III SA/Gl 49/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka "A", reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, domagała się zwolnienia od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. W motywach powyższego wskazała, iż zajmuje się wykonywanym na zlecenie zarządzaniem nieruchomościami. Działalność ta w ubiegłym roku obrotowym przyniosła jej zysk w kwocie 405.139,09 zł. Jednocześnie w złożonym oświadczeniu o posiadanym majątku i dochodach zadeklarowała kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, wartość środków trwałych – według bilansu za ostatni rok – w kwocie 12.601.255,57 zł oraz zgromadzoną na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku gotówkę rzędu 2.102,43 zł. Ponadto wyjaśniła, iż od przeszło 10 lat prowadzone było wobec Spółki postępowanie podatkowe, w wyniku którego urząd skarbowy zajął jej konta bankowe i dokonał zabezpieczenia wierzytelności w postaci hipoteki. W efekcie składanych odwołań i skarg uznano, iż Spółka nie posiada zaległości w podatku VAT. Niemniej jednak pozostałe zobowiązania wobec ZUS i Urzędu Miasta wzrosły w tym czasie do kwot sięgających ponad 4.000.000,00 zł. Dlatego też jej sytuacja finansowa jest nadal trudna. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej, tj. Spółki "A" z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, który zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosić będzie 200,00 zł, nie została spełniona. Analiza stanu majątkowego tejże Spółki, której kapitał zakładowy wynosi – według oświadczenia 674.000,00 zł, a wartość środków trwałych, mimo sprzedanych przez komornika ruchomości w postaci środków transportu, zamyka się w kwocie 12.601.255,57 zł, prowadzi do wniosku, iż ta powinna w nich partycypować. Tym bardziej, że na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku zgromadziła gotówkę w wysokości 2.102,43 zł, która pozwoli jej nie tylko na uiszczenie wpisu sądowego ale również na poniesienie innych występujących w sprawie kosztów, które mogą pojawić się w przyszłości. Nie sposób bowiem uznać jakoby skarżąca Spółka wymagała dofinansowania z budżetu Państwa, skoro posiadany przez nią majątek przekracza kwotę ciążących na niej zobowiązań wobec ZUS i Urzędu Miasta, a wypracowany za ubiegły rok obrotowy zysk wynosił 405.139,09 zł. W tej sytuacji przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stanowiłoby rozstrzygnięcie sprzeczne z zasadami słuszności. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.