III SA/Gl 505/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-12-08
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z pensji żony, ale posiada dom i nieruchomość rolną, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości, czy tylko częściowo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego od skargi, ze względu na niskie dochody rodziny i konieczność spłaty pożyczki. Jednakże, biorąc pod uwagę posiadany przez skarżącego majątek (dom, nieruchomość rolna) oraz fakt, że nie utracił on trwale możliwości zarobkowych, sąd uznał za zasadne przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.Stan faktyczny
Skarżący A.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazał, że jest osobą bezrobotną, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest pensja żony. Posiada dom i nieruchomość rolną, ale zaciągnął pożyczkę na leczenie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddala.
Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący A.G. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 100,00 zł.
Żądanie to powtórzył następnie na urzędowym formularzu – druk PPF – czyniąc tym samym zadość wezwaniu z dnia [...] r.
W uzasadnieniu powyższego podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i synem. Jedynym źródłem ich utrzymania jest pensja żony
w wysokości 1.400,00 zł. Skarżący jest bowiem osobą bezrobotną. Na skutek osadzenia w Areszcie Śledczym w P. stracił pracę w "A"
w B., co więcej zawiesił też prowadzoną dodatkowo działalność gospodarczą.
Wprawdzie jako składniki posiadanego majątku wymienił dom o pow. 110 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,76 ha. Jednakże jak wyjaśnił stan jego zdrowia wymagał leczenia poza granicami kraju, stąd zmuszony był do zaciągnięcia pożyczki
w kwocie [...] zł.
Ponadto z nadesłanych do akt sprawy dokumentów źródłowych ustalono,
iż roczny dochód skarżącego ze stosunku pracy za 2008 r. wynosił 20.131,45 zł (vide: zeznanie podatkowe PIT-37), natomiast w roku 2009 do Urzędu Skarbowego nie wpłynęły żadne wpłaty zarówno z powyższego tytułu jak i z prowadzonej działalności gospodarczej (vide: postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego
w C. z dnia [...] r.). Podobnie posiadany na firmę rachunek bankowy od maja 2008 r. wykazuje brak obrotów (vide: zaświadczenie z Banku [...] z dnia [...] r.). Okoliczność ta przemawia za uznaniem jako dowód w sprawie zawiadomienia z dnia [...] r. adresowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zawieszenia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej.
Dodatkowo powołując się na wysokość ponoszonych w związku z kosztami utrzymania wydatków (tj. podatek rolny, leśny oraz podatek od nieruchomości
w łącznej kwocie 205,00 zł, wywóz nieczystości 14,00 zł, PTK 25,00 zł oraz telefon 49,00 zł) wskazano, iż żona skarżącego będąca jedynym żywicielem rodziny
figuruje w ewidencji Urzędu Skarbowego jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.),
a jej roczny dochód ze stosunku pracy za 2008 r. wynosił 27.578,39 zł (vide: zeznanie podatkowe PIT-37).
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy).
Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 212 § 1 i art. 213 cyt. wyżej ustawy opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna, natomiast do wydatków zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie, koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący nie ma obowiązku ponoszenia wydatków zobowiązany jest natomiast do uiszczenia wpisu sądowego od skargi
w wysokości ustalonej zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), stąd za zasadne uznać należało udzielenie stronie prawa pomocy jedynie w tym zakresie.
Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przeprowadzona
w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów prowadzi bowiem do wniosku, iż skarżący nie jest w stanie ponieść należnego
od wniesionej skargi wpisu sądowego. Pozostaje wszakże wraz z małoletnim synem na utrzymaniu żony, której miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 1.295,67 zł (vide: zaświadczenie z dnia [...]r.). Tymczasem
z kwoty tej zmuszeni są spłacać raty zaciągniętej pożyczki.
Ponadto za udzieleniem prawa pomocy w podanym wyżej zakresie przemawia również fakt, iż sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest jedyną zawisłą w tut. Sądzie, a łączna kwota wpisów do których uiszczenia skarżący został zobowiązany leży poza zasięgiem jego możliwości finansowych. Dlatego też w celu zagwarantowania konstytucyjnego prawa strony do sądu - rozpoznający sprawę - uznał, iż niezbędne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tej części.
Stosownie bowiem do treści art. 245 § 3 i § 4 w/w ustawy częściowe zwolnienie od opłat może polegać na zwolnieniu od poniesienia jednej z nich, ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Jeśli natomiast chodzi o dalsze zwolnienie wnioskodawcy od pozostałych opłat sądowych i wydatków to jest ono na tym etapie postępowania przedwczesne. Zdolność wnioskodawcy do pokrycia innych, następczych i ewentualnych kosztów sądowych będzie bowiem można ocenić w odniesieniu do występującej w przyszłym czasie sytuacji materialnej, która może ulec poprawie. Zwłaszcza, że skarżący
nie utracił w sposób trwały możliwości zarobkowych. Został przecież zwolniony
z Aresztu Śledczego w P., co więcej zawiesił jedynie prowadzoną działalność gospodarczą. Dodatkowo jest właścicielem domu o pow. 110 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 1,76 ha, z tytułu których może czerpać dodatkowe pożytki.
Tym bardziej, że jak ustalono z nadesłanych do akt dokumentów źródłowych skarżący i jego żona posiadają inne adresy miejsca zamieszkania.
W świetle powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło