III SA/Gl 499/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2017 r. "A" sp. z o.o. w K., pismem [...] r. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł strona skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Wynikające z zaskarżonej decyzji zobowiązanie finansowe, będące jedyną zaległością skarżącej spółki, jej przedstawiciele starali się uregulować, niemniej jednak poza kapitałem zakładowym rzędu [...] zł, żadnego majątku skarżąca spółka nie posiada. Pismem z dnia [...] r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do nadesłania: - wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, natomiast w przypadku, gdyby ich uzyskanie w związku z zajęciem kont nie było możliwe należało przedłożyć potwierdzające ten fakt aktualne, tj. wystawione po dacie otrzymania wezwania, zaświadczenia wystawione przez banki, informujące o wysokości zajęć, sposobie ich spłaty oraz o wszelkich innych obciążeniach rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, w szczególności o środkach wypłaconych na rzecz posiadacza rachunku, a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; - deklaracji VAT-7 oraz raportów kasowych za ostatni kwartał; - sprawozdania finansowego za [...] i [...] r. to jest bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej wraz z rachunkiem przepływów pieniężnych; - złożonego za [...] r. i [...] r. zeznania podatkowego (natomiast w przypadku, gdyby zeznania lub wskazane wyżej dokumenty nie były sporządzane należało przedłożyć zaświadczenie wystawione przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzające tenże fakt, a nadto zawierające informację, kiedy po raz ostatni skarżąca Spółka składała zeznanie podatkowe CIT-8, deklaracje podatkowe VAT-7, PIT-4R oraz informację PIT-11, a nadto kiedy po raz ostatni sporządzała sprawozdanie finansowe i jakie kwoty tam zadeklarowała); - dokumentów źródłowych wskazujących, że Spółka w chwili obecnej nie prowadzi działalności, a nadto czy wobec Spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, jeżeli tak to na jakim jest ono obecnie etapie i do jakich składników majątku zostało skierowane. W odpowiedzi pełnomocnik strony skarżącej poinformował, że ostatnią fakturę VAT skarżąca spółka wystawiła w [...] r. Od tamtego czasu deklaracje VAT, raporty kasowe oraz zeznania podatkowe i sprawozdania finansowe za [...] r. i [...] r. nie były sporządzane, gdyż działalności gospodarczej po tej dacie skarżąca spółka nie prowadzi. Nie posiada też rachunku bankowego, gdyż ten został zlikwidowany. Dane te pełnomocnik strony skarżącej zobowiązał się udokumentować przedkładając w terminie późniejszym stosowne zaświadczenia wystawione przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego oraz banku, jako że ich uzyskanie w terminie wskazanym w wezwaniu nie było możliwe. Postanowieniem z 26 lipca 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że strona skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała danych zawartych we wniosku jak i w piśmie z [...] r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca pismem z dnia [...] r. wniosła sprzeciw, żądając zmiany zaskarżonego postanowienia oraz zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie nie wzięto pod uwagę w sposób wszechstronny wszelkich okoliczności związanych z sytuacją finansową i faktyczną skarżącej spółki. Pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, iż wystąpiono o niezbędne w tym zakresie dokumenty, wskazane szczegółowo w otrzymanym zobowiązaniu. Do dnia dzisiejszego nie zostały one jednak przekazane, a co za tym idzie brak było możliwości ich przedłożenia do Sądu. Uważa jednak, że informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz kolejnym piśmie w pełni potwierdzają, iż skarżąca spółka nie posiada środków na uregulowanie wpisu od skargi w wysokości ponad [...] zł. W dalszej części sprzeciwu powtórzono informacje zawarte we wcześniejszych pismach. Pełnomocnik dodał, że odmowa przyznania prawa pomocy spowoduje, iż skarżąca spółka zostanie pozbawiona możliwości ochrony swoich interesów i dochodzenia swoich praw przed Sądem. Uważa, że całość okoliczności niniejszej sprawy i sytuacji finansowej skarżącej spółki, wymaga ponownej weryfikacji i szczegółowej analizy. Do sprzeciwu nie dołączono żadnej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwaną dalej p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu [...] r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Należy zaznaczyć, "A" sp. z o.o. w K., składając wniosek o prawo pomocy, żądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku złożonego przez skarżącą spółkę, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Podkreślić należy, że niczym nie poparte twierdzenia strony skarżącej spółki wskazujące na jej trudną sytuację finansową nie mogą skutkować zwolnieniem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Fakt wystąpienia do właściwego organu lub banku o żądaną dokumentację nie jest wystarczającym argumentem świadczącym o złej kondycji finansowej. W sprzeciwie pełnomocnik wszak zauważa, że zaskarżone postanowienie opiera się na argumentacji związanej z niewykazaniem przez skarżącą spółkę jej faktycznej sytuacji majątkowej, jednakże nie załączył do sprzeciwu żadnej dokumentacji potwierdzającej składane oświadczenia. Sąd w ślad za referendarzem sądowym stwierdził, że luki brak materiału dowodowego nie pozwala na dokonanie rzetelnej oceny rzeczywistej kondycji finansowej strony skarżącej w aspekcie spełniania przez niego przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu wątpliwości wskazane w orzeczeniu referendarza sądowego z dnia 26 lipca 2017 r. nie zostały przez stronę skarżącą rozwiane, gdyż do chwili obecnej nie wykonała wezwania z [...] r. co uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić trzeba, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy dokonać rzetelnej i wyczerpującej analizy całokształtu sytuacji majątkowej skarżącej spółki. Nienadesłanie przez stronę skarżącą pełnej dokumentacji uniemożliwiło Sądowi uwzględnienie wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd stanął na stanowisku, iż słusznie rozpoznający sprawę uznał, że "A" sp. z o.o. w K. nie wykazała w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.