III SA/Gl 469/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-09-27

Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Krzysztof Kandut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012, pomimo że nieprawidłowości skutkujące sankcją stwierdzono w roku 2013?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2011-2012 było zasadne. Stwierdzenie nieprawidłowości w 2013 roku (pozostawienie nieskoszonej części działki) skutkowało niedotrzymaniem zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zgodnie z prawem unijnym, nieprzestrzeganie wymogów w jednym roku może prowadzić do odzyskania środków wypłaconych również w latach wcześniejszych w ramach wieloletniego zobowiązania. Ponadto, decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności została wydana przed upływem terminu przedawnienia.
Stan faktyczny
Strona ubiegała się o płatności rolnośrodowiskowe w latach 2011-2013. W 2013 roku stwierdzono nieprawidłowości w realizacji zobowiązania (nieskoszona część działki), co skutkowało przyznaniem płatności za ten rok w obniżonej wysokości. Następnie wszczęto postępowanie w celu ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2011 i 2012. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora ŚlO ARiMR, strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym odmowę zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie (dalej Dyrektor ŚlO ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania A. H. (dalej: Strona, Skarżąca) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. (dalej Kierownik ARiMR) nr [...] z dnia [...] r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej Kpa), art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2014 Nr 0, poz. 1438). W uzasadnieniu odwołano się w pierwszej kolejności do okoliczności faktycznych sprawy. Podkreślono, że Strona ubiegała się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007r. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, z późn. zm. - rozporządzenie PRŚ 2009), a także na podstawie uchylającego go rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361, ze zm. - rozporządzenie PRŚ 2013). W dniu [...] r. Kierownik ARiMR wydał decyzję Nr [...], którą przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową za rok 2011 w łącznej wysokości 72 604 zł i wskazał, że przyznając tą płatność rolnośrodowiskową w dniu 15 marca 2011 r. rozpoczął się 5-letni okres zobowiązania rolnośrodowiskowego. Decyzja została doręczona Stronie; niezaskarżona; płatności przekazano na rachunek bankowy wskazany przez Stronę we Wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Następnie [...]r. Kierownik ARiMR wydał decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w roku 2012 na powierzchni 58,02 ha w wysokości 63 357,84 zł. Zmniejszenie płatności było przyczyną zastosowania sankcji za złożenie przez Stronę wniosku o przyznanie płatności 9 dni roboczych po terminie. Decyzja została doręczona Stronie; niezaskarżona; płatności przekazano na rachunek bankowy wskazany przez Stronę we Wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Natomiast w wyniku wniosku Strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, deklarując w ramach pakietu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami Natura 2000, powierzchnię 58,02 ha organ przeprowadził kontrolę na miejscu, a inspektorzy terenowi stwierdzili nieprawidłowości opisane kodem P020 (pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej część działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym stanowiącym załącznik do wniosku o przyznanie płatności) oraz kodem DR52 (stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania). Powyższe znalazło odzwierciedlenie w Raporcie z czynności kontrolnych; w konsekwencji [...] r. Kierownik ARiMR wydał decyzję Nr [...], przyznając Stronie płatności rolnośrodowiskowe w wysokości 34.812 zł, za realizację pakietu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami NATURA 2000 do powierzchni 58,02 ha, po zastosowaniu sankcji w wysokości 50% kwoty przyznanych płatności, wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja została doręczona Stronie, płatności przekazano na rachunek bankowy wskazany przez Stronę. Po rozpatrzeniu odwołania Strony od powyższej decyzji, Dyrektor ŚlO ARiMR decyzją Nr [...] z [...]r. uchylił tą decyzję do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika ARiMR. Strona złożyła skargę na w/w decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Jednocześnie prowadzone było postępowanie ze skargi Strony na przewlekłość postępowania, a Dyrektor ŚlO ARiMR uznał zażalenie za nieuzasadnione. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją Nr [...] [...]r. Kierownik ARiMR zakończył postępowanie i przyznał Stronie płatności rolnośrodowiskowe na rok 2013 w wysokości 34 812 zł, za realizację pakietu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami NATURA 2000 do powierzchni 58,02 ha, po zastosowaniu sankcji w wysokości 50% kwoty przyznanych w płatności, wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja została doręczona, a płatność rolnośrodowiskową za rok 2013 przyznana tą decyzją została zrealizowana na podstawie poprzedniej decyzji na rachunek bankowy Strony. W trybie odwoławczym rozpatrując sprawę decyzją Nr [...] z [...]r. Dyrektor ŚlO ARiMR utrzymał w mocy decyzję pierwszo instancyjną; Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Mając na uwadze art. 16 k.p.a., a więc fakt uzyskania