III SA/Gl 501/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] r., nr [...], nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie [...] zł. W postępowaniu przed organem pierwszej instancji – Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata T.W. (pełnomocnictwo udzielone pisemnie w dniu [...] r. – k.61 akt administracyjnych oraz druk PPS-1 pełnomocnictwa szczególnego – k.94 – 95 akt administracyjnych). Odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wniosła spółka reprezentowana przez adwokata T.W.. Zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja organu drugiej instancji została doręczona bezpośrednio spółce, z pominięciem pełnomocnika procesowego spółki, w dniu 5 marca 2021 r. w siedzibie spółki – do rąk pracownika upoważnionego do odbioru korespondencji (co wynika ze zwrotnego odbioru przesyłki zawierającej decyzję drugoinstancyjną, zawartą w aktach administracyjnych sprawy). Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, przy wskazaniu sposobu doręczenia przesyłki znajduje się pieczęć firmowa spółki z odręczną adnotacją: "up. prac.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej określonej w skrócie, jako: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn (innych, niż przyczyny wymienione w pkt od 1 do 5 w art. 58 § 1 P.p.s.a). Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca spółka była reprezentowana w postępowaniu przed organem podatkowym przez pełnomocnika w osobie adwokata T.W.. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się pełnomocnictwo oraz druk PPS-1 pełnomocnictwa szczególnego. Zgodnie z art. 138e § 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie: "Op.", pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Istotne jest użycie przez ustawodawcę pojęcia "w sprawie". Oznacza to, że strona postępowania podatkowego ustanawia pełnomocnika procesowego w konkretnej sprawie. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie podatkowej. Pełnomocnik na druku PPS-1 pełnomocnictwa szczególnego wskazał sprawę, w której jest pełnomocnikiem, podając numer tej sprawy. Formularz ten został złożony w [...] Urzędzie Celno – Skarbowym, ponieważ przed tym organem toczyło się postępowanie podatkowe w czasie udzielenia pełnomocnictwa (postępowanie pierwszoinstancyjne). Adwokat T.W. otrzymał umocowanie do reprezentowania skarżącej spółki w tej sprawie przed organami podatkowymi – niezależnie od etapu zwyczajnego postępowania podatkowego. Co istotne, organy podatkowe obu instancji nadały bieg odwołaniu wniesionemu przez tego adwokata w imieniu skarżącej spółki. Powszechnie przyjmuje się, że z art. 138e § 1 O.p. wynika, że pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania tylko we wskazanej sprawie – podatkowej lub innej należącej do właściwości organu podatkowego. Inaczej zatem niż przy pełnomocnictwie ogólnym, zakres umocowania przy pełnomocnictwie szczególnym ograniczony jest do konkretnej sprawy. Pełnomocnictwo szczególne może być zgłoszone najwcześniej wraz z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie. Pełnomocnictwo szczególne złożone w postępowaniu podatkowym na etapie pierwszej instancji obejmuje także postępowanie odwoławcze, chyba że co innego wynika z treści pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo szczególne złożone w postępowaniu "głównym" obejmuje też związane z tym postępowaniem tzw. kwestie wpadkowe (Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany – LEX/el.2021 pod redakcją L. Etela). Podkreślić należy, że w pełnomocnictwie udzielonym adwokatowi przez skarżącą spółkę brak jest jakichkolwiek ograniczeń, zarówno w pełnomocnictwie szczególnym na druku formularza PPS-1, jak i na dokumencie pisemnie udzielonego pełnomocnictwa (z dnia [...] r.). Organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia stronie (art. 212 zd. 1 O.p.). Zgodnie z art. 145 § 2 O.p., jeżeli ustanowiono w sprawie pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. W tym stanie rzeczy decyzja wydana przez organ drugiej instancji powinna być również doręczona do rąk pełnomocnika procesowego spółki. Organ jest związany wydaną decyzją jedynie od chwili jej prawidłowego doręczenia. Wynika z tego, że decyzja niedoręczona stronie, podobnie jak decyzja niedoręczona stronie w sposób prawidłowy nie wiąże organu i nie wchodzi do obiegu prawnego – de facto nie istnieje (tak w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2018 r., sygn. akt: III SA/Wa 1547/18). Jedynie decyzja doręczona – otrzymana przez stronę, bądź przez jej pełnomocnika procesowego ustanowionego w sprawie jest więc decyzją, która weszła do obrotu prawnego. W orzecznictwie i doktrynie wejście decyzji do obrotu prawnego jest warunkiem uzyskania przez nią statusu ostateczności. Decyzja rozpoczyna swój byt prawny z chwilą doręczenia jej stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał. Decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie w ogóle nie rozpoczęła swojego bytu prawnego – nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ nie została w ogóle doręczona skutecznie skarżącej spółce. Warunkiem wejścia tej decyzji do obrotu prawnego jest jej doręczenie do rąk prawidłowo ustanowionego pełnomocnika w sprawie – adwokata T.W.. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów, działając na podstawie art. 58 § § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji, odrzucając skargę, jako niedopuszczalną, bo wniesioną na decyzję nieistniejącą.