III SA/Gl 505/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej uzyskuje bardzo niskie dochody. W związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym, organy zabezpieczyły jej konta bankowe i wnioskodawca nie ma aktualnie dostępu do jakichkolwiek zasobów pieniężnych. Wszystko to skutecznie uniemożliwia skarżącej dochodzenie jej praw przed sądami. Ponadto, pod koniec 2009 r. zdiagnozowano u J. T. [...]. Fakt ten powoduje konieczność prowadzenia leczenia i stosowania bardzo drogich leków – większa część dochodów strony przeznaczana jest właśnie na zakup tych leków. Strona skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, ani oszczędności o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Jest natomiast współwłaścicielką samochodu osobowego marki [...]. Jej udział we własności tego samochodu jest jednak obecnie zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Wnioskodawca aktualnie mieszka u swojej matki. Jej jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza ([...]), która, wg jej oświadczenia przynosi jej miesięczną stratę w wysokości 1.643,17 zł. Do wniosku strona załączyła: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r., orzekające jej całkowitą niezdolność do pracy do dnia [...] r.; kartę wypisową ze szpitala; zawiadomienie komornicze o zajęciu świadczenia rentowego skarżącej z dnia [...] r.; protokół zajęcia zabezpieczającego samochodu osobowego marki [...] oraz podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od [...] r. do [...] r. Pismem z dnia 4 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, celem ustalenia jej rzeczywistej, aktualnej kondycji finansowej. Na wezwanie to strona odpowiedziała w sposób zadowalający, nadsyłając do akt: kserokopię przekazu pocztowego wskazującego na wysokość wypłacanego wnioskodawcy świadczenia rentowego; zeznania podatkowe strony za rok 2011 (PIT – 37, PIT – 36L,PIT/B); wyciągi z rachunku bankowego posiadanego przez skarżącą w Banku "A"; kserokopie podsumowań księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia 2012 r. do marca 2012 r. Okazało się jednak, że skarżąca mieszka razem ze swoją matką T. H. i prowadzi razem z nią wspólne gospodarstwo domowe. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 21 maja 2012 r., referendarz sądowy wezwał stronę do udokumentowania sytuacji majątkowej jej matki. W odpowiedzi na to wezwanie, strona nadesłała do akt następujące dokumenty dotyczące stanu majątkowego jej matki: wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego w "B" Banku; orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; druk z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., z którego wynika jaka jest kwota świadczenia emerytalnego wypłacanego matce skarżącej oraz jaka jest wysokość świadczenia rzeczywiście wypłacanego co miesiąc. W piśmie przewodnim z dnia [...] r., J. T. oświadczyła, że jej matka ma obecnie [...] lat, a w tym wieku stale zażywa lekarstwa, stale chodzi do lekarzy specjalistów i musi przeprowadzać różnorodne badania. To wszystko pociąga za sobą bardzo wysokie koszty. Wg oświadczenia wnioskodawcy niezmiernie trudno określić jest wysokość kosztów leczenia jej matki, ponieważ wszystko zależy od nasilenia się jej chorób, czy też pogorszenia jej zdrowia. Koszty łącznego utrzymania i leczenia matki zamykają się przeciętnie w kwocie [...] zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że J. T. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca udokumentowała swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca jest osobą samotną. Zamieszkuje wspólnie ze swoją matką T. H., osobą [...], z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Strona prowadzi działalność gospodarczą. Działalność ta przynosi jednak straty. U wnioskodawcy stwierdzono [...], a lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia [...] r. orzekł, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy do dnia [...] r. Jest to o tyle istotne, że skarżąca nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia, a w praktyce nie może ona podejmować jakiejkolwiek dodatkowej działalności zarobkowej. Konta bankowe skarżącej są aktualnie zablokowane, na skutek zajęć zabezpieczających dokonanych przez organ skarbowy. Dochody miesięczne wspólnego gospodarstwa strony kształtują się w ten sposób, że jej świadczenie rentowe wynosi 796 zł netto, natomiast emerytura jej matki zamyka się w kwocie [...] zł netto. Tak więc łączny dochód wynosi około [...] zł. Nie jest to relatywnie wysoka suma, mając na uwadze fakt, że wspólne gospodarstwo tworzą kobiety mające poważne problemy zdrowotne. Problemy te generują bowiem znaczne wydatki pieniężne (zakupy leków, wizyty lekarskie, określone badania, zabiegi). Tak więc oprócz kosztów przeznaczanych na codzienne utrzymanie (zakupy żywności, odzieży, środków czystości, opłaty za mieszkanie i media) strona i jej matka ponoszą również koszty leczenia. Faktem jest, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która jednak już od dłuższego czasu przynosi stratę. Należy również zaznaczyć, że z uwagi na stan zdrowia obu kobiet i na wiek matki strony, nie mają one praktycznie możliwości podjęcia innej działalności zmierzającej do zwiększenia swoich dochodów, czy też pozyskania nowych źródeł dochodów. Wynika z tego, że sytuacja finansowa skarżącej jest bardzo ciężka. Faktem jest, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie nie jest relatywnie nadmiernie wysoki, należy mieć jednak na uwadze fakt, że w tutejszym Sądzie toczy się już kilkadziesiąt spraw wnioskodawcy, a w chwili obecnej, wnosząc skargi na decyzje organów podatkowych, strona zainicjowała kolejne sprawy sądowoadministracyjne (III SA/Gl 497 – 507/12). W każdej z tych spraw powstaje obowiązek uiszczenia opłaty sądowej. W tym stanie rzeczy, na stronie ciąży obowiązek uiszczenia opłat sądowych w stosunkowo wysokiej łącznej kwocie. Uiszczenie przez J. T. sumarycznej kwoty z pewnością pociągnęłoby za sobą dla niej samej oraz jej matki ewidentny uszczerbek koniecznego utrzymania. Mając na względzie powyższe, uznano, iż wnioskodawca wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skutkowało to uwzględnieniem jej żądania w całości. W tym stanie rzecz, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.