III SA/Gl 495/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę [...] ([...]) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedmiotem działalności spółki jest sprzedaż węgli energetycznych wszystkich typów i klas, transport węgla oraz sprzedaż i obrót wierzytelnościami. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że posiada trzy rachunki bankowe: dwa w "A" S.A. w W. i jeden w "B" S.A. Na żadnym z ww. rachunków bankowych, spółka nie posiada środków pieniężnych. Za 2012 r. spółka wykazała stratę netto w wysokości [...] zł. Jednocześnie organy egzekucyjne dochodzą od spółki łącznej kwoty [...] zł, a spółka nie posiada aktualnie żadnych aktywów trwałych. W ocenie spółki wszystkie powyższe okoliczności wskazują na to, że spółka nie posiada żadnych środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia wniosek o zwolnienie wnioskodawcy od kosztów w całości. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie [...] zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi wg jej oświadczenia: 0 zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada dwa rachunki bankowe w "B" S.A. w W. (na jednym rachunku nie ma żadnych środków pieniężnych, a na drugim występuje debet na kwotę [...] zł) oraz jeden rachunek w "B" S.A (na tym rachunku, wg oświadczenia, brak środków pieniężnych). Do wniosku dołączono następujące załączniki: rachunek zysków i strat (wariant porównawczy) za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.; wyciąg z rachunków bankowych: "B" S.A. na dzień 23 stycznia 2013 r. i "C" na dzień 11 stycznia 2013 r. i na dzień 1 marca 2013 r. oraz szereg zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank na łączna kwotę sięgającą blisko [...] zł. Pismem z dnia 24 lipca 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, jak również o nadesłanie raportu kasowego obrazującego stan gotówki w kasie spółki na koniec ostatniego miesiąca. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca nadesłała dokumenty przedstawiające stan finansowy spółki. Na materiał dowodowy składają się: zeznania CIT – 8 za rok 2011 i za rok 2012; deklaracje VAT – 7 za okres od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r.; ewidencja środków trwałych; raport kasowy, obrazujący stan gotówki w kasie przedsiębiorstwa na dzień 31 lipca 2013 r.; zaświadczenie z city handlowy ("A" w W. S.A.), z którego wynika, że oba rachunki są obciążone zajęciami sądowymi i administracyjnymi na kwotę przekraczającą [...] zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej, która uzasadniałayby uwzględnienie jej wniosku w całości. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że o kondycji podmiotu prowadzącego działalność gospodarzą można wnioskować na podstawie dwóch rodzajów dokumentów. Pierwszy rodzaj dokumentów stanowią szeroko pojęte dokumenty księgowe, które obrazują stan podmiotu funkcjonującego w obrocie gospodarczym od strony księgowej. Do tej kategorii dokumentów należy głównie sprawozdanie finansowe, w skład którego wchodzą: bilans oraz rachunek zysków i strat. Są to dokumenty sprawozdawcze, sporządzane zgodnie z wymogami ustanowionymi w ustawie o rachunkowości, opisującymi stan podmiotu po zakończeniu pewnego okresu – z reguły roku kalendarzowego. Niezależnie od tych dokumentów, przedsiębiorca dysponuje także dokumentami bieżącymi, które wskazują na jego realne i rzeczywiste, aktualne możliwości finansowe. Do takich dokumentów należą wydruki z rachunków bankowych, wskazujące na wszelkie dokonywane na nich operacje, jak również tzw. raporty kasowe, które wskazują w sposób bezpośredni ile gotówki znajduje się w kasie podmiotu w określonym dniu, wskazujące z reguły poszczególne, jednostkowe obroty pieniężne (wpływy i wypływy z kasy przedsiębiorstwa). Spółka przedstawiła jako załącznik do urzędowego formularza PPPr rachunek zysków i strat (wersja porównawcza) – stan na dzień 31 grudnia 2012 r. i bilans obrazujący stan spółki na dzień 31 grudnia 2012 r. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca nadesłała raport kasowy z dnia 31 lipca 2013 r. (stan kasy wnioskodawcy wynosił na ten dzień [...] zł). Odnośnie rachunków bankowych, należy natomiast stwierdzić, co następuje: z oświadczenia skarżącej spółki zawartego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr wynika, że skarżąca posiada trzy rachunki bankowe: dwa rachunki w "A" S.A. w Warszawie oraz jeden rachunek bankowy w "B" S.A. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 24 lipca 2013 r., skarżąca nadesłała jedynie zaświadczenie z "A" S.A. w W. z dnia [...] r. Jest to aktualne zaświadczenie, obejmujące dwa rachunki bankowe prowadzone dla wnioskodawcy w tym banku. Z informacji zawartej w tym zaświadczeniu wynika, że na obu rachunkach występują zajęcia sądowe i administracyjne – łącznie do spłaty pozostała kwota [...] zł. W ciągu ostatnich dwóch miesięcy dokonano jedynie dwóch operacji (po jednej na każdym z rachunków). Przedmiotem tych operacji w obu przypadkach była spłata zajęć: w dniu [...] r. – [...] zł i w dniu [...] r. – [...] zł. W aktach brak jednak jakiejkolwiek informacji o rachunku wnioskującej spółki, prowadzonym dla niej w banku "B" S.A. Nie sposób wykluczyć, że skarżąca posiada na tym rachunku bankowym środki pieniężne, pozwalające jej ponieść koszty sądowe, chociażby częściowo. Należy podkreślić, że wnioskodawca dołączyła do formularza PPPr wyciąg z tego rachunku bankowego, jest to jednak wyciąg obrazujący stan gotówki na tym rachunku bankowym na dzień [...] r. Trudno więc traktować ten wyciąg, jako obrazujący aktualny stan konta. Ponadto, z nadesłanych, jako załączniki do formularza PPPr zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem wynika, że skarżąca posiada więcej rachunków bankowych, aniżeli wymienione w formularzu PPPr. Strona skarżąca posiada mianowicie rachunki bankowe w "D" S.A. i w "E" S.A. Do tych rachunków bankowych jest jednak również skierowana egzekucja i rachunki te także obciążone są zajęciami. Tymczasem w wezwaniu referendarza sądowego z dnia 24 lipca 2013 r. wyraźnie wezwano spółkę o przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez nią rachunków bankowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Zaznaczono, że w przypadku, gdyby te rachunki były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenia wystawione przez banki, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty. W wezwaniu tym wyraźnie zaznaczono, że do akt nadesłano jedynie sumaryczne wydruki ze stycznia 2013 r. ("B" S.A. i "C" – "A" w W.). W efekcie, w wnioskodawca wypełnił powyższe wezwanie jedynie w odniesieniu do dwóch rachunków bankowych prowadzonych w "A" S.A. w W. Ponadto należy uwzględnić również analizę deklaracji VAT – 7 i deklaracji podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych. W roku 2011 skarżąca spółka osiągnęła dochód w kwocie [...] zł, natomiast w 2012 r. działalność gospodarcza przyniosła spółce stratę [...] zł. Natomiast podstawa opodatkowania w podatku od towarów i usług wynosiła [...] zł i [...] zł (styczeń i luty 2013 r.). Od marca bieżącego roku brak jest jednak podstawy opodatkowania tym podatkiem. Dla porządku zaznaczyć, że kwoty wskazujące podstawę opodatkowania tym podatkiem w poszczególnych miesiącach nie wskazują na przychód, czy też ogólnie, szeroko rozumiane zyski spółki, wskazują jednak na rozmiar obrotu, na rozmiar wartości czynności handlowych dokonywanych przez spółkę w ramach uczestnictwa w obrocie gospodarczym. Z analizy tych deklaracji wynika, że spółka w praktyce od marca bieżącego roku nie wykazuje obrotu. Jednocześnie z raportu kasowego obrazującego stan gotówki w kasie spółki na dzień 31 lipca 2013 r. wynika, że spółka dysponowała w tym dniu kwotą [...] zł. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że wnioskodawca znajduje się w relatywnie ciężkiej sytuacji finansowej. Zdaniem rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, spółka będzie jednak w stanie wygospodarować kwotę [...] zł, która pozwoli na poniesienie częściowych kosztów sądowych w sprawie. Kwota wpisu sądowego od skargi będzie więc w praktyce stanowiła jedynie [...] % kwoty, którą wnioskodawca byłaby zobowiązana uiścić w przypadku, gdyby wniosku nie uwzględniono w całości. Kwota wpisu sądowego od skargi, wynosząca [...] zł jest bowiem obiektywnie rzeczywiście wysoka i znajduje się poza zasięgiem możliwości finansowych skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.