przez decyzję [...]r. waloru ostateczności, Kierownik ARiMR [...]r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia Stronie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012 uzyskanych na mocy wymienionych decyzji. Zawiadomieniem Nr [...] doręczonym pełnoletniemu domownikowi w dniu 11 sierpnia 2015r. Strona została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów i dowodów w sprawie. Złożyła więc wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie; pismem z 4 września 2015r. Kierownik ARiMR poinformował Stronę o braku podstaw do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Pismo zostało doręczone Stronie w dniu 9 września 2015r. W konsekwencji powyższych okoliczności decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Kierownik ARiMR ustalił Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za lata 2011 i 2012 w łącznej wysokości 65 980,92zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczane od dnia następującego po upływie 60-go dnia od daty doręczenia decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności do dnia zwrotu przedmiotowych płatności. Na kwotę nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości 65 980,92 zł składały się: - nienależnie pobrana płatność z tytułu programu rolnośrodowiskowego za 2011 r. w wysokości 34 302 zł, - nienależnie pobrana płatność z tytułu programu rolnośrodowiskowego za 2012r. w wysokości 31 678,92 zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnoletniemu domownikowi za potwierdzeniem odbioru w dniu 14.09.2015r. W dniu 30.09.2015r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęło odwołanie z dnia 28.09.2015r. (data stempla pocztowego) od decyzji Nr [...] wydanej w dniu [...]r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., z zachowaniem terminu wynikającego z art.129 § 2 k.p.a. Kwestionując prawidłowość powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie. Zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych; błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym dotyczące niewłaściwie wykoszonej powierzchni działki producentki, objętej programem rolno środowiskowym; naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 18 rozporządzenia Komisji Nr 65/2011 i innych; rażącą obrazę przepisów prawa procesowego - przede wszystkim art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 101 k.p.a. poprzez brak wydania przez organ postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania bądź odmowy zawieszenia, co uniemożliwiło stronie dostęp do środka zaskarżenia przyznanego jej przez ustawodawcę z mocy art. 101 § 3 k.p.a. Zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zabezpieczenia roszczenia przez wstrzymanie wykonania decyzji, zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do czasu wydania rozstrzygnięcia prawomocnym orzeczeniem przez sąd administracyjny, skierowania doniesienia do prokuratury o możliwości popełnienia czynu z art. 231 § 1 kk przez organ administracyjny I instancji wydający zaskarżoną decyzję. Następnie zawnioskowała o uwzględnienie wniosku dowodowego i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia T.W. oraz oświadczenia Pana A. T. na okoliczność, że czynności terenowe wyznaczone na nieruchomości objętej postępowaniem, stanowiącej własność Strony nie zostały przeprowadzone zgodnie z wcześniejszymi wadliwymi ustaleniami organu. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor ŚlO ARiMR wydał [...] r. zaskarżoną decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy pierwszo instancyjne rozstrzygnięcie, podzielając zawarte w nim stanowisko. Przypomniał, że 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe wnioskodawczyni podjęła w dniu 15 marca 2011 r., na podstawie złożonego w dniu 18 marca 2011 r. wniosku o przyznanie płatności. Zatem fakt stwierdzenia w 2013r. uchybienia w przestrzeganiu przez Stronę wymogów w zakresie wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami NATURA 2000 był w niniejszej sprawie podstawą do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych mocą decyzji Kierownika ARiMR – [...] r. za rok 2011 i z [...]r. za rok 2012 bo jak stanowi art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono określonych w nim obowiązków i kryteriów. Dlatego też Kierownik ARiMR zasadnie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, a następnie ustalił kwotę nienależnie pobranych za lata 2011-2012 płatności rolnośrodowiskowych w ramach wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami NATURA 2000, w związku z niedotrzymaniem zobowiązania rolnośrodowiskowego w wyniku niespełnienia wymogów, o których mowa w Załączniku Nr 3 część IV ust. 2 pkt 4 a do rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013. Podkreślił bowiem, że w ramach obsługi wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, stwierdzono uchybienie w postaci nieprzestrzegania przez Stronę wymogu dla wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami NATURA 2000, w postaci pozostawienia niewykoszenia części działki rolnej innej niż zaznaczona przez wnioskodawczynię na załączniku graficznym. Za nieprzestrzeganie tego wymogu, zgodnie z rozporządzeniem rolnośrodowiskowym 2013r., istnieje konieczność zastosowania sankcji dotyczącej pomniejszenia należnych płatności za dany rok o 50%. W sprawie Strony dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2013r., została wydana decyzja [...]r., którą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową w wysokości 34.812 zł, co stanowiło 50% początkowej kwoty płatności 69.624 zł za powierzchnię uwazględnioną 58,02 ha. Zgodził się organ ze skarżącą, że w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym z 2009 r. ustawodawca nie przewidział stosowania sankcji za nieprzestrzeganie wymogu szczegółowego, o którym mowa powyżej, ale w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2011 i 2012 nie ma to żadnego znaczenia, gdyż stwierdzenie nieprawidłowości - pozostawienie niewykoszonej części działki rolnej innej niż zaznaczona na załączniku graficznym przez wnioskodawcę - miało miejsce w ramach sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2013r., a więc wówczas, gdy obowiązywało już rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013r. W związku więc z niedochowaniem przez Stronę szczegółowego wymogu dla wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami NATURA 2000, skutkującym pomniejszeniem o 50% przyznanych płatności na rok 2013, Kierownik ARiMR był zobowiązany do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Komisji Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. mających zastosowanie do wniosków o płatność złożonych w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2014r. Z art. 18 powyższego rozporządzenia wprost wynika, że jeżeli rolnik nie spełnił w danym roku obowiązków i kryteriów dotyczących odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi lub kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych, a posiada zobowiązanie wieloletnie, to zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Nadto stwierdzono także, że organ I instancji nie wydając rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku skarżącej z dnia 17 sierpnia 2015r. w formie postanowienia, nie popełnił czynu zabronionego, o którym mowa w art. 231 § 1 kodeksu karnego, skutkującego działaniem na szkodę interesu prywatnego strony. Dlatego też organ II instancji nie widział podstaw do zawiadomienia Prokuratury w tym zakresie. Końcowo odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, iż nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Strona wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej. Zarzuciła naruszenie: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w następstwie dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny zgormadzonych w sprawie dowodów (dot. pisma Strony z dnia 06.05.2015r. oraz dowodów wykazujących brak obecności Pana A. H. podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 10-14.04.2014r.), - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie wszechstronną ocenę materiału dowodowego (dot. oświadczenia Pani E. W. i oświadczenia Pana A. T. oraz brak prawomocności decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę i przyczynę wszczęcia postępowania z urzędu), - art. 8 k.p.a. poprzez wszczęcie i przeprowadzenie postępowania pomimo, że decyzja administracyjna, stanowiąca podstawę jego wszczęcia z urzędu jest ostateczna, ale nieprawomocna, - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskutek odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania dot. ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 101 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w następstwie zaniechania wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. W złożonej skardze Strona wniosła do Sądu o zawieszenie z urzędu postępowania wszczętego wskutek wniesienia skargi w oparciu o przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1092/15 oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że wniesione zarzuty Strony nie mogły podlegać ocenie w postępowaniu odwoławczym, bowiem dotyczyło ono wyłącznie zasadności ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011-2012, a przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych i nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie, z powodu niedotrzymania pięcioletniego okresu zobowiązania, co miało miejsce w sprawie. W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa procesowego, a przede wszystkim art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 101 k.p.a. to w zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano, że zawieszenie postępowania administracyjnego ma dwojaki charakter - obligatoryjny, kiedy to organ z urzędu zawiesza postępowanie w przypadku istnienia przesłanek, o których mowa w art. 97 § 1 k.p.a. oraz fakultatywny, czyli zawieszenie postępowania na wniosek Strony, co wynika z art. 98 § 1 k.p.a.; sądowa weryfikacja zaskarżonej decyzji nie wstrzymuje organu I instancji od dokonywania z urzędu dalszych czynności m.in. ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, a zakończenie postępowania administracyjnego w ramach przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, umożliwiło wszczęcie i procedowanie postępowania administracyjnego z urzędu w celu ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w odniesieniu do płatności pobranych za lata 2011 i 2012. Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA z 15 lutego 2016 r. oddalającego skargę na decyzję w przedmiocie przyznania płatności Stronie za 2013 r. W dniu 10 maja 2018 r. NSA wyrokiem o sygn. I GSK 876/18 oddalił skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 - zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sporem w sprawie jest zasadność ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez Stronę płatności za 2011-2012 wobec zastosowania sankcji i przyznania pomniejszonej płatności za 2013 r. , gdyż stwierdzono pozostawienie przez Stronę nieskoszonej nieprawidłowej części nieruchomości, która zastała zawnioskowana do przyznania płatności z tytułu realizacji pakietu 4 tj. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie p.n. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków; zadeklarowana do płatności działka rolna C na działce ewidencyjnej nr [...], łączna powierzchnia 52,08 ha, położona w województwie [...], powiecie g., gminie C., obręb B. Powyższe nieprawidłowości zostały potwierdzone prawomocnym wyrokiem WSA z 15 lutego 2016r. o sygn. akt III SA/Gl 1092/15, bowiem NSA oddalił skargę kasacyjną Skarżącej wyrokiem z 10 maja 2018 r. o sygn. akt I GSK 876/18. W uzasadnieniu odnosząc się do zarzutów Strony zaakcentował, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy było zasadne. Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował ustalenia organów, skutecznie przez skarżącą niepodważone, iż w stanie faktycznym sprawy nie spełniony został przez rolniczkę wymóg pozostawienia nieskoszonej nieprawidłowej części nieruchomości, która zawnioskowana została do płatności rolnośrodowiskowej, a skoro tak, to skutkiem nieprzestrzegania wymogu dla wariantu 4.1 było zmniejszenie (o 50%) wnioskowanej na rok 2013 płatności rolnośrodowiskowej. Zatem prawidłowo przeprowadzone w sprawie postępowanie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w świetle których strona nie dochowała ciążących na niej powinności i tym samym zasadne było przyznanie rolniczce płatności w pomniejszonej (o 50 %) wysokości. Prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne braku realizacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego, wynikają ze szkicu działki C, materiału graficznego wygenerowanego dla działki i dołączonego do wniosku oraz wyników kontroli na miejscu w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego, w tym wykonanego w trakcie tej kontroli materiału fotograficznego. Wobec zatem przedstawionych wyżej okoliczności i prawomocnego przesądzenia zaistnienia nieprawidłowości w 2013 roku, a w konsekwencji nie wywiązania się przez Stronę z 5-letniego zobowiązania rolno środowiskowego – koniecznym i zasadnym było wydanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika ARiMR jako następstwa, skutku stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem konkludując należy odnieść się do zarzutów stawianych zaskarżonej decyzji sankcyjnej i stwierdzić, że przedstawione w jej uzasadnieniu uwarunkowania zostały poprzedzone wszechstronnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy i dokładnym ustaleniem stanu faktycznego, prawidłowo ocenione przez organ, w pełni rozważone i ujęte w treści wydanego rozstrzygnięcia. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszenia wskazanych przez Stronę przepisów prawa. W szczególności nie naruszono zasad procesowych ani regulacji prawa materialnego wskazywanego przez Skarżącą. Przyznawanie płatności rolnych następuje w sztywnym reżimie prawnym i jak to podkreśliły organy przepisy w tym zakresie mają charakter obligatoryjny. Norma art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji jednoznacznie przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Natomiast art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. stanowi, że brak obowiązku zwrotu płatności uznanej za nienależną nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w niniejszej sprawie nieprawidłowość skutkująca powstaniem kwoty nienależnie pobranej powstała z przyczyn leżących po stronie rolnika, co potwierdzają wspomniane wyroki sądowe. Organ zbadał także czy w niniejszej sprawie istnieją przesłanki określone w art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UENr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. z późn. zm.), zgodnie z którymi obowiązek zwrotu płatności nienależnie pobranej nie powstaje, jeżeli upłynął okres wynoszący 4 lata (maksymalnie 8 lat uwzględniając przerwanie okresu przedawnienia) od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika, za którą należy uznać, w przedmiotowej sprawie, nieprzestrzeganie wymogu szczegółowego dla realizowanego wariantu programu rolnośrodowiskowego stwierdzonego w trakcie kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym wnioskodawczym, tj. 14 kwietnia 2014r. (data sporządzenia Raportu z czynności kontrolnych Nr [...]). Zatem upływ ostatecznego terminu na ustalenie w drodze decyzji kwoty nienależnie pobranych płatności nastąpiłby z dniem 13 kwietnia 2018r., a decyzja nakładająca na Stronę obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za lata 2011-2012 w łącznej wysokości 65.980,92 zł, została doręczona Stronie za potwierdzeniem odbioru w dniu 14 września 2015r. a więc przed upływem wyżej wskazanego terminu. Zatem w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy Sąd nie znalazł żadnych uzasadnionych podstaw do uznania słuszności twierdzeń, że w sprawie zostały naruszone wskazywane przez stronę skarżącą przepisy postępowania. Organy odwoławczy w sposób należyty i kompleksowy wyjaśniły sporne kwestie i dokonały prawidłowej analizy i kwalifikacji ustalonych okoliczności sprawy. Również prawidłowo organ wyliczył sporną kwotę przedstawiając stosowne wyliczenia. Uwzględniając zatem powyżej przedstawione okoliczności sprawy, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. ----------------------- 38

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło