III SA/Gl 499/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obrotu alkoholami w zakresie przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi za zastępstwo procesowe wykonane na zasadzie prawa pomocy p o s t a n a w i a: przyznać adwokatowi Z. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. o sygn. akt III SA/Gl 499/08 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obrotu alkoholami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 czerwca 2008 r. o sygn. akt III SA/Gl 499/08 ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła Z. P., który podczas rozprawy dnia 15 grudnia 2008 r. złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając jednocześnie, że nie zostało ono zapłacone. W terminie do złożenia skargi kasacyjnej nie wpłynęło żadne dodatkowe pismo od pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do unormowania art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z kolei art. 205 § 3 P.p.s.a. stanowi, że zasady, tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności również określają przepisy odrębne. W przypadku reprezentowania strony przez adwokata przepisy odrębne, o których mowa w art. 205 P.p.s.a. zostały zamieszczone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem". Przepis § 19 rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują dwa elementy: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 - 5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z § 20 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Oświadczenie to jest niezbędnym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów. Stanowi bowiem przesłankę do przyjęcia, że za świadczoną pomoc prawną pełnomocnik nie otrzymał wynagrodzenia, a zatem, że zachodzi podstawa do poniesienia tych kosztów przez Skarb Państwa zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.). Badanie istnienia tej przesłanki jest konieczne z uwagi na fakt, że sąd jako dysponent środków publicznych odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1998r., sygn. akt. II CKN 687/98, OSNC 1999 nr 3, poz. 63). W rozpatrywanej sprawie stosowne oświadczenie zostało złożone podczas rozprawy dnia 15 grudnia 2008 r., o czym świadczy protokół załączony do akt sądowych. Należy również nadmienić, że wynagrodzenie dla pełnomocnika przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne. Oznacza to, że następuje ono po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i przez wydanie odrębnego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny – tak NSA w wyroku z dnia 9 lutego 2005 r., GSK 1412/04, oraz Komentarz do art. 250 P.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005 r.). wskazany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w rozpatrywanej sprawie stał się prawomocny z dniem 15 stycznia 2009 r. W analizowanej sprawie pełnomocnik brał czynny udział w postępowaniu, o czym świadczy jego obecność na rozprawie, w związku z czym zasadny jest rozpatrywany wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi za zastępstwo procesowe wykonane na zasadzie prawa pomocy. Z treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia wynika, że stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innych sprawach niż wymienione pkt 1 lit. a (przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna) i pkt 1 lit b (za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie ze skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego), wynoszą [...] zł. Taką też stawkę należy brać pod uwagę w rozpatrywanej sprawie, bowiem przedmiotem rozpatrzenia była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r. nr [...], stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia na obrót alkoholami. Do dnia dzisiejszego nie wpłynęła ani opinia prawa co do zasadności jej złożenia, ani informacji o sporządzeniu takowej, ani też skarga kasacyjna, w związku z czym nie wystąpiły dalsze czynności pełnomocnika, za które należałoby się wynagrodzenie. Dodatkowo z przytoczonej wyżej dyspozycji § 19 pkt 2 w/w rozporządzenia wynika, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują również udokumentowane wydatki adwokata, a w tej pozycji mieści się również opłata skarbowa od pełnomocnictwa. W aktach sprawy znajduje się dowód uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości [...] złotych (karta 44). Sąd poprzestał na wskazanych wyżej podstawach do przyznania zwrotu wynagrodzenia, gdyż złożony przez adwokata wniosek nie zawierał zestawienia innych wydatków. Stosownie do § 2 ust 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 rozporządzenia, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 22% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług, Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze należało zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym w I instancji w wysokości [...] zł, podwyższone o stawkę podatku VAT w kwocie [...] zł czyli łącznie [...] zł (art. 250, 205 § 2 P.p.s.a., w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c i § 2 ust. 3 rozporządzenia), a ponadto [...] złotych tytułem zwrotu uiszczonej przez pełnomocnika opłaty skarbowej.