III SA/Gl 50/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r. Sąd oddalił skargę K. S. na ww. decyzję. W tym samym dniu skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona zażądała zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku, strona stwierdziła, że z uwagi na zajęcie jej świadczenia emerytalnego oraz brak jakichkolwiek innych przychodów z tytułu świadczonej pracy, majątku, nie jest w stanie pokryć nawet w części kosztów sądowych i adwokackich. Strona oświadczyła, że po potrąceniach z emerytury pozostaje jej kwota 1.200 zł. Skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą samotną i rozwiedzioną. Z oświadczenia skarżącego o majątku wynika, że strona nie posiada żadnego majątku ruchomego, żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. W oświadczeniu o dochodach, wnioskodawca oświadczył, że jego jedynym stałym i regularnym dochodem miesięcznym jest świadczenie emerytalne, które wynosi 2.020 zł brutto. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, wnioskodawca nadesłał: decyzję ZUS z dnia [...] r. o ponownym ustaleniu wysokości i podjęciu wypłaty emerytury (wysokość świadczenia do wypłaty zamyka się w kwocie 2.018,59 zł); pismo komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w K. z dnia [...] r. o zajęciu świadczenia emerytalnego; kserokopie druczków wypłaty świadczenia emerytalnego wnioskodawcy (kwoty: [...] zł w [...] 2014 r.; 1.870,91 zł w [...] 2014 r.; 2.018,59 w [...] 2015 r.); zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy; cztery oświadczenia o nie pozostawaniu z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym (złożone przez A. S., M. S., M. S. i M. N. – oświadczenia: byłej żony, pasierba, dwóch córek); zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wystosowane przez wnioskodawcę do Prokuratury Rejonowej oraz kserokopie odcinków rachunków i opłat za media: gaz (320 zł – za dwa miesiące); energia elektryczna (320 zł – za dwa miesiące); woda (88 zł). Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 września 2014 r. skarżący został zwolniony z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 100 zł (skarżący wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając kolejny wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku K. S., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli na zasadzie art. 245 § 2 P.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący udowodnił w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej częściowe uwzględnienie jego wniosku – w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 września 2014 r. pierwotny wniosek skarżącego, obejmujący jedynie żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, został uwzględniony częściowo. Skarżący został mianowicie zwolniony z obowiązku uiszczania każdorazowej opłaty w części przekraczającej 100 zł. Postanowienie to obowiązuje w całym dalszym toku niniejszego postępowania sądowego. Składając obecnie kolejny wniosek, wnioskodawca zamierza uzyskać adwokata z urzędu. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Tymczasem z jego oświadczenia zawartego w piśmie z dnia [...] r. wynika, że w budynku położonym przy ul. [...] w K. oprócz niego, mieszka jego była żona A.S. oraz M.S. i M. S. – osoby te nie prowadzą z wnioskodawcą wspólnego gospodarstwa domowego. Parter budynku zajmuje K. S.. Z tego oświadczenia wynika, że pod adresem zamieszkania wnioskodawcy, zamieszkują również jeszcze cztery inne osoby. Wśród tych osób znajduje się była żona skarżącego A. S., M. S. oraz M. S. i M. N.. Strona oświadczała jednak kategorycznie, że z tymi osobami nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. W aktach sprawy znajdują się cztery pisma osób zameldowanych pod adresem zamieszkania wnioskodawcy, w których zawarte są oświadczenia o tym, że podpisujące je osoby nie prowadzą ze skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego. Na jedyny dochód skarżącego składa się świadczenie emerytalne, wynoszące obecnie około 2.018 zł. Kwota ta przeznaczana jest na utrzymanie (zakup żywności, pokrycie bieżących wydatków, udział w kosztach utrzymania domu) i na zakup leków. Jednocześnie konto bankowe prowadzone przez skarżącego w Banku "A" zablokowane jest na kwotę [...] zł. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący jest w stanie uiścić opłatę sądową w wysokości 100 zł. Uiszczenie takiej kwoty nie powinno narazić go na uszczerbek w utrzymaniu. Jest to kwota nieporównywalnie mniejsza od tej kwoty, którą wnioskodawca musiałby uiścić, gdyby odmówiono mu przyznania prawa pomocy w całości. Jednocześnie wnioskodawcy faktycznie nie jest stać na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.