III SA/Gl 481/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w K. na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie gospodarowania środkami publicznymi postanawia: odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. "A" w K. w dniu [...] r. (data stempla pocztowego) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na wynik kontroli nr [...], wydany przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w dniu [...] r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej przez UKS kontroli w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi w latach 2006-2007 wydany został w dniu [...] r. "wynik kontroli" stanowiący czynność z zakresu administracji publicznej. Nie zgadzając się z jego treścią [...] r. strona skarżąca wystąpiła do UKS z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z [...] r. wszczęte zostało kolejne postępowanie kontrolne w tym samym co poprzednio zakresie, które zakończyło się wydanym w dniu [...] r. "wynikiem kontroli". Po raz kolejny zwrócono się zatem do UKS z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (vide: pismo z [...] r.). Odpowiedź na to wezwanie, podtrzymujące wynik kontroli, UKS błędnie skierował do Marszałka Województwa [...], który faksem poinformował o powyższym fakcie skarżącego w dniu [...] r. W ocenie strony skarżącej z uwagi na fakt, iż informacja ta wpłynęła po upływie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, została spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Tym bardziej, że wniosek ten został złożony przed upływem siedmiodniowego terminu od powzięcia wiadomości o treści odpowiedzi UKS. Postanowieniem z 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/GL 481/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił stronie skarżącej termin do złożenia skargi. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi jest merytorycznie uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności w nim wskazane w sposób wystarczająco przekonujący uprawdopodobniają, iż do uchybienia terminu w postaci niedokonania czynności procesowej, dla której przewidziany był termin, a polegającej na wniesieniu skargi do tut. Sądu doszło bez winy strony skarżącej w rozumieniu przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. W zażaleniu na to postanowienie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: - art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez nieuprawnione z punktu widzenia zaistniałych w sprawie faktów uznanie, że strona skarżąca zdołała uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, - art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na podwójnie nieuprawnionym przyjęciu przez Sąd, iż pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] r. stanowiło odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz że pismo to zostało skierowane mylnie na adres Marszałka Województwa [...] zamiast na adres skarżącego, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - treść pisma organu z dnia [...] r. jednoznacznie przeczy wnioskowaniu przyjętemu przez Sąd w skarżonym postanowieniu, albowiem nie stanowiło odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie jak również skierowane zostało do właściwego adresata. Postanowieniem z 18 listopada 2011 r. sygn. akt 445/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszoinstancyjnemu. W uzasadnieniu wskazał, że pismo z dnia [...] r. nie było odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W związku z tym, w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi, ale termin sześćdziesięciodniowy, przewidziany w art. 53 § 2 p.p.s.a. in fine, skoro organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Polecił zatem Sądowi I instancji ponowne rozpoznanie wniosku "A" o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz ocenę, czy wnioskodawca spełnił przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu i uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten wyznacza kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Jednakże, jak podkreśla się w piśmiennictwie, z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną NSA co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268), natomiast w pozostałym zakresie ocena wyrażona przez NSA wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie. W judykaturze i doktrynie zwraca się również uwagę, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak - Molczyk (w:) H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005). Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy WSA w Gliwicach nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym postanowieniu NSA. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji. W opisanym wyżej postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przede wszystkim, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji uwzględni uwagi Naczelnego Sądu Administracyjnego i ponownie oceni, czy wnioskodawca spełnił przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu, w szczególności rozważy, czy uprawdopodobnił on okoliczności wskazujące na brak winy. Naczelny Sąd Administracyjny przeanalizował treść pisma z [...] r., którego adresatem jest Marszałek Województwa [...] i wskazał, że z jego treści wynika, że: "Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej działając na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65 ze zm.), przesyła w załączeniu wynik kontroli przeprowadzonej w "A" w K.. W dalszej kolejności organ informuje, że postępowanie zakończone załączonym wynikiem kontroli z [...] r., zostało wszczęte w związku z tym, że wynik kontroli z dnia [...] r. został zakwestionowany wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, w następstwie czego wszczęte zostało kolejne postępowanie kontrolne w tym samym zakresie. Przy czym z treści pisma nie wynika, żeby ów drugi wynik kontroli z dnia [...] r. został zakwestionowany wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Pismo z dnia [...] r. jednie informuje, że organ kontroli skarbowej, wykonując swój ustawowy obowiązek, przesyła Marszałkowi Województwa [...] wynik ponownej kontroli przeprowadzonej w "A"." Stwierdził przy tym, że pismo z [...] r. nie było odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W związku z tym, konsekwentnie należy się zgodzić z poglądem wyrażonym w zażaleniu, że w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi, ale termin sześćdziesięciodniowy, przewidziany w art. 53 § 2 p.p.s.a. in fine, skoro organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Mając na uwadze powyższe stwierdzić przyjdzie, że sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi licząc od dnia [...] r. (data wniesienia do organu pisma do usunięcia naruszenia prawa) upłynął [...] r. Tymczasem skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi wpłynęła do organu [...] r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem tego terminu. W tym miejscu przypomnieć przyjdzie, że w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie natomiast z art. 87 § 1 tej ustawy, pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna też dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 2 i § 4 ustawy p.p.s.a.). W ocenie Sądu wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie wypełnia znamion art. 87 § 2 p.p.s.a., gdyż nie jest merytorycznie uzasadniony i nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności w nim wskazane nie uprawdopodobniają, iż do uchybienia terminu w postaci niedokonania czynności procesowej, dla której przewidziany był termin, a polegającej na wniesieniu skargi do tut. Sądu doszło bez winy strony skarżącej. Dołączone do wniosku dowody nie mają związku z uchybieniem terminu wobec przesądzenia przez NSA, że pismo z [...] r. skierowane do Marszałka Województwa [...] nie było odpowiedzią na wezwanie do usunięcia prawa. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 87 § 2 w zw. z art. w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.