III SA/Gl 494/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi I.L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej udzielonej na budowę domu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...]r. Komendant Wojewódzki Policji w K., po rozpatrzeniu odwołania I. L. (dalej jako Strona, Skarżący, funkcjonariusz), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w M. z [...] r. dotyczącą zwrotu pomocy finansowej udzielonej na budowę domu jednorodzinnego. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 1257 ze zm.; dalej jako Kpa), w związku art. 94 ust. 1a i 2, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), § 3a ust. 3, § 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia MSWiA z 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 864 ze zm.; dalej rozp.MSWiA). W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Podkreślił, że Komendant Powiatowy Policji w M. na wniosek Strony Decyzją nr [...] z [...] r. oraz decyzją nr [...] z [...] r. waloryzującą stawkę pomocy finansowej, przyznał funkcjonariuszowi pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego w M. przy ul. [...] w wysokości ogólnie 14.116,00 zł z uwzględnieniem stawki pomocy finansowej obowiązującej w 2002 r. w wysokości 3.529,00 zł i czterech norm zaludnienia, tj. policjant, żona, córka N. i syn G. Jednakże prawomocnym Wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z [...] r. o sygn. akt [...] Strona została skazana za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, którego popełnienie miało związek z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej z przestępstwa określonego w art. 228 § 3 Kodeksu karnego; wyrok uprawomocnił się z dniem 5 września 2007 r.; policjant został zwolniony ze służby w Policji z dniem 10 czerwca 2007 r. W konsekwencji powyższych okoliczności decyzją nr [...] z [...] r. Komendant Powiatowy Policji w M. zobowiązał funkcjonariusza do zwrotu pomocy finansowej w wysokości 15.688,00 zł, gdyż przyjął jako stawkę pomocy finansowej podlegającej zwrotowi stawkę obowiązującą w 2007, tj. na dzień uprawomocnienia się wyroku Sadu, w wysokości 3.922,00 zł z uwzględnieniem 4 norm zaludnienia. Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia Strona wniosła odwołanie żądając uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Wskazała, że na mocy art. 117 § 2 Kodeksu cywilnego nastąpiło przedawnienie roszczenia, tj. upłynął dziesięcioletni termin przedawnienia wierzytelności do zwrotu jakiej skarżoną decyzją odwołujący został zobowiązany. Zaskarżoną decyzją w wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w pełni podzielając wyrażone w nim stanowisko. Powołując się na regulacje art. 94 ust. 1 i ust. 1a ustawy o Policji oraz § 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia MSWiA ust. 2 wskazał, że pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie gdy osoba, która otrzymała pomoc finansową, została prawomocnie skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 94 ust. la ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, a do ustalenia wysokości kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi przyjmuje się liczbę norm zaludnienia określoną w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej (tj. w dniu 12.12.2002 r. - 4 normy) oraz stawkę tej pomocy w wysokości 3.922,00 zł obowiązującą w dniu powstania obowiązku jej zwrotu (tj. 05.09.2007 r. - uprawomocnienia się wyroku skazującego). Za nieuzasadnione uznano zarzuty o przedawnieniu roszczenia w sprawie wyjaśniając, że stosunek prawny stworzony ostateczną decyzją o przyznaniu funkcjonariuszowi Policji pomocy finansowej jest typowym stosunkiem administracyjnym, tak więc jego realizacja wraz z oceną wszystkich skutków prawnych - w tym również przedawnienia - winna być oceniana na podstawie przepisów materialnych prawa administracyjnego. Na gruncie prawa administracyjnego, o przedawnieniu roszczenia można mówić jedynie wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi, natomiast zarówno ustawa o Policji, ani wydane na podstawie jej przepisów rozporządzenie wykonawcze MSWiA z dnia 17 października 2001 r. nie przewidują przedawnienia roszczenia związanego ze zwrotem pomocy finansowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną Strona zakwestionowała jej prawidłowość zarzucając naruszenie przepisów art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z powodu braku przytoczenia przepisów prawa w szczególności dotyczącej wyłączenia stosowania instytucji przedawnienia; naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię art. 94 ust. la ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię w drodze przyjęcia, że przepis nie dotyczy roszczenia o charakterze majątkowym i nie znajdują zastosowania przepisy art. 117 kc. Na potwierdzenie charakteru spornego roszczenia powołano wyrok WSA w Warszawie wskazujący na możliwość stosowania art. 118 K.c. oraz wyroki NSA o terminach czynności procesowych podejmowanych przez organy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa. Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczności sprawy zostały dokładnie opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ powołał stosowne regulacje prawne i dokonał prawidłowej subsumcji. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie zobligowały w zaskarżonej decyzji Stronę do zwrotu pobranej w 2002 roku pomocy finansowej w sytuacji gdy policjant został prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej oraz wydalony ze służby w 2007 roku – czyli po upływie 10 lat. Materialnoprawną podstawę decyzji zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowiły przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z 17 października 2001 r. Zgodnie z art. 94 ust. 1a ustawy - policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Natomiast osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, jest obowiązana do zwrotu pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1(ust. 1a). Powyższe zostało także unormowane w § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA stanowiącym, że pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie gdy osoba, która otrzymała pomoc finansową, została prawomocnie skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 94 ust. 1a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, a do ustalenia wysokości kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi przyjmuje się liczbę norm zaludnienia określoną w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej oraz stawkę lej pomocy w wysokości 3.922,00 zł obowiązującą w dniu powstania obowiązku jej zwrotu (§ 5 ust. 2). Tym samym zobowiązanie do zwrotu w orzeczonej kwocie było zgodne z przepisami resortowymi. Odnosząc się do zarzutu skargi należy przede wszystkim wskazać na administracyjnoprawny charakter stosunku stworzonego decyzją o przyznaniu funkcjonariuszowi Policji pomocy finansowej. Zatem jego realizacja wraz z oceną wszystkich skutków prawnych - w tym również przedawnienia - winna być oceniana na podstawie przepisów materialnych prawa administracyjnego. Natomiast na gruncie prawa administracyjnego, o przedawnieniu roszczenia można mówić jedynie wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi, natomiast zarówno ustawa o Policji, ani wydane na podstawie jej przepisów rozporządzenie wykonawcze MSWiA z dnia 17 października 2001r. nie przewidują przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranej pomocy finansowej. Tym samym zatem zarzuty skargi należało uznać za bezpodstawne a stanowisko organów co do wystąpienia przesłanek nakazujących orzeczenie o zwrocie pobranej pomocy finansowej za słuszne. Sąd stwierdził, że kontrolowana decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, są uzasadnione. Organy w sposób prawidłowy zastosowały przepisy prawa materialnego: art. 94 ust. 1 i 1a ustawy o Policji oraz § 5 ww. rozporządzenia MSWiA dochowując przy tym wymogów określonych przepisami art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 7 - 9 kpa. Decyzja o zwrocie była bowiem konsekwencją prawomocnego wyroku karnego skazującego za przestępstwo określone w art. 94 ust. 1a ustawy o Policji. Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.