III SA/Gl 459/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie wniosek oddala. U Z A S A D N l E N l E Pismem z dnia [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżący M.M. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten rozszerzył następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres zgłoszonego żądania wskazał również ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego podał, iż jego jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza, z której osiąga miesięczny dochód wielkości 3.000,00 zł brutto. Tymczasem po rozwodzie zobowiązany został do płacenia alimentów na żonę w wysokości 700,00 zł. Ponieważ syn i córka (lat [...] i [...]) kontynuują naukę pokrywa wydatki z tym związane. Dodatkowo spłaca układ ratalny w ZUS, a posiadany przez niego samochód osobowy rocznik 1998 został zajęty w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Na potwierdzenie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono zeznanie podatkowe PIT-36, z którego ustalono, iż w ubiegłym roku firma skarżącego wypracowała przychód rzędu 1.566.747,82 zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania wielkości 1.512.479,05 zł, przyniósł dochód w kwocie 54.268,77 zł. Z kolei zadeklarowana w ostatnim kwartale podstawa opodatkowania wynosiła: 197.030,00 zł (luty), 185.147,00 zł (marzec) oraz 138.380,00 zł (kwiecień), podczas gdy wykazany w podatkowej księdze przychód od początku bieżącego roku wyniósł 616.599,72 zł. Ponieważ na zakup towarów handlowych przeznaczono kwotę 613.955,42 zł, a pozostałe wydatki wyniosły 35.631,38 zł wygenerowano stratę w wysokości 32.987,08 zł. Ponadto posiadany przez wnioskodawcę samochód marki [...] został zajęty na poczet nieuregulowanych w terminie płatności składek ZUS (vide: pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. wraz z protokołem zajęcia). Tymczasem ponoszone opłaty za tzw. media oraz edukację dzieci oscylują w granicach 800,00 zł. Natomiast zasądzone wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...] alimenty na rzecz byłej żony wynoszą 700,00 zł miesięcznie. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia M.M. od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Analiza stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, jak również jego możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów, prowadzi do wniosku, iż skarżący nie wykazał w dostateczny i przekonujący sposób, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak jest bowiem informacji jakoby wnioskodawca nie posiadał środków pieniężnych koniecznych dla zaspokojenia jego podstawowych potrzeb życiowych, w tym niezbędnych do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Jak wynika z treści złożonego zeznania podatkowego PIT-36 prowadzona przez niego działalność gospodarcza przyniosła mu w ubiegłym roku podatkowym dochód w kwocie 54.268,77 zł. Tym samym wykazana obecnie strata w wysokości 32.987,08 zł nie jest spowodowana nierentownością firmy czy brakiem popytu na usługi, które świadczy. Stanowi ona bowiem nadwyżkę ponoszonych kosztów nad uzyskanym przychodem, który od początku roku wyniósł 616.599,72 zł. W tej sytuacji nie sposób było uznać jakoby prowadzona przez skarżącego działalność była deficytowa, skoro skarżący sam deklaruje z niej miesięczne dochody wynoszące średnio 3.000,00 zł (vide: rubryka nr 10 formularza PPF). Ponieważ kwota ta znacznie przekracza wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, które zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 października 2010 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r. (Dz. U. Nr 194, poz. 1288) wynosi 1.386,00 zł, a z treści składanych przez wnioskodawcę oświadczeń nie wynika, aby w niniejszym przypadku zachodziły szczególne okoliczności mogące świadczyć o wyjątkowo trudnej sytuacji bądź skutkować obciążeniem ponadprzeciętnie wysokimi kosztami utrzymania brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Podkreślić bowiem w tym miejscu należy, że użyte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. pojęcie "jakichkolwiek" stanowi synonim pojęcia "żadnych" zatem, jeżeli chociaż w niewielkim stopniu osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy jest w stanie ponieść koszty postępowania to prawo pomocy może jej zostać przyznane tylko w zakresie częściowym (por. Piotr Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] Polski model sądownictwa administracyjnego pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA, Lublin 2003 r., s. 117). Zasadne w związku z powyższym było rozważenie – biorąc pod uwagę obecny etap sprawy - złożonego wniosku w części obejmującej należne opłaty sądowe i wydatki, do których zalicza się również wpis od skargi w kwocie 706,00 zł. Uwzględniając bowiem stan majątkowy wnioskodawcy i ponoszone przez niego opłaty za tzw. media (200,00 zł), alimenty na rzecz byłej żony (700,00 zł), oraz edukację dzieci (600,00 zł) uznać należało, iż skarżący rzeczywiście nie dysponuje w chwili obecnej wystarczającą kwotą środków pieniężnych na ich opłacenie. Tym bardziej, że posiada on jeszcze zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, a posiadany przez niego samochód osobowy został zajęty przez ZUS. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.