredytowaniem działalności strony ze środków należnych ZUS, co pozwalało stronie uzyskać nieuprawnioną przewagę konkurencyjną nad tymi podmiotami, które wywiązywały się ze swych powinności w terminie. Odnośnie przesłanki wyrażonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, dotyczącej stanu zdrowia, to jej spełnienie uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanej lub członka jej rodziny, ale także skutkiem tej choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. Natomiast zarówno strona, jak i jej małżonka otrzymują świadczenie emerytalne, które są stałymi źródłami dochodu, wypłacanymi bez względu na stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, dlatego świadczenie emerytalne skarżącego może stanowić źródło stopniowej spłaty należności z tytułu składek, zatem ta przesłanka również nie zachodzi. Dalej organ dokonał analizy sytuacji majątkowej strony i stwierdził, że dochody jej gospodarstwa domowego przekraczają kwotę określoną jako minimum socjalne dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego i jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego. (Skarżący będący emerytem mieszka z żoną emerytką i pracującym synem). Przypomniał także, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym o wartości – wg strony – [...] zł. Organ stwierdził, że strona posiada także inne zobowiązania pieniężne, jednak fakt posiadania takich zobowiązań nie może stanowić przesłanki do zwolnienia go z obowiązku opłacania składek. Zdaniem organu, instytucja umorzenia przewidziana jest dla przypadków szczególnie drastycznych, gdy ze względu na obiektywne, niezależne od dłużnika okoliczności nie jest możliwe uzyskiwanie przez niego dochodów. W ocenie organu w przypadku strony takie okoliczności nie zachodzą - dysponuje ona stałym dochodem w postaci świadczenia emerytalnego, z którego prowadzone jest przymusowe dochodzenie należności z tytułu składek, z poszanowaniem minimum egzystencji, a jego sytuacja materialna nie nosi znamion ubóstwa, skoro osiąga dochody przekraczające minimum socjalne. W skardze i jej uzupełnieniu z 18 marca 2021r. strona wyraziła niezadowolenie z decyzji i stwierdziła, że nastąpiła powaga rzeczy osądzonej co do stanu faktycznego i prawnego, zatem po oddalonej kasacji organu rentowego nie jest już istotny aktualny standard życia strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Przypomniał, że powodem uchylenia decyzji organu ostatnim z wyroków WSA tj. orzeczeniem z 31 października 2019r. sygn. akt I SA/Gl 964/19 był pogląd o niekonstytucyjności przepisów wyłączających przedawnienie należności zabezpieczonych hipoteką. Co prawda skarga kasacyjna organu na to orzeczenie została oddalona, jednak wyrokiem o sygn. P 2/18 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 25 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, na którego niekonstytucyjność powoływał się WSA i NSA jest zgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Wyjaśnił także, że w zakresie składek przedawnionych została wydana odrębna decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął następujące stanowisko: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn, niż zostały w niej podniesione. Stosownie do art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) – dalej powoływana jako p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie to upada jedynie w razie zmiany stanu faktycznego sprawy lub zmiany stanu prawnego. Postępowanie w przedmiocie umorzenia składek toczyło się na podstawie przepisów ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 256). Katalog rozstrzygnięć, jakie może wydać organ odwoławczy zawiera art. 138 § 1 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Jest to katalog zamknięty, co oznacza, że organ może wydać tylko jedno z ww. rozstrzygnięć. Nadto, zgodnie z art. 104 § 1 Kpa, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Z powyższego wynika, że jedna sprawa winna być rozstrzygnięta jedną decyzją. Natomiast Prezes ZUS w zaskarżonej decyzji utrzymał w mocy decyzję ZUS w zakresie wymagalnych składek, w decyzji tej wyraźnie wskazanych, jednak okresy, za jakie składki te są należne nie pokrywają się z okresami wskazanymi w decyzji organu I instancji. Tytułem przykładu można wskazać na składki na ubezpieczenia społeczne, które w decyzji organu I instancji odnoszą się do okresów: - 08-11/1999, 04-11/2000, 03-04/2001, 08/2001, 10-12/2001, 02-06/2002, 08/2002, 10/2002-01/2003, 04/2003, 07-12/2003, 02-09/2004, 12/2004, 02/2005-10/2007, 03/2009, 06/2009, 08/2009-01/2012 w kwocie: należność główna (składki)- [...] zł, odsetki - [...] zł, koszty upomnienia - [...] zł, Natomiast w orzeczeniu II instancji obejmują okresy: - ubezpieczenia społeczne - za okres 8/1999, 9/1999, 5/2000-8/2000, 3/2001, 4/2001, 8/2001, 10/2001-12/2001, 2/2002-6/2002, 8/2002, 10/2002-1/2003, 4/2003, 7/2003-12/2003, 2/2004-9/2004, 12/2004, 2/2005-10/2007, 3/2009, 6/2009, 8/2009-11/2010, 01/2011-1/2012 w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu: składek - [...] zł, odsetek liczonych na 20 września 2016 r. - [...] zł, kosztów upomnienia - [...]zł. Z porównania okresów składkowych w decyzjach obu instancji wynika, że mimo, że decyzja Prezesa ZUS utrzymała w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w pełnym zakresie, gdyż jej sentencja nie zawiera postanowień o jej uchyleniu w jakiejkolwiek części, to okresy, o jakich rozstrzygnęła są w niej częściowo odmienne. I tak odnośnie składek na ubezpieczenia społeczne decyzja Prezesa ZUS nie obejmuje 10-11/1999, 04/2000, 09-11/2000, 12/2010. Podobnie jest w przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne, kiedy to rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie obejmuje składek za 3/2002 i 12/2010, a o których orzekł ZUS w decyzji I instancji. Również orzeczenie II instancji o składkach – mimo utrzymania w mocy decyzji I instancji – nie obejmuje np. 04/2000, 09-11/2000, 08/2005. Organ wyjaśnił, że co do składek przedawnionych zostanie wydana odrębna decyzja. Zauważyć jednak należy, że stosownie do art. 61 § 1 Kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zatem złożenie przez skarżącego wniosku z 10 września 2016r., który dotyczył umorzenia całości jego zaległości, skutkowało wszczęciem jednego postępowania obejmującego zarówno składki nieprzedawnione, jak i - jak się okazało w toku postępowania – objęte przedawnieniem. Jedno postępowanie winno się zaś zakończyć wydaniem jednej decyzji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło lub dojdzie do wygenerowania drugiej decyzji w tym samym postępowaniu, jakkolwiek obejmującej inny zakres czasowy. Mając na względzie wady procesowe wydanego orzeczenia, Sąd stwierdził, że przedwczesne byłoby wypowiadanie się o zasadności stanowiska organu w przedmiocie odmowy umorzenia składek. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyżej przedstawione stanowisko i wyda rozstrzygnięcie znajdujące oparcie w przepisach Kpa. Jeśli uzna, że w jakimś zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe np. na skutek przedawnienia części zaległości, umorzy postępowanie administracyjne w tej części stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. Stwierdzenie przedawnienia należności uniemożliwia bowiem prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku o ich umorzenie i powoduje konieczność jego umorzenia z uwagi na bezprzedmiotowość. (Tak WSA w Łodzi w wyroku z 16 października 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 561/18). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło