III SA/Gl 507/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-11-09
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika z tytułu niedopełnienia obowiązku aktualizacji danych w systemie SENT (wskazanie nieprawidłowej trasy wjazdu na terytorium Polski) jest zasadna, pomimo podnoszenia przez przewoźnika okoliczności awarii pojazdu jako przyczyny zmiany trasy?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przewoźnika z tytułu naruszenia przepisów ustawy SENT, polegającego na wskazaniu nieprawidłowej trasy wjazdu na terytorium Polski, jest zasadna. Ustawa SENT nakłada obowiązek niezwłocznej aktualizacji danych w systemie, a odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Okoliczności takie jak awaria pojazdu nie zwalniają z obowiązku prawidłowego zgłoszenia i nie stanowią podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, gdyż interes publiczny wymaga przestrzegania przepisów i równości wobec prawa.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę A.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Kara została nałożona za niedopełnienie przez przewoźnika obowiązku aktualizacji danych w systemie SENT, polegającego na wskazaniu nieprawidłowej trasy wjazdu na terytorium Polski. Skarżąca podnosiła, że zmiana trasy była spowodowana awarią pojazdu i względami bezpieczeństwa, a organ nie uwzględnił tej okoliczności. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Referent – stażysta Julia Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...] r. nr [...] nakładającą na A. K. (dalej jako skarżąca) karę pieniężną w kwocie [...] zł, z tytułu niedopełnienia przez przewoźnika obowiązku polegającego na braku aktualizacji w rejestrze pod nr referencyjnym [...] danych, o których mowa w art. 6 ust.3 pkt 1 lit. d ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 859 ze zm., dalej jako ustawa SENT).
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej O.p.) oraz art. 24 ust. 1 pkt 1, art. 26 ust. 1 i ust. 5 ustawy SENT. Natomiast w uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
[...] r. w godz. od 20:35 do 21:35 na drodze [...] w C. przeprowadzono kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego zespołem pojazdów składającym się z samochodu ciężarowego marki [...] (nr rej. [...]) oraz cysterny marki [...] (nr rejestracyjny [...]), kierowanym przez Z. J. Przedmiotem przewozu był [...] w ilości [...] kg, którego podmiotem wysyłającym była [...] spółka "A" [...], [...], [...], przewoźnikiem była "B" z siedzibą w M. przy ulicy [...], natomiast odbiorcą [...] spółka "C" [...] ([...]), [...]. W trakcie kontroli stwierdzono rozbieżność pomiędzy danymi zawartymi w zgłoszeniu o numerze referencyjnym [...], a stanem faktycznym, w zakresie trasy wjazdu na terytorium Polski. Mianowicie w systemie SENT przewoźnik wpisał trasę wjazdu do Polski: [...] droga [...], podczas gdy faktycznie wjazd do Polski nastąpił drogą [...] w C., co potwierdził kierujący zespołem pojazdów. Dodatkowo w zgłoszeniu o nr referencyjnym [...] w rubryce "dokumenty przewozowe towarzyszące przesyłce" wpisano [...] nr [...], natomiast na dokumencie [...] pismem odręcznym wpisano nr [....].
Wobec powyższego Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. postanowieniem z [...] r., wszczął z urzędu postępowanie, w sprawie nałożenia kary pieniężnej na A. K. – przewoźnika za naruszenie przepisów ustawy SENT. W toku postępowania poinformował stronę o przepisach art. 22 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT wzywając do wykazania czy występują okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Zwrócił się też do organu podatkowego i ZUS o udzielenie informacji czy przedsiębiorca posiada zaległości w płatnościach.
W oparciu o zgromadzone dokumenty Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. decyzją z [...] r. nr [...] nałożył na A. K. karę pieniężną w kwocie [...] zł w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji strona złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.. W jego uzasadnieniu podała, że organ niedokładnie wyjaśnił okoliczności zdarzenia, a w szczególności pominął, że powodem poruszania się pojazdu po drodze krajowej nr [...] było ujawnienie się bezpośrednio przed kontrolą awarii układu oświetlenia pojazdu w postaci braku świateł drogowych i mijania. Ze względów bezpieczeństwa kierowca zjechał z trasy. O powyższym nie zdążył zawiadomić pracodawcy. Tymczasem organ nie wyjaśnił sekwencji zdarzeń mających wpływ na w/w okoliczności, podczas gdy kwestie te są o tyle istotne, gdyż w zaskarżonej decyzji organ I instancji dokonał wadliwej wykładni normy art. 8 ust. 1 ustawy SENT.
Następnie powołując się na art. 30 ust. 4 tej ustawy wskazała, że przepis ten powinien zostać zastosowany, gdyż w jej ocenie postępowanie w niniejszej sprawie w ogóle nie powinno się toczyć.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. nie znajdując podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji utrzymał ją w mocy (vide: decyzja z [...] r. nr [...]).
W uzasadnieniu powołał się na art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania kontroli drogowej, który przewiduje, że w przypadku, gdy przewoźnik nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie przewoźnik nie zaktualizował zgłoszenia o nr referencyjnym [...] o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy, gdyż pole informujące o miejscu i dacie rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju zostało wypełnione nieprawidłowo. Dlatego też podzielił stanowisko organu I instancji. Uznał, że opisana przez stronę sytuacja związana z awarią pojazdu nie należy do wyjątkowych, czy niedających się przewidzieć. Nie może zatem stanowić o braku winy, gdyż nieprawidłowości organizacyjne w przedsiębiorstwie prowadzącym działalność gospodarczą od [...] r. w zakresie transportu drogowego towarów nie stanowią okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, zwłaszcