III SA/Gl 471/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-01-19
Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Adam Gołuch, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za podanie w zgłoszeniu SENT nieprawidłowego numeru rejestracyjnego przyczepy, wynikające z błędu pracownika, jest proporcjonalne i zgodne z prawem, czy też stanowi naruszenie zasady proporcjonalności i słusznego interesu podatnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za podanie nieprawidłowego numeru rejestracyjnego przyczepy w zgłoszeniu SENT jest zgodne z prawem. Obowiązek podania prawidłowych numerów rejestracyjnych jest bezwzględny i ma charakter formalny, a jego naruszenie, nawet wynikające z błędu pracownika, nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika. Kara ta ma charakter prewencyjny i odstraszający, a jej wysokość jest proporcjonalna do celu ustawy SENT, jakim jest zapobieganie oszustwom podatkowym i ochrona budżetu państwa.Stan faktyczny
Spółka V. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za podanie w zgłoszeniu SENT nieprawidłowego numeru rejestracyjnego przyczepy podczas transportu odpadów odzieży. Spółka argumentowała, że błąd wynikał z omyłki pracownika, który nie uwzględnił zmiany przyczepy skierowanej do naprawy, a transport był w pełni monitorowany przez system SENTGEO. Organy administracji uznały, że naruszenie jest bezsporne, a kara jest zasadna i proporcjonalna, ponieważ system SENT wymaga ścisłego przestrzegania wymogów formalnych, a błąd pracownika nie zwalnia z odpowiedzialności. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi V. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 lutego 2025 r. nr 2401-IOA.4823.1.2025.MW w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 26 lutego 2025 r. nr 2401-IOA.4823.1.2025.MW Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu odwołania V. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, Skarżąca) - utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. (dalej: NUCS) z 26 listopada 2024 r. nr [...], nakładającą karę pieniężną.
W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.; dalej O.p.) oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 104; dalej jako: ustawa SENT).
Z uzasadnienia DIAS wynikało, że 8 września 2022 r., o godzinie 15:05, funkcjonariusze NUCS przeprowadzili kontrolę drogową zespołu pojazdów (pojazd [...] oraz przyczepa [...]) w miejscowości Z. na drodze [...]. Pojazdy przewoziły odpady odzieży (kod [...]) w ilości [...] kg, towary podlegające obowiązkowej rejestracji w systemie SENT. Podczas kontroli dokumentacji stwierdzono, że w zgłoszeniu SENT o numerze [...] w polu "Numer rejestracyjny naczepy" wpisano numer "[...]", podczas gdy faktycznie transport realizowany był przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Rozbieżność ta stanowiła naruszenie przepisów ustawy SENT.
Skarżąca wyjaśniła, że nieprawidłowość wynikła z błędu pracownika, który podał niewłaściwy numer przyczepy. Twierdzi, że przyczepa [...] zwykle była używana przez kierowcę, ale w dniu 8 września 2022 r. została skierowana do naprawy, a pracownik dokonujący zgłoszenia zapomniał o tej zmianie. Skarżąca przedłożyła dokumentację: wydruki z systemu, raport czynności kierowcy, dane tachografu, oraz potwierdzenie, że błąd został skorygowany dnia 8 września 2022 r. o godzinie 17:21:21.
Decyzją pierwszoinstancyjną NUCS nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy SENT.
W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia Spółka zarzuciła:
1. naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez nieodstąpienie od nałożenia na odwołującą się spółkę kary pieniężnej pomimo przemawiających za tym okoliczności faktycznych sprawy;
2. naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT w zw. z art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej i wyrażonej w tych przepisach zasady proporcjonalności poprzez nałożenie na odwołującą się spółkę wysokiej kary pieniężnej w sytuacji, gdy w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnej, odwołująca się niezwłocznie uzupełniła zgłoszenia o prawidłowy numer rejestracyjny, a zatem sankcja w stałej wysokości 10 000 zł jest drakońska, nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów wynikających z ustawy; nieprawidłowość wynika z oczywistej omyłki kierowcy, który przesyłając dane do zgłoszenia SENT zapomniał poinformować pracownika dokonującego zgłoszeń o zmianie przyczepy, z której dotychczas korzystał ze względu na jej skierowanie do naprawy. Błąd ten, po jego stwierdzeniu, został niezwłocznie skorygowany przez pracownika Spółki. Uchybienie nie stanowiło zatem realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych; nie stwarzało w ogóle ryzyka takiego uszczuplenia. Powołano się na orzecznictwo.
Zaskarżoną decyzją DIAS nie uwzględnił zarzutów. Zacytował regulacje prawne i skonstatował, że w okolicznościach faktycznych sprawy zasadnie została nałożona kara pieniężna w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru w zgłoszeniu [...]. Przedmiotem przewozu był towar w postaci odpadu odzieży (kod odpadu [...]) w ilości [...] kg; objęty systemem monitorowania przewozu i obrotu na mocy przepisu § 1 pkt 7 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 25 kwietnia 2022 r. Podkreślono, że podstawowym środkiem technicznym służącym do monitorowania drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń SENT wraz z modułem SENT GEO służącym do przyjmowania, przetwarzania i analizy danych tras przewozu towarów w czasie rzeczywistym. Z akt sprawy, a w szczególności z protokołu kontroli oraz załączonych do niego dokumentów wynikało, że przewoźnik w zgłoszeniu o numerze referencyjnym [...] uzupełnił dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy SENT, niezgodnie ze stanem faktycznym - w polu "Informacje o środku transportu" w polu "Numer rejestracyjny naczepy" wpisano numer "[...]" podczas gdy faktycznie przewóz towaru odbywał się przy pomocy naczepy ciężarowej o nr rej. "[...]". Natomiast numer rejestracyjny identyfikuje bowiem środek transportu, którym realizowany jest konkretny przewóz.
Dalej wskazano, że z przedłożonych przez Spółkę notatek za pismem z 18 lipca 2024 r. wynika, że kierowca przy przekazaniu danych pracownicy zapomniał ją poinformować o zmianie przyczepy. W rozmowie telefonicznej kierowca poinformował ją o tym, że jego przyczepa jest w warsztacie oraz, że przy wysyłaniu danych zapomniał poinformować pracownika wystawiającego zgłoszenie o zmianie.
W ocenie organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadniał stanowisko organu pierwszej instancji co do naruszenia przez przewoźnika obowiązków wynikających z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy SENT poprzez podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznych, innych niż dotyczące towaru i w konsekwencji konieczności nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Zaakcentował, że ustawodawca do oczywistego błędu nie zaklasyfikował błędu dotyczącego numeru rejestracyjnego środka transportu, uznając nieprawidłowości w tym obszarze za uniemożliwiające bądź znacznie utrudniające proces monitorowania drogowego przewozu towarów. Sporna sprawa nie dotyczy np. "przekręcenia" numeru rejestracyjnego poprzez wpisanie błędnej cyfry czy litery, bądź jej pominięcia, którą można by rozpatrywać w kategoriach oczywistej omyłki pisarskiej, ale dotyczy wpisania zupełnie innego numeru rejestracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów Spółki uznał je za chybione. Co do naruszenia zasady proporcjonalności podkreślił, że muszą zaistnieć dodatkowe przesłanki, które to uzasadniają: np. brak winy po stronie przewoźnika lub jego błąd spowodowany przyczyną zewnętrzną, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Natomiast dotkliwa kara za niezgodne ze stanem faktycznym zgłoszenie danych, innych niź te dotyczące towaru (tu: numer rejestracyjnego środka transportu - naczepy), miała na celu zobligowanie uczestników obrotu, o których mowa w ustawie, do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania regulacji. Z treści przepisów ustawy SENT nie wynika, aby nakładanie kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone w trakcie analizy danych w rejestrze SENT, uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy. Natomiast rozpatrując kwestię odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zauważył, że sytuacja finansowa pozwala na wywiązanie się z obowiązku uregulowania nałożonej kary. Z uzyskanych dokumentów finansowych Spółki nie wynika, by wystąpiły szczególne okoliczności wyróżniające przedsiębiorstwo od sytuacji innych podmiotów.
W skardze na powyższą decyzję ostateczną Spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.
a. art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi w zw. z art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej i wyrażonej w tych przepisach zasady proporcjonalności poprzez nałożenie na Odwołującą się spółkę wysokiej kary pieniężnej w sytuacji, gdy:
- stwierdzona nieprawidłowość, w postaci podania w zgłoszeniu SENT niewłaściwego numeru rejestracyjnego przyczepy, wynikała ze zwykłego błędu ludzkiego, omyłki pracownika, który podał do zgłoszenia nieprawidłowy numer przyczepy, tj. [...] (z której to przyczepy ten pracownik zazwyczaj korzysta, a w dniu 8 września ta przyczepa była nieodstępna z uwagi na skierowanie jej do naprawy) zamiast [...];
- w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnej, ponieważ pojazd przez cały czas objęty był monitoringiem a zatem sankcja w stałej wysokości 10 000 zł jest drakońska, nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia;
b. art. 120 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu, w tym nieprzeprowadzenie prawidłowej oceny przesłanki "interesu publicznego" i jej zastosowania w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy interes publiczny przemawia za odstąpieniem od nałożenia kary w przedmiotowej sprawie, ponieważ:
- stwierdzona nieprawidłowość w postaci podania w zgłoszeniu SENT niewłaściwego numeru rejestracyjnego przyczepy powstała na skutek zwykłego błędu ludzkiego;
- wskazane nieprawidłowego numeru rejestracyjnego nie uniemożliwiało skutecznego monitoringu przesyłki, ponieważ przewóz był w całości monitorowany przez SENTGEO, a dokumenty przedłożone przez Skarżącą potwierdzają, że pojazd przez cały czas transportu poruszał się po drodze umożliwiającej przewóz przesyłki jak w najkrótszym czasie oraz nie zbaczał z tej trasy; organy celne oprócz ww. nieprawidłowości nie stwierdziły żadnych dodatkowych uchybień po stronie Skarżącej. Dokumenty przewozowe były prawidłowe. Plomby na kontenerach były zgodne z wprowadzonymi w dokumentach CMR. Także wypełniony załącznik VII (informacja dołączona do przemieszczanych odpadów) był prawidłowy; po ujawnieniu w trakcie kontroli nieprawidłowości w zgłoszeniu błąd ten został niezwłocznie skorygowany przez pracownika Skarżącej poprzez modyfikację zgłoszenia i podanie w zgłoszeniu prawidłowego numeru rejestracyjnego przyczepy;
Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji; zasadzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi DIAS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadza się do oceny czy w okolicznościach faktycznych sprawy zasadnie została nałożona na skarżącą Spółkę kara pieniężna w wysokości 10.000 za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru w zgłoszeniu [...] i czy prawidłowo zostały rozważone przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Skarżąca twierdzi, że: naruszenie wynikło z błędu pracownika, a nie z działania oszukańczego; pojazd przez cały czas był monitorowany; nie było ryzyka uszczuplenia podatków; błąd został szybko skorygowany; kara 10 000 zł jest drakońska i nieproporcjonalna.
Natomiast DIAS podkreśli, że naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy SENT zostało prawidłowo stwierdzone – Skarżąca rzeczywiście wpisała w zgłoszeniu SENT numer nieprawidłowy; wymierzona kara jest legalna i proporcjonalna – kara 10 000 zł wynika bezpośrednio z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT i jest proporcjonalna do charakteru naruszenia oraz celów ustawy; przesłanka art. 22 ust. 3 ustawy SENT nie została spełniona – "ważny interes" w postaci trudności finansowych branży transportowej nie stanowi uzasadnienia dla odstąpienia od kary.
Oceniając tak zakreślony spór należało przyznać rację organom orzekającym w tej sprawie i uznać legalność ich rozstrzygnięć. Przepis art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy SENT nakłada na przewoźnika bezwzględny obowiązek podania w zgłoszeniu SENT prawidłowych numerów rejestracyjnych środka transportu. Obowiązek ten ma charakter formalny i bezwzględnie obowiązujący, a jego spełnienie jest warunkiem sine qua non prawidłowego funkcjonowania systemu monitorowania SENT.
Ustawa SENT nie zawiera żadnych upoważnień do elastycznego czy dowolnego interpretowania pojęcia "prawidłowe numery rejestracyjne". Liczby zawarte w zgłoszeniu muszą być tożsame z faktycznym numerem pojazdu realizującego przewóz, bez żadnych marginesów błędu czy tolerancji.
W niniejszej sprawie fakt ten jest obiektywnie ustalony i niekwestionowany: Skarżąca nie neguje, że w zgłoszeniu wpisała numer [...]; faktycznie przewóz realizowany był pojazdem o numerze [...]; rozbieżność między danymi a stanem faktycznym jest bezsporna. Stanowisko, że błąd wynikł z "omyłki" czy "błędu pracownika", nie zmienia charakteru naruszenia. Ustawodawca, formułując art. 6 ust. 3 ustawy SENT, wymagał prawidłowych danych, a nie "na ogół prawidłowych" czy "prawidłowych, z wyjątkiem błędów administracyjnych".
Zauważyć nalezy, że ustawa SENT została uchwalona w celu: ochrony legalnego handlu towarami wrażliwymi; ograniczenia "szarej strefy"; zmniejszenia uszczupleń VAT i akcyzy; zwiększenia skuteczności kontroli. W uzasadnieniu projektu ustawy jasno podkreślono, że nieuchronność kar i ich wysokość mają przede wszystkim funkcję prewencyjną – działać odstraszająco na podmioty dokonujące przewozów. Wysokość kar została świadomie ustalona na jednakowym poziomie (10.000 zł) dla każdego przewoźnika, niezależnie od charakteru działalności – jako bodźiec do przestrzegania rygorów systemu. Taki model karania wynika z faktu, że system SENT jest systemem bezpieczeństwa publicznego, gdzie każdy błąd w danych może potencjalnie ułatwić oszustwa. Zaraz zatem, że błąd wynikł z niedbalstwa, a nie ze złej woli, nie eliminuje ryzyka systemowego, które kara ma zapobiegać.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów należało ocenić je jako bezzasadne. Prawidłowe jest stanowisko DIAS co do interpretacji zasady proporcjonalności. Zaakcentować trzeba, że zasada proporcjonalności stanowi zasadę prawa unijnego i konstytucyjnego. Reguła ta nie upoważnia organów do dowolności wobec przepisów prawa oraz nie eliminuje ich obowiązku wymierzania kar, gdy przepisy to wyraźnie nakazują. Art. 273 dyrektywy 2006/112/WE pozwala państwom członkowskim na przyjęcie "sankcji, które uznają za odpowiednie", ale pod warunkiem poszanowania prawa unijnego. Oznacza to, że:
a) Sankcja musi być adekwatna do celu – celem jest zapewnienie prawidłowego poboru podatków i zapobieżenie oszustwom. Wymierzona kara 10.000 zł stanowi proporcjonalny środek do tego celu dla przewoźnika naruszającego przepisy, niezależnie od motywacji.
b) Zasada proporcjonalności nie oznacza indywidualizacji kar bez granic – art. 273 dyrektywy VAT nie zabrania państwom członkowskim ustalania sztywnych kar dla konkretnych rodzajów naruszeń. Polska ustawodawca prawidłowo wykorzystał tę swobodę, ustalając karę na poziomie 10.000 zł dla naruszenia art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c).
c) Zasada proporcjonalności kontroluje ewentualną nadmierność, przesadę; chroni przed karami rażąco wygórowanymi w stosunku do wagi czynu. Jednak kara 10.000 zł za naruszenie obowiązku formalnego w systemie mającym zapobiegać oszustwom podatkowym nie jest rażąco wygórowana. Jest to kwota zarazem stanowiąca poważny koszt dla przewoźnika (skutecznie go zniechęcająca do niedokładności), jak i proporcjonalna do roli przedmiotu naruszenia w systemie.
Skarżąca powołuje się na wyroki WSA we Wrocławiu, Szczecinie i Gorzowie Wielkopolskim, w których sądy wskazywały na obowiązek indywidualnej oceny przypadków. Sąd nie kwestionuje, że w pewnych sprawach sądy administracyjne zmieniali decyzje organów. Jednak należy zauważyć, że:
- wyroki te dotyczą różnych okoliczności – każda ze spraw miała inne cechy (np. inna była natura naruszenia, charakter towaru, warunki kontroli). Powołanie się na ogólne zasady zawarte w tych wyrokach nie rozstrzyga normatywnie każdej indywidualnej sprawy;
- orzecznictwo WSA nie jest jednolite – istnieje również liczne orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzające obowiązek wymierzania kar w wysokości ustawowo przewidzianej, gdy naruszenie zostało stwierdzone. WSA w Szczecinie w wyroku z 9 września 2021 r. (sygn. II SA/Sz 441/21) wskazał, że "przewidziana w art. 24 ustawy SENT kara pieniężna ma charakter obligatoryjny";
- prawidłowe zastosowanie zasady proporcjonalności nie eliminuje obligatoryjności kar – sądy administracyjne zmieniali decyzje przede wszystkim w sytuacjach, gdzie: brak było w ogóle stwierdzonego naruszenia przepisów; lub stwierdzone naruszenie było marginalne i całkowicie nieistotne dla funkcjonowania systemu; lub istniały wyjątkowe okoliczności warunkujące odstąpienie od kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT - w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z żadną z powyższych sytuacji.
Oceniając zatem argumentację Skarżącej należało uznać ją za chybioną.
Odnośnie argumentu - "błędu pracownika" – stwierdzić należy, że fakt, że błąd wynikł z niedbalstwa pracownika, a nie ze złej woli, jest okolicznością mogącą być braną pod uwagę w stosowaniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT (przesłanka "ważnego interesu"), ale nie zmienia to faktu naruszenia przepisów. Prawo administracyjne nie zna kategorii "naruszeń usprawiedliwionych niedbalstwa" – naruszenie przepisów to naruszenie, niezależnie od motywacji. Co więcej, każde naruszenie przepisów jest wynikiem czyjśś niedbalstwa, braku staranności, błędu lub niedopatrzenia. Jeśli prawo administracyjne miałoby tolerować naruszenia spowodowane "błędami pracownika", system kar byłby całkowicie martwym przepisem.
Co do argumentu, że "monitoring funkcjonował prawidłowo" i pojazd był monitorowany przez system SENTGEO, zatem skutek naruszenia został zneutralizowany należało stwierdzić, że ten skutek nie zmienia charakteru naruszenia. Obowiązek podania prawidłowych numerów rejestracyjnych istnieje niezależnie od tego, czy monitoring funkcjonuje czy nie. Naruszenie tego obowiązku to naruszenie, również wtedy, gdy jego skutki nie zamanifestowały się w konkretnej szkodzie. To byłoby jak stwierdzenie, że pracownik naruszył przepisy bezpieczeństwa, ale ponieważ jego naruszenie nie spowodowało wypadku, dlatego nie powinien być karany. To logika nieprawidłowa. Przepisy bezpieczeństwa chroniące przed potencjalnym zagrożeniem – tak samo jak przepisy SENT – nie mogą być interpretowane jako obowiązujące tylko gdy skutek faktycznie nastąpi.
Ustosunkowując się do twierdzenia, że "błąd został szybko skorygowany" bo jeszcze tego samego dnia o godzinie 17:21:21, jednak korekta dokonana została w trakcie lub bezpośrednio po kontroli, a nie przed rozpoczęciem przewozu. Art. 6 ust. 3 ustawy SENT wyraźnie nakazuje przewoźnikowi uzupełnienie zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu z prawidłowymi danymi. Fakt, że dane zostały poprawione podczas kontroli, świadczy, że były nieprawidłowe na chwilę, gdy przekazywały znaczenie prawne. Szybka korekta może być okolicznością pozytywną do rozpatrzenia w ramach art. 22 ust. 3 ustawy SENT (przesłanka "ważnego interesu"), ale nie zmienia faktu, że naruszenie miało miejsce.
Jako chybiony należało ocenić argument "brak ryzyka uszczuplenia podatków" i twierdzenie, że towary były rzeczywiście transportowane prawidłową przyczepą, zatem nie mogło dojść do zamiany towarów ani oszustwa podatkowego. To rozumowanie błędnie zakłada, że karę wymierza się jedynie za faktyczne uszczuplenie podatków.
Tymczasem ustawa SENT chroni przed potencjalnym ryzykiem oszustw. System polega na tym, że numery rejestracyjne w zgłoszeniu są kompatybilne z rzeczywistymi pojazdami – pozwala to na weryfikację oraz kontrolę. Jeśli pozwolimy na rozbieżności z wytłumaczeniem "i tak nic się nie stało", system upadnie. Co więcej, biorąc pod uwagę skalę transportu towarów wrażliwych w Polsce, jeśli każde naruszenie będzie tolerowane pod pretekstem, że "faktycznie nic się nie stało", system będzie systematycznie erodowany.
Odnosząc się do stanowiska Spółki podkreślić należy wymóg obligatoryjności kar z mocy art. 24 ustawy SENT. Przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT stanowi, że przewoźnik podlegający karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł musi być ukarany za naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c). Przepis ten nie zawiera sformułowań typu "może być", "powinien być" czy "w zależności od okoliczności". Sformułowanie jest kategoryczne i warunkujące obligatoryjność. Stanowisko, że organ "powinien rozważyć" obniżenie kary ze względu na okoliczności sprawy, opiera się na pewnej interpretacji przepisów, ale nie jest zgodne z literą ustawy. Jedynym wyjątkiem jest art. 22 ust. 3 – fakultatywne odstąpienie od kary – ale wymaga to spełnienia ścisłej przesłanki "ważnego interesu".
Odnosząc się wreszcie do zarzutu naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT bowiem Skarżąca twierdzi, że w sprawie przemawiają okoliczności uzasadniające odstąpienie od kary na podstawie art. 22 ust. 3 stwierdzić trzeba, że art. 22 ust. 3 ustawy SENT stanowi: "W przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków nałożonych przez niniejszą ustawę lub umowy zawartej w ramach systemu monitorowania, organ uprawniony do nałożenia kary pieniężnej może odstąpić od nałożenia kary, jeżeli za odstąpieniem przemawia ważny interes przewoźnika, wysyłającego lub odbiorcy towarów". Przepis ten wprowadza fakultatywny mechanizm, ale z wymagającymi spełnienia przesłankami:
1. Naruszenie musi być stwierdzonych – przesłanka ta jest spełniona.
2. Za odstąpieniem musi przemawiać "ważny interes" – przesłanka ta wymaga analizy. "Ważny interes" to pojęcie ogólne wymagające interpretacji, ale w kontekście ustawy SENT powinno być rozumiane jako sytuacja, w której wymierzenie kary byłoby sprzeczne z podstawowymi celami ustawy lub gdy istnieją wyjątkowe, nadzwyczajne okoliczności. Skarżąca podnosi, że jej "ważnym interesem" jest trudna sytuacja finansowa spółki: zatory płatnicze, wzrost opłat drogowych, konflikt na Ukrainie, problemy z kanałem [...]. Jednak trudności finansowe nie stanowią "ważnego interesu" w rozumieniu art. 22 ust. 3 – każdy przewoźnik ma problemy finansowe, trudności biznesowe czy zewnętrzne zagrożenia. Jeśli każda taka sytuacja uzasadniałaby odstąpienie od kary, system byłby bezużyteczny.
Argumenty Skarżącej dotyczą warunków branży, a nie szczególnych okoliczności jej sprawy – wojna w Ukrainie, problemy z Kanalem [...] czy wzrost opłat drogowych to problemy ogólne dla branży transportowej, a nie specyficzne dla Spółki. Skarżąca nie wykazała wyjątkowych okoliczności – nie twierdzono np., że spółka znajduje się na krawędzi upadłości, że kara uniemożliwi jej dalsze funkcjonowanie, że była ofiarą okoliczności nadzwyczajnych (np. klęski żywiołowej). Zatem DIAS prawidłowo stwierdził, że "ważny interes" nie został wykazany w rozumieniu ustawy.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej i twierdzeń Spółki o przeprowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu i braku prawidłowej oceny "interesu publicznego" – to również te argumenty są bezpodstawne. Art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa stanowi, że "postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej". Art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że "organ podatkowy rozpatrując sprawę oraz wydając decyzję, obowiązany jest do stosowania prawa i uwzględniania słusznych interesów podatnika". Skarżąca twierdzi, że organy nie uwzględniły "interesu publicznego" i "słusznych interesów" spółki. Natomiast z akt wynika, że organy prawidłowo zastosowały prawo – naruszenie art. 6 ust. 3 ustawy SENT zostało stwierdzono, a kara wymierzona na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2. Procedura była prawidłowa. Interes publiczny przemawiał za nałożeniem kary – system SENT chroni publiczne interesy (zapobieżenie oszustwom podatkowym, ochrona budżetu). Wymierzenie kary jest w interesie publicznym, bo utrwala system bezpieczeństwa. Norma art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej nie oznacza prawa do niekarania – "uwzględnianie słusznych interesów podatnika" oznacza proceduralne uczciwości i prawidłowe zbadanie stanów faktycznych, a nie prawo do odstąpienia od wymierzenia kary, gdy przepisy ją nakazują. Natomiast stanowisko DIAS o skierowaniu argumentów do ustawodawcy nie jest błędne – organ słusznie wskazał, że jeśli Skarżąca uważa przepisy za zbyt surowe, ścieżką jest petycja do Sejmu, a nie ignorowanie przepisów przez organy. Organy administracyjne są zobowiązane do stosowania obowiązującego prawa, a nie do jego podważania.
System SENT to system administracyjny mający charakter bezpieczeństwa publicznego. Jego celem jest zapobieżenie oszustwom podatkowym i ochrona budżetu. Taki system wymaga ścisłego przestrzegania wymogów formalnych przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw. Kary w systemie SENT nie są karami "represyjnymi" w tradycyjnym sensie, ale karami prewencyjnymi – ich celem jest zniechęcenie do niedokładności. Tym samym kara w wysokości 10.000 zł za naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy SENT jest: proporcjonalna do celu – celem jest zapewnienie prawidłowości danych w systemie, kara to osiąga; proporcjonalna do wagi naruszenia – naruszenie dotyczy podstawowego obowiązku (prawidłowe numery); proporcjonalna do normy w prawie porównawczym – podobne systemy w innych krajach przewidują porównywalne kary; nie jest rażąco wygórowana – 10.000 zł to koszt znaczący dla przewoźnika, ale nie ruinujący. Natomiast zasada proporcjonalności to zasada materialna prawa – kontroluje przesadę sankcji, ale nie eliminuje obowiązku wymierzania kar, gdy przepisy to przewidują i naruszenie zostało stwierdzone. Organy administracyjne prawidłowo zastosowały prawo, wymierzając karę zgodnie z ustawą SENT.
Konkludując stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, o których mowa w art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz art. 210 § 4 O.p. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia powyższe wymogi. Natomiast powołana podstawa prawna została ściśle skonkretyzowana określonymi przepisami według stanu prawnego z daty zdarzenia kontroli. Wydanie zaś decyzji poprzedziło przeprowadzenie postępowania w zgodzie z normami prawa procesowego uregulowanego w art. 120, art.121, art. 124, art. 187, art. 191 O.p.
W podsumowaniu należy więc podkreślić, że wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło