III SA/Gl 506/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 11 sierpnia 2016 r. pozostawiającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bez rozpoznania w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 11 sierpnia 2016 r. Zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2016 r. starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek A Sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona złożyła stosowny środek zaskarżenia to jest sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała na stan faktyczny sprawy, którą skarży, a którą w wyniku pozostawienia bez rozpoznania jej wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych Sąd nie będzie miał możliwości zweryfikowania, albowiem starszy referendarz sądowy uznał, że naruszenie wyznaczonego terminu do "złożenia uzupełnienia, które to uzupełnienie Sąd posiadał przed wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, ma istotne znaczenie w sprawie, co jest dla Spółki niezrozumiałe. Zwłaszcza, że jest to decyzja uznaniowa i referendarz mógł podjąć inną korzystną dla Spółki decyzję, czego nie uczynił wspierając tym samym organ podatkowy, który może naruszać prawo, bo zawsze może liczyć na przychylność referendarza, albowiem wszelkie skargi organów podatkowych są zwolnione z kosztów sądowych". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm. - w skrócie p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2015 r., poz. 658), który ma zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponieważ sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Mając na uwadze powyższe Sąd w składzie tu orzekającym stwierdził, że złożony sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Jak bowiem wynika z akt sprawy wniosek skarżącej Spółki o zwolnienie z kosztów sądowych zamieszczony został na urzędowym formularzu, który nie odpowiadał obecnie obowiązującemu wzorcowi formularza (vide: załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy - Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Dlatego pismem z dnia 8 lipca 2016 r. starszy referendarz wezwał skarżącą Spółkę do nadesłania urzędowego formularza według nowego wzoru, który wraz z wezwaniem został Spółce udostępniony. Jednocześnie poinformował, że niewykonanie wezwania w terminie siedmiu dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Ponieważ przesyłkę zawierającą wezwanie doręczono pod wskazany adres 22 lipca 2016 r., termin do nadesłania urzędowego formularza upływał 29 lipca 2016 r. (tj. w piątek). Ponieważ skarżąca Spółka w terminie wyznaczonym nie zastosowała się do wezwania, stosowny formularz wniosku przesłała bowiem do tut. Sądu już po terminie, tj. 5 sierpnia 2016 r., zawarta w art. 257 ustawy p.p.s.a. norma prawna znalazła w sprawie zastosowanie. Tym bardziej, że z treści art. 85 ustawy p.p.s.a. wynika jednoznacznie, iż konsekwencją niedochowania terminu w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętej po jego upływie. Prawidłowo zatem starszy referendarz pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej Spółki o zwolnienie z kosztów sądowych. Przywołana w sprzeciwie argumentacja nie mogła podważyć zajętego w sprawie stanowiska, które wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki w żadnej mierze nie jest uzależnione od uznania referendarza. Rygor przewidziany w art. 257 p.p.s.a. ma bowiem charakter zobiektywizowany, a termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym i nie może być skracany, ani przedłużany. Wprawdzie istnieje możliwość jego przywrócenia, niemniej jednak jak ustalono z akt sprawy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej nie został wraz z nadesłanym po terminie formularzem złożony, bo za takie nie sposób było uznać pismo przewodnie z dnia 5 sierpnia 2016 r. informujące Sąd o "omyłkowym niedołączeniu formularza do wcześniejszego pisma". Dlatego też na podstawie art. 260 w zw. z art. 257 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.