III SA/Gl 469/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych oddala skargę. Decyzją z [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.(dalej: organ, SKO) po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. (dalej: spółka, strona, skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] (dalej: organ pierwszoinstancyjny) z [...] r. nr [...], w przedmiocie: wygaśnięcia z dniem [...] r. zezwolenia z [...] r. nr [...], na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. w barze gastronomicznym "B" położonym w W. W podstawie prawnej decyzji SKO powołało art. 1, art. 7, art. 18 i art. 21 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. nr 79, poz. 856), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 18 ust. 12 pkt 5 lit. b ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. nr 35, poz. 230 ze zm., dalej ustawa o wychowaniu w trzeźwości). Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji decyzją z [...] r. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] r. zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży tj. w barze gastronomicznym "B" położonym w W. W uzasadnieniu wyjaśnił, że powyższe zezwolenie wygasło zgodnie z art. 18 ust. 12 pkt 5 lit. b oraz ust. 12b ustawy o wychowaniu w trzeźwości, tj. z upływem 30 dni od dnia upływu terminu wniesienia raty opłaty powiększonej o 30% tej opłaty, przez przedsiębiorcę. Przedsiębiorca wniósł opłatę III raty za posiadane zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych [...] r., czyli po upływie ustawowego terminu dopełnienia obowiązku, który minął [...] r. W związku z czym została mu naliczona opłata, powiększona o 30%, za wszystkie rodzaje posiadanych zezwoleń, w wysokości [...] zł. Przedsiębiorca nie wpłacił kwoty dodatkowej opłaty, nie spełnił tym samym ustawowego terminu dopełnienia obowiązku wniesienia opłaty, który upłynął [...] r. W związku z powyższym zezwolenie wygasło. W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że niedokonanie w terminie opłaty za korzystanie z zezwolenia wynikało z braku środków na pokrycie opłaty. Natomiast pismo organu z [...] r. wyznaczające dodatkowy termin na uiszczenie podwyższonej opłaty zostało wysłane na niewłaściwy adres, skutkiem czego firma otrzymała je dopiero [...] r. i od razu uregulowała kwotę. Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że spółka nie dokonała opłaty w terminach, o których mowa w art. 11 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zatem zezwolenie na sprzedaż alkoholu wygasło. Wyznaczone ustawą terminy do dokonania kolejnych rat opłaty za zezwolenie, są terminami materialnymi, terminami granicznymi (maksymalnymi), na dokonanie tych czynności. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Decyzja w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych ma więc wyłącznie charakter deklaratoryjny, a dla organu nie są ważne przyczyny, dla których termin do uiszczenia opłaty nie został dochowany. SKO nie podzieliło również zarzutu, że pismo z [...] r. zostało skierowane pod niewłaściwy adres. Akta sprawy nie wskazują, aby informacja o zmianie adresu do korespondencji była kierowana do Urzędu Gminy. Z dokumentów wynika, że informacja ta była kierowana do Urzędu Skarbowego w C. Ponadto z KRS, stanowiącego załącznik do odwołania wynika, że siedziba spółki znajduje się w W. Pismo z [...]r. odebrał pracownik, co potwierdzone zostało podpisem. Zgodnie z art. 45 K.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Organ nie może ponosić odpowiedzialności za organizację pracy w siedzibie odwołującego. Ponadto w dalszej korespondencji z organem (pismo z [...] r.) spółka podaje adres w W., a w odwołaniu wskazuje, że pismo z [...] r. kierowane do spółki doręczone zostało już prawidłowo, pomimo że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że tak jak poprzednie także kierowane było na adres w W. W skardze do sądu administracyjnego spółka wniosła o uchylenie decyzji SKO z [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, niedokonanie wnikliwej analizy zaistniałego stanu faktycznego, naruszenie w konsekwencji zasady prawdy obiektywnej i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co spowodowało powstanie błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i mających istotny wpływ na jego treść; - art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których konkretnym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co w konsekwencji doprowadziło do dokonania wadliwych ustaleń faktycznych; - art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz.1540, dalej: O.p.) przez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niepodjęcie niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przejawiające się w szczególności w nieprzeprowadzeniu w sprawie dowodu z potwierdzeń doręczeń korespondencji, które to naruszenie skutkowało uznaniem przez organ pierwszej instancji, iż przedmiotowa korespondencja została wydana upoważnionej osobie; -art. 191 i art. 187 § 1 O.p. przez niewystarczające rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że uregulowanie po terminie ([...] r.) III raty opłaty za zezwolenie na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych spowodowane było brakiem środków finansowych z uwagi na wprowadzenie w Polsce obostrzeń związanych z pandemią i walką z Covid-19, zamknięciem obiektów i spadkiem obrotów w firmie o 80 %, jak również brakiem płynności finansowej. Z kolei pismo z [...] r. informujące podatnika, że z dniem [...] r. upłynął termin opłaty III raty za posiadane zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, zostało nieprawidłowo doręczone przez pracownika organu pierwszoinstancyjnego do baru "B" mieszczącego się przy ulicy [...] w W. a nie na adres pod jakim mieści się siedziba firmy zgodnie z KRS czyli: ul. [...] w W. Dodatkowo osoba, która odebrała pismo [...]r., była zatrudniona na stanowisku kelner – barman, nie była zatem upoważniona do odbioru korespondencji. Upoważnienie takie nie wynikało z regulaminu zatrudnienia, ani ze szczegółowych obowiązków pracownika zatrudnionego na tym stanowisku. Strona wskazała, że nie było możliwym dostarczenie ww. pisma prawidłowo tj. do siedziby firmy przy ulicy [...], z uwagi na wprowadzone obostrzenia i związane z nimi restrykcje, tj. zamknięcie hoteli. Gdyby pismo zostało przesłane do spółki pocztą, to spółka otrzymaliby awizo, a z uwagi na ważność tego pisma, z którym wiązała się informacja o nowym terminie dodatkowej 30% opłaty, nie wygaszono by zezwolenia Ponadto zamknięcie hoteli, a tym samym zamknięcie siedziby firmy, wiązało się z cotygodniowym odbieraniem w Urzędzie Pocztowym wszelkiej korespondencji kierowanej do spółki. Skutkiem przekazania pisma z [...]r. na ręce nieupoważnionej i niekompetentnej osoby, było nieprzekazanie korespondencji do rąk osoby zarządzającej spółką. Prezes spółki otrzymał przedmiotowe pismo [...]r. i od razu uregulował 30 % opłatę, tj. kwotę [...] zł. W toku postępowania skarżąca otrzymała pismo z [...] r. już prawidłowo doręczone za pośrednictwem przesyłki pocztowej, zawiadamiające, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji wygaszających posiadane zezwolenie na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych typu A,B,C w Barze gastronomicznym "B". Zmiana adresu korespondencji spółki była już kilkukrotnie zgłaszana. W rozmowach z urzędnikami Urzędu Miasta powiedziano skarżącemu, że zmianę adresu korespondencji firmy trzeba dokonać za pośrednictwem Urzędu Skarbowego, dlatego spółka wywiązała się z tego obowiązku i [...] r. dokonała zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-8. Spółka podniosła, że pisma kierowane w datach wcześniejszych przesyłane były na adres korespondencji firmy w T. Na dowód czego przedstawiono: decyzję z [...] r., wezwanie z [...] r., upomnienie z [...] r. W tym kontekście spółka zarzuciła, że organ prowadząc przedmiotowe postępowanie, nie poczynił jakichkolwiek ustaleń, w zakresie ustalenia przyczyn, które w rzeczywistości doprowadziły do wygaszenia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Mimo to, w uzasadnieniu decyzji SKO twierdzi, że materiał dowodowy oraz stan faktyczny ustalony przez organ I instancji nie budzi wątpliwości. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. nr 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, wykazała, że organy nie naruszyły prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną dotyczącą wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży tj. w barze gastronomicznym "B" położonym w W. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Stosownie do treści art. 18 ust. 7 pkt 2 ustawy, warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest wniesienie opłaty, o której mowa w art. 111; opłaty wnosi się w trzech ratach w terminach do 1 lutego, 1 czerwca i 1 października danego roku kalendarzowego, objętego zezwoleniem (art. 18 ust. 7 pkt 4 ustawy). Z kolei art. 18 ust. 7 pkt 2 ustawy, stanowi, że zezwolenie wygasa w przypadku niedokonania tej opłaty. W rozpoznawanej sprawie nie jest spornym, że skarżąca spółka dokonała opłaty III raty z uchybieniem terminu ustawowego, tj.: [...]r. Przedmiotem sporu jest odpowiedź na pytanie, czy pismo z [...] r. informujące o naliczeniu opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, powiększonej o 30%, zostało doręczone prawidłowo na adres siedziby spółki i odebrane przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji spółki. W ocenie Sądu, organy poczyniły w niniejszej sprawie prawidłowe ustalenia co do ustalenia adresu siedziby spółki i skuteczności odbioru pisma przez pracownika spółki. W myśl art. 45 K.p.a. jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. W tym miejscu wskazać przyjdzie, że przepisy K.p.a. nie regulują sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji. Żaden przepis K.p.a. nie wskazuje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu "do korespondencji", zatem nie powinno być sporne, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, zgodnie z treścią przywołanego wyżej art. 45 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie pismo z [...] r. doręczone zostało [...] r. na adres siedziby spółki, zgodny z KRS. Wynika to zarówno z adresu zamieszczonego na piśmie jak i na kopercie. Ponadto brak jest jakiejkolwiek adnotacji, z której wynikałoby, że pismo doręczone zostało pod innym adresem niż siedziba spółki. Strona skarżąca również nie przedstawiła skutecznych dowodów na tę okoliczność. Nie są takimi dowodami doręczenia pocztowe innych pism organu. Niezasadne jest także stanowisko skarżącego, że pismo doręczone zostało do rąk osoby nieupoważnionej do odbioru pism. W tym miejscu wskazać na jednolite stanowisko orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego co do tego, jakie okoliczności są istotne, by uznać daną osobę za "osobę upoważnioną do odbioru korespondencji". W wyroku z 31 stycznia 1997 r., I SA/Lu 514/96, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "(...) domniemywać należy, iż pracownik dysponujący pieczęcią pracodawcy i potwierdzający odbiór korespondencji jest osobą upoważnioną do odbioru pism. Z kolei w wyroku z 17 maja 2006 r., I FSK 1208/05, NSA stwierdził, że z działania pracownika adresata, który zobowiązuje się do odbioru przesyłki, umieszczając przy tym na dowodzie doręczenia pieczątkę spółki wraz ze swoim czytelnym podpisem, można było domniemywać, iż jest on uprawniony do odbioru korespondencji. Sąd podkreślił, że nie ma znaczenia, jaki konkretnie zakres prac przewidziano w umowie dla danego pracownika, skoro był on obecny w siedzibie firmy, posługiwał się jej pieczątką i nie oświadczył doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jego obowiązków. W takiej sytuacji nie można twierdzić, że doręczyciel doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej, doręczający nie musi bowiem znać zakresu obowiązków i uprawnień osób zatrudnionych w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, legitymując się przy tym pieczątką firmy". (wszystkie wyroki publ.: Legalis C.H. Beck). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę zawierającą pismo z [...] r., odebrał [...] r. pracownik spółki, co potwierdził swoim podpisem i pieczątką spółki. Mając na uwadze powyższe stwierdzić przyjdzie, że organy prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny sprawy, nie naruszyły przy tym art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 K.p.a. Zgodnie z definicją dowodu, określoną w art. 75 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W tym zakresie obowiązuje w K.p.a. tzw. swobodna ocena dowodów, w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w rozumieniu art. 7 K.p.a. Z kolei art. 77 § 1 K.p.a. stanowi, że właściwy w sprawie organ administracji publicznej powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały dostępny materiał dowodowy. Natomiast art. 80 K.p.a. stanowi, że właściwy organ prowadzący postępowanie powinien ustalić, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 8 K.p.a. organy administracji prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wymogom tym organy sprostały. Zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, prawidłowo go rozważyły, a rozważania te zawarły w uzasadnieniu decyzji, które spełnia wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Organy nie naruszyły przepisów O.p. wskazanych w skardze, albowiem przepisy O.p. nie miały zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.