III SA/Gl 502/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-12-08

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego, powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli strona wykaże brak możliwości poniesienia wpisu sądowego, ale posiada majątek (dom, nieruchomość rolna) i potencjalną zdolność zarobkową?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony jedynie częściowo, obejmując zwolnienie od wpisu sądowego. Uzasadniono to tym, że strona skarżąca, mimo trudnej sytuacji materialnej i utrzymywania się z pensji żony, posiada majątek (dom, nieruchomość rolna) i nie utraciła trwale zdolności zarobkowej, co pozwala na ocenę jej sytuacji finansowej w przyszłości. Zwolnienie od wpisu sądowego było niezbędne do zagwarantowania konstytucyjnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A.G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie podatku VAT. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody żony jako jedyne źródło utrzymania rodziny i posiadanie majątku (dom, nieruchomość rolna) obciążonego pożyczką. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddala. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący A.G. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 100,00 zł. Żądanie to powtórzył następnie na urzędowym formularzu – druk PPF – czyniąc tym samym zadość wezwaniu z dnia [...] r. W uzasadnieniu powyższego podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i synem. Jedynym źródłem ich utrzymania jest pensja żony w wysokości 1.400,00 zł. Skarżący jest bowiem osobą bezrobotną. Na skutek osadzenia w Areszcie Śledczym w P. stracił pracę w "A" w B., co więcej zawiesił też prowadzoną dodatkowo działalność gospodarczą. Wprawdzie jako składniki posiadanego majątku wymienił dom o pow. 110 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,76 ha. Jednakże jak wyjaśnił stan jego zdrowia wymagał leczenia poza granicami kraju, stąd zmuszony był do zaciągnięcia pożyczki w kwocie [...] zł. Ponadto z nadesłanych do akt sprawy dokumentów źródłowych ustalono, iż roczny dochód skarżącego ze stosunku pracy za 2008 r. wynosił 20.131,45 zł (vide: zeznanie podatkowe PIT-37), natomiast w roku 2009 do Urzędu Skarbowego nie wpłynęły żadne wpłaty zarówno z powyższego tytułu jak i z prowadzonej działalności gospodarczej (vide: postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r.). Podobnie posiadany na firmę rachunek bankowy od maja 2008 r. wykazuje brak obrotów (vide: zaświadczenie z Banku [...] z dnia [...] r.). Okoliczność ta przemawia za uznaniem jako dowód w sprawie zawiadomienia z dnia [...] r. adresowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zawieszenia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Dodatkowo powołując się na wysokość ponoszonych w związku z kosztami utrzymania wydatków (tj. podatek rolny, leśny oraz podatek od nieruchomości w łącznej kwocie 205,00 zł, wywóz nieczystości 14,00 zł, PTK 25,00 zł oraz telefon 49,00 zł) wskazano, iż żona skarżącego będąca jedynym żywicielem rodziny figuruje w ewidencji Urzędu Skarbowego jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.), a jej roczny dochód ze stosunku pracy za 2008 r. wynosił 27.578,39 zł (vide: zeznanie podatkowe PIT-37). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 212 § 1 i art. 213 cyt. wyżej ustawy opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna, natomiast do wydatków zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie, koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący nie ma obowiązku ponoszenia wydatków zobowiązany jest natomiast do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości ustalonej zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), stąd za zasadne uznać należało udzielenie stronie prawa pomocy jedynie w tym zakresie. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przeprowadzona w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów prowadzi bowiem do wniosku, iż skarżący nie jest w stanie ponieść należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Pozostaje wszakże wraz z małoletnim synem na utrzymaniu żony, której miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 1.295,67 zł (vide: zaświadczenie z dnia [...]r.). Tymczasem z kwoty tej zmuszeni są spłacać raty zaciągniętej pożyczki. Ponadto za udzieleniem prawa pomocy w podanym wyżej zakresie przemawia również fakt, iż sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest jedyną zawisłą w tut. Sądzie, a łączna kwota wpisów do których uiszczenia skarżący został zobowiązany leży poza zasięgiem jego możliwości finansowych. Dlatego też w celu zagwarantowania konstytucyjnego prawa strony do sądu - rozpoznający sprawę - uznał, iż niezbędne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tej części. Stosownie bowiem do treści art. 245 § 3 i § 4 w/w ustawy częściowe zwolnienie od opłat może polegać na zwolnieniu od poniesienia jednej z nich, ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jeśli natomiast chodzi o dalsze zwolnienie wnioskodawcy od pozostałych opłat sądowych i wydatków to jest ono na tym etapie postępowania przedwczesne. Zdolność wnioskodawcy do pokrycia innych, następczych i ewentualnych kosztów sądowych będzie bowiem można ocenić w odniesieniu do występującej w przyszłym czasie sytuacji materialnej, która może ulec poprawie. Zwłaszcza, że skarżący nie utracił w sposób trwały możliwości zarobkowych. Został przecież zwolniony z Aresztu Śledczego w P., co więcej zawiesił jedynie prowadzoną działalność gospodarczą. Dodatkowo jest właścicielem domu o pow. 110 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 1,76 ha, z tytułu których może czerpać dodatkowe pożytki. Tym bardziej, że jak ustalono z nadesłanych do akt dokumentów źródłowych skarżący i jego żona posiadają inne adresy miejsca zamieszkania. W świetle powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło