III SA/Gl 456/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-03-07

Skład orzekający: Leszek Wolny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pomimo udokumentowania swojego stanu majątkowego, kwota przeznaczana na wydatki, w tym na papierosy, nie może być uznana za wydatek konieczny, a pozostała kwota po uregulowaniu opłat pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na zajęcie kont bankowych, emerytury oraz ustanowienie zastawu skarbowego na pojazdach. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności ani majątku, a jej jedynym dochodem jest emerytura. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, strona przedstawiła dokumenty dotyczące dochodów, wydatków oraz zajęć majątkowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że w postępowaniu skarbowym zajęto należące do niej konta bankowe i jej emeryturę, natomiast na należących do niej pojazdach ustanowiono zastaw skarbowy. Strona oświadczyła, że nie posiada oszczędności, ani majątku, z którego mogłaby sfinansować koszty sądowe. Strona skarżąca oświadczyła, że mieszka sama, jest wdową. Jej jedynym źródłem dochodu, ma być, wg jej oświadczenia, emerytura, która wynosi [...] zł brutto. Skarżąca nie posiada żadnego majątku: żadnych nieruchomości, ruchomości, papierów wartościowych, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3.000 Euro. Wnioskodawca oświadczyła, że jej wydatki miesięczne na utrzymanie mieszkania zamykają się w kwocie [...] zł, a na zakup lekarstw [...] zł. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie strona nadesłała: zaświadczenie "A" z dnia [...] r.; wydruki z rachunku w "A", prowadzonym przez stronę za okres od grudnia 2012 r. do listopada 2013 r.; wyciągi z dwóch rachunków prowadzonych przez skarżącą w "B" za okresy od dnia [...] r. do dnia [...] r. i od dnia [...] r. do dnia [...] r.; druk zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej organem rentowym (na kwotę [...] zł); decyzję ZUS z dnia [...] r. o waloryzacji emerytury oraz zeznanie podatkowe PIT – 36 za 2012 r. wraz z drukiem PIT/B. Ponadto do akt dołączone zostały kserokopie rachunków wskazujących na opłaty ponoszone za: telefon ([...] zł); gaz (przeciętnie [...] zł); energię elektryczną (przeciętnie [...] zł); opłaty za utrzymanie mieszkania ([...] zł). Jednocześnie w piśmie przewodnim z dnia [...] r. pełnomocnik procesowy stwierdził, że lokal mieszkalny położony przy ul. [...] [...] w C. stanowi własność A. N., zamieszkałej we W., przy ul. [...] [...] , a część faktur za media wystawianych było jeszcze na zmarłego w dniu [...] r. męża skarżącej – K. N. Wszystkie opłaty ponoszone są jednak przez stronę skarżącą, która miesięcznie ponosi następujące wydatki: środki czystości – [...] zł; leki – [...] zł; papierosy – [...] zł; paliwo do samochodu – [...] zł; czynsz za mieszkanie – [...] zł; gaz – [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; woda – [...] zł, telefon – [...] zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku Z. . należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca wykazała w sposób dostateczny swój stan majątkowy, jednakże nie wykazała w sposób przekonujący, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że skarżąca na druku urzędowego formularza PPF oświadczyła, że jest wdową, która mieszka samotnie. Wynika z tego, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Z jej oświadczeń wynika, że jej jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne. Z nadesłanych druków obrazujących operacje dokonane na jej rachunku bankowym w "A" wynika, że wysokość wypłacanego jej świadczenia emerytalnego zamyka się w kwocie [...] zł netto. Jednocześnie, suma wszystkich jej udokumentowanych miesięcznych wydatków na utrzymanie mieszkania i uregulowanie opłat za media wynosi około [...] zł. W kwocie tych wydatków mieszczą się również opłaty za paliwo do samochodu (około [...] zł) i papierosy (około [...] zł). Po uregulowaniu ww. opłat i wydatków, wnioskodawcy pozostaje miesięcznie kwota około [...] zł do dyspozycji. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że kwota [...] zł, przeznaczana przez stronę skarżącą na zakup papierosów nie może być uznana, a tym samym kwalifikowana, jako wydatek konieczny i niezbędny dla jej utrzymania. Co istotne, na drukach opłat za media, jako płatnik widnieje córka skarżącej – A. N. (która jest właścicielką tego mieszkania, aktualnie mieszkającą we Wrocławiu), bądź zmarły mąż strony skarżącej – K. N. Jednak wg oświadczenia zawartego w piśmie przewodnim pełnomocnika procesowego strony z dnia [...] r., to wnioskodawca osobiście i samodzielnie ponosi wszelkie opłaty związane z użytkowaniem tego lokalu mieszkalnego. W ocenie rozpoznającego wniosek, powyższe oświadczenie posiada przymiot wiarygodności. Z tego powodu przyjęto, że Z. N. faktycznie ponosi samodzielnie wszelkie opłaty związane z utrzymaniem tego lokalu mieszkalnego. Dla porządku trzeba również podkreślić, że strona skarżąca nie stwierdziła, ani tym bardziej nie wykazała, że posiada jakiekolwiek zaległości w regulowaniu stosownych opłat, a jednocześnie w żadnym miejscu nie oświadczyła, że korzysta z pomocy osób trzecich (np. członków swojej rodziny). W tym stanie rzeczy, strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Na marginesie należy jednocześnie zaznaczyć, że wpis sądowy od zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, w kwocie 100 zł, został już w sprawie uiszczony. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło