III SA/Gl 486/07

Sygn. akt III SA / Gl 486 / 07 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w części postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący we wniosku prawidłowo sporządzonym na urzędowym formularzu wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż nie posiada środków finansowych na ich pokrycie. Świadczyć o tym miało między innymi umorzenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Ponadto M.Z. wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie odpisów lub kserokopii dokumentów określających tytuł prawny skarżącego do nieruchomości położonej w K., wykazujących fakt uzyskania prze niego statusu osoby bezrobotnej, określenia przeciętnych koszŧów utrzymania jego rodziny, wskazani, czy korzysta z pomocy społecznej. W wykonaniu tego wezwania pełnomocnik skarżącego nadesłał oświadczenie, że skarżący nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów, a opłaty mieszkaniowe ponosi małżonka, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej. Ponadto nadesłano inne dokumenty, między innymi zeznanie podatkowe małżonki, w którym za [...] wykazała stratę. Postanowieniem z 15 czerwca 2007 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Od tego postanowienia skarżący skutecznie wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przewiduje, prawo pomocy, które może być przyznane stronie na jej wniosek. Według art. 245 § 3 tej ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dalej wskazać także należy, iż w świetle art. 260 powołanej ustawy na skutek wniesienia sprzeciwu nie podlegającego odrzuceniu postanowienie referendarza traci moc, a sprawa będąc przedmiotem jego rozstrzygnięcia jest rozpatrywana przez sąd. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a w wypadku osoby fizycznej - dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252). Skarżący złożył takie oświadczenie, jednakże Sąd uznał to oświadczenie za niedostateczne do zwolnienia od kosztów sądowych. bowiem skarżący nie wykazał, że nie dysponuje wystarczającą ilością środków na ich poniesienie. W szczególności, skarżący nie uzupełnił danych wniosku w zakresie dotyczącym uzyskiwanych przez niego dochodów, czy też ich braku. Nie nadesłał odpisów zeznań podatkowych, jak również żądanych zaświadczeń organu podatkowego. Ponadto skarżący nie wykazał, iż jest osobą bezrobotną pozbawioną prawa do zasiłku. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, z którego wynika, że przyznanie stronie zwolnienia od kosztów sądowych, uzależnione jest od wykazania, że jej efektywne aktywa nie wystarczają na pokrycie tych kosztów. Trzeba zatem stwierdzić, iż strona skarżąca nie wykazała, zgodnie z ciążącym na niej obowiązkiem, iż nie ma dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych. Należy również dodać, że skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się pewną koniecznością osoby mającej zamiar prowadzić proces sądowy. Oznacza to, że w procedurze planowania swoich przedsięwzięć każdy podmiot przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględniać konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych. Zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), dostępność do sądu doznaje pewnych obiektywnie uzasadnionych ograniczeń poprzez ustanowienie wysokości wpisu w zależności od kategorii spraw. Ustawodawca uwzględnił w tym wypadku, tak konstytucyjną zasadę dostępu do sądu wynikającą obecnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jak i zasadę wynikającą z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 248 ze zm.). Nie można bowiem mówić o kosztowności wymiaru sprawiedliwości i stawianiu obywatelowi nadmiernych wymogów sprostania niezbędnym kosztom postępowania w sytuacji, kiedy ustalona kwota wpisu uwzględnia regułę konwencyjną stanowiącą o tym, że, co do zasady, państwo nie ma obowiązku zapewnienia bezpłatnej pomocy prawnej. Przy wysokości wpisu uwzględniono również całość postępowania wchodzącego w tym wypadku w grę. Według § 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi w rozpoznawanej sprawie 100zł. Zatem jego zapłata nie będzie nadmiernie wysokim wydatkiem. Mając to na uwadze, zgodnie z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.