III SA/Gl 506/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-09-07

Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i inne fundusze, opierając się wyłącznie na danych z CEIDG dotyczących przeważającego kodu PKD, podczas gdy strona skarżąca twierdziła, że faktycznie prowadziła inną przeważającą działalność gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy błędnie zinterpretował przepisy ustawy o COVID-19, odmawiając zwolnienia z obowiązku opłacania składek wyłącznie na podstawie wpisu w CEIDG. Kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej według określonego kodu PKD, a nie tylko formalny wpis w rejestrze. Organ powinien był zbadać rzeczywisty charakter działalności skarżącego, a nie polegać wyłącznie na danych z CEIDG, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Skarżący A. J. zwrócił się do ZUS z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 do 30 listopada 2020 r., wskazując przeważającą działalność gospodarczą według kodu PKD 49.39.Z. Organ odmówił zwolnienia, ponieważ według danych z CEIDG, przeważającą działalnością skarżącego na dzień 30 września 2020 r. był kod 52.21.Z. Skarżący podniósł, że kod PKD w CEIDG ma charakter deklaratywny, a faktycznie prowadził działalność według kodu 49.39.Z. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwolnienia, argumentując, że ocena spełnienia warunku dotyczącego kodu PKD powinna być dokonana na podstawie danych z rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia [...]r. na druku RDZ – B6 A. J. – dalej strona, skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – dalej organ, ZUS, z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach. We wniosku wykazał przeważającą działalność wg PKD 49.39.Z. Wniosek dotyczył zwolnienia za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Decyzją z dnia [...]r., znak: [...] organ działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych- dalej ustawa o COVID 19 - (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) w związku z art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID 19 odmówił stronie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 31zo ustawy o COVID 19 płatnikowi składek prowadzącemu na dzień [...] r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32,Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od [...] r. do [...] r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Organ wskazał, iż wg danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, na dzień [...] r., przeważająca działalność gospodarcza oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dla strony to 52.21.Z. Organ poinformował również, że na podstawie dokumentacji zgłoszeniowej i rozliczeniowej dostępnej w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS ustalono, że zadłużenie strony na koniec roku przewyższa przypis za cały rok 2019 r. Wskazał, iż zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną. Tym samym pomoc może być udzielona wyłącznie przedsiębiorcy, który na dzień [...] r. nie znajdował się w trudnej sytuacji w rozumieniu przepisów unijnych, ale który później z powodu epidemii COVID-19, napotkał trudności lub znalazł się w trudnej sytuacji. Zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek mogą otrzymać tylko ci przedsiębiorcy, których zadłużenie na dzień [...] r. nie przewyższa przypisu za cały rok 2019 lub podpisali z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych umowę o rozłożeniu należności z tytułu składek na raty przed dniem [...] r. W związku z powyższym wniosek strony został załatwiony odmownie. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wskazał, że zapis kodów PKD w CEIDG ma tzw. deklaratywny charakter a nie rzeczywisty, a wykładnia prawa wynikająca z orzecznictwa sądowego sprowadza się do akceptacji rzeczywistej- faktycznie prowadzonej działalności przedsiębiorcy, którą jest na dzień [...] roku działalność gospodarcza oznaczona kodem PKD 49.39.Z. W zakresie oceny ZUS, o znajdowaniu się strony jako mikroprzedsiębiorcy w "trudnej sytuacji w rozumieniu przepisów unijnych", zaznaczył, iż złożył wcześniej do ZUS pisemne wyjaśnienie stwierdzające rzetelnie, iż status pozostawania w "trudnej sytuacji w rozumieniu przepisów unijnych" jego nie dotyczy, ponieważ stosownie do odstępstw od przepisów unijnych na podstawie KE-Komunikatu Komisji co do "Tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID- 19..."(2020/C 340 I/Ol), zawartych w poz. 41.87.f, jeżeli, cytat; "pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu [...] r. już znajdowały się w trudnej sytuacji, pod warunkiem że nie są one objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz nie otrzymały pomocy na ratowanie, ani pomocy na restrukturyzacje " to spełnia on warunki stawiane przez w/w prawo unijne i tym samym podlega pod w/w odstępstwo od zasady; (Dz. U. NR 87 z 26.6.2014, s. 1). Zaznaczył, że pomoc, która została wprowadzona przez "Ustawę antykryzysową" i została zakwalifikowana jako "pomoc mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego", która jest zgodna z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b)TFUE i w/w prawa UE, będzie również właściwie przestrzegana wobec każdego mikroprzedsiębiorcy ze strony ZUS, albowiem w jego ocenie dotychczasowe reguły prawne dotyczące pomocy publicznej nie uległy złagodzeniu, ani tym bardziej zniesieniu. Pismem z [...]r. skarżący wniósł o zawieszenie biegu terminów i czynności w postępowaniu administracyjnym w związku z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego, a następnie stanem epidemii z powodu COVID-19. Prezes ZUS w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydał decyzje którą I. odmówił zawieszenia postępowania wszczętego [...]r. w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od [...]r. do [...]r. II. utrzymał w mocy decyzję z [...]r. odmawiającą tego prawa. Prezes zaznaczył, iż jak stanowi art. 98 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Zdaniem Prezesa wskazane we wniosku z [...]r. okoliczności nie stanowią w świetle prawa podstawy do zawieszenia postępowania stąd zasadnym jest odmowa zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem strony. Prezes przywołał art. 31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy o COVID-19 podnosząc, iż oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...]r. Wskazał także, iż na mocy art. 15zzzh ustawy o COVID-19, zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek - zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 l/Ol) (Dz. Urz. UE C 911 z 20.03.2020, str. 1) (dalej Komunikat Komisji) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Wsparcie udzielane jest zgodnie z Sekcją 3.1 Komunikatu Komisji. Komunikat ten Komisja Europejska kilkakrotnie zmieniała. Zaznaczył, iż pomoc tę może otrzymać płatnik, który na [...]r. i na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek nie był w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu przepisów unijnych oraz pod warunkiem, że łączna wartość nominalna udzielonego wsparcia pozostaje poniżej określonego pułapu. Dokonując oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego sprawy Prezes stwierdził, iż sporna decyzja jest prawidłowa albowiem jak wynika z CEIDG kod PKD wskazany we wniosku z [...]r. na druku RDZ-B6, rodzaj działalności wskazanej jako przeważająca a uprawniający do zwolnienia w myśl przepisów ustawy o COVID-19 , nie jest zarejestrowany na [...]r., a zmiana kodu PKD na 49.39.Z dokonana została po tej dacie. Prezes zaznaczył, iż wobec faktu iż we wniosku zaznaczono, że strona jest innego rodzaju przedsiębiorcą dokonano szerszej analizy sprawy dotyczącej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu przepisów unijnych pomimo, że skarżący nie jest objęty postępowaniem upadłościowym i nie spełnia kryterium do objęcia ww. postępowaniem oraz nie otrzymał pomocy na ratowanie, która nie została spłacona lub pomocy na restrukturyzację - zgodnie z danymi zawartymi we wniosku o symbolu RDZ-B6. Dodał, iż biorąc pod uwagę, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący oświadczył, że jest mikroprzedsiębiorcą na dzień wydania decyzji bez znaczenia pozostaje fakt, że na [...] r. zadłużenie na koncie przewyższało sumę przypisów z 2019r. i na dzień złożenia wniosku z [...]r. to zadłużenie było wyższe niż [...] zł. Powyższe oznacza, iż strona nie znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu przepisów unijnych. W skardze do WSA w Gliwicach strona zarzuciła organowi nieprawidłowe ustalenie przeważającego rodzaju działalności prowadzonej. Podniosła, iż w razie rozbieżności między faktyczną działalnością podmiotu, a działalnością uwzględnionej w rejestrze, jedyny zarzut jaki można postawić płatnikowi, to tylko niezgodność ze stanem faktycznym danych podanych dla potrzeb statystycznych. Wskazała, że na [...] roku w zapisie CEIDG w pozycji: Wykonywana działalność gospodarcza (kody PKD) - właściwy był kod 49.39.Z., a fakt rzeczywiście wykonywanej działalności gospodarczej został przez ZUS pominięty. W zakresie zarzutu znajdowania się w trudnej sytuacji w rozumieniu przepisów unijnych wskazała, iż z przepisów tych wynika, iż w drodze odstępstwa od powyższych przepisów pomoc można przyznać mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom które w dniu [...] r. już znajdowały się w trudnej sytuacji, pod warunkiem że nie są one objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz nie otrzymały pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację. Do postepowania przystąpił Rzecznik MSP kwestionując legalność decyzji Prezesa i podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325., dalej P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Rozpoznając zarzuty skargi oraz badając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd uznał, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Powodem, dla którego ZUS odmówił skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 do 30.11.2020r. było stwierdzenie, iż wskazany we wniosku z [...]r., kod PKD 49.39.Z nie został potwierdzony w CEIDG na dzień 30.09.2020r. jako uprawniający do zastosowania wnioskowanego zwolnienia. Tymczasem w myśl art.31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r" wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] r. Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że zwolnieniem od opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w w/w art. 31 z o ust. 10 przepisie rodzaje działalności gospodarczej w przeważającej części wg stanu na dzień [...]r. przy uwzględnieniu faktu, iż przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Spór w niniejszej sprawie koncentruje się na ocenie czy Zobowiązany na dzień [...]r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD określonym w powołanym przepisie art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w rozpoznawanej sprawie nie jest bowiem kwestionowany warunek spadku przychodów. Nie ulegało wątpliwości Sądu, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020r. winien być oceniany na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarówno w decyzji z dnia [...]r. jak i Prezes ZUS w decyzji z dnia [...]r. odmawiając zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020r. wskazali jedynie, iż jak wynika z CEDIG zobowiązany nie prowadził działalności oznaczonej według PKD jako rodzaj przeważającej działalności wg kodu uprawniającego do zwolnienia, i tak ZUS w decyzji z dnia [...]r podał, iż przeważający rodzaj działalności gospodarczej to kod 45.20.Z. Zaś w decyzji z dnia [...] podano, że kod PKD działalności we wniosku z [...]r. o symbolu RDZ-B6, wskazanej jako przeważająca, nie jest zarejestrowany w CEIDG na wskazany dzień, tj. [...]r. W tym miejscu Sad zauważa, iż w całości podziela pogląd zawarty w wyroku z dnia 29.06.2021r. WSA w Gliwicach o sygn. akt III SA/GL 524/21 wyrażony na tle oceny spełnienia warunku z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Skład orzekający tam wskazał " zawarte w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 sformułowanie - prowadzącego "działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności", odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z 7 stycznia 2013 r., sygn.. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15 (publ. https://legalis.pl), oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. O przeważającej działalności gospodarczej nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON. W świetle powyższego należy uznać, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, powinna trafiać do podmiotów, które przed tą datą faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem podanym we wniosku. W ocenie Sądu formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Tym bardziej, że przepisy ustawy COVID- 19 mają na celu, m.in. łagodzenie skutków społeczno-gospodarczych związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego przedsiębiorcom. Z treści art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wynika, że ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Nie można zatem poprzestać na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Takiej konstatacji nie przeczy także treść art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, wprowadzającego środek dowodowy o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności (oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON na dzień [...] r.). Jednakże jeżeli zebrane dowody w sprawie wskazują, że przeważający rodzaj działalności należy do objętych zwolnieniem, to brak podstaw do odmowy tego zwolnienia". Skoro w rozpoznawanej sprawie strona we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podnosiła, iż prowadziła jako przeważający rodzaj działalności o kodzie 49.39.Z zatem obowiązkiem organu było ustalenie, czy na dzień [...] r. działalność ta jest rzeczywiście była wykonywana i w jakich rozmiarach. Nie było bowiem intencją ustawodawcy przyznanie ulgi w zależności od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 K.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 K.p.a.). Oceniając przywołaną argumentacją organów obu instancji zdaniem Sądu organy dokonując oceny okoliczności w zakresie ustalenia rodzaju przeważającej działalności Zobowiązanego na dzień [...] r. nie badały jej także na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na ten dzień. Takie działanie natomiast było wymagane obowiązującymi przepisami prawa- art. 31 zo ust. 11 ustawy COVID-19. To zaś oznacza w konsekwencji, iż przy wydaniu decyzji doszło także do naruszenia w/w przepisu art. 31 zo ust. 11 poprzez niezastosowanie w zakresie braku oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] r . Ocena spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10 art. 31 zo na podstawie informacji zaczerpniętej z bazy CEDIG nie odpowiada prawu. Sporządzona decyzja nie spełnia także wymogów z art. 107 § 1 pkt 6 kpa, zgodnie z którym decyzja winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Przepis ten obliguje organ do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśnienia stronie przyczyn takiego a nie innego załatwienia żądania strony. Uzasadnienie decyzji winno być sporządzone w taki sposób, by możliwym było poznanie toku rozumowania organu i kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia. Decyzja Prezesa ZUS nie zawiera jasnego i czytelnego wyjaśnienia okoliczności będących postawą podjętego rozstrzygnięcia. Prezes ZUS utrzymując w mocy sporną decyzję z dnia [...]r powołał się w uzasadnieniu decyzji na treść art. art. 15zzzh ustawy o COVID-19 dot. wsparcia będącego pomocą publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Nie wskazał jednak, ani w jakikolwiek sposób nie wyjaśnił dlaczego te regulacje prawne mają w sprawie znaczenie, jak też nie dokonał ich subsumpcji w odniesieniu do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. W ten sposób działając uchybił wynikającej z art. 8 kpa zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu. Aby prawidłowo ocenić wydaną przez organ decyzję, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Braki uzasadnienia decyzji w zakresie podstawowych elementów przewidzianych przepisem art. 107 § 3 k.p.a. uniemożliwiają dokonanie przez sąd oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem a organ nie może konwalidować braków uzasadnienia decyzji argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2858/21). Zaznaczenia ponownie wymaga, iż strona we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podnosiła, iż faktyczną działalność jako przedsiębiorca na dzień [...] prowadziła wg kodu PKD 49.39.Z. Prezes ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazanej kwestii nie rozważył. Tymczasem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS uwzględniając charakter prawny tego środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym ma obowiązek odnieść się do zarzutów strony skarżącej i obowiązany jest rozpatrzyć sprawę merytorycznie i rozstrzygnąć sprawę co do istoty (por. wyrok NSA z 13 października 2013 r. sygn. akt II GSK 1062/10). Ponadto organ, który prowadzi postępowanie, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ma także obowiązek prawidłowego ustalenia stanu faktycznego danej sprawy i to również na podstawie odpowiednio stosowanego przepisu art. 136 k.p.a. Dlatego też właściwy organ rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może pozostawić bez sprawdzenia i analizy twierdzeń strony która twierdzi, iż spełnia wymogi prawa w zakresie spełnienia warunków prawnych do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS za listopad 2020r. w tym zakresie uwagi Sądu wyżej wyrażone w zakresie oceny pojęcia "prowadzącego "działalność oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności", jako odnoszącej się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek zachowują swą aktualność. Dostrzeżone uchybienia oznaczają, iż organ nie uwzględnił indywidualnego charakteru przedmiotowej sprawy administracyjnej a w konsekwencji dopuścił się istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu. Reasumując Sąd uznał, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył prawo materialne, poprzez błędną wykładnię art. 31 zo ust. 10 i ust. 11 ustawy COVID-19. Naruszył też powołane wyżej przepisy postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., uwzględnił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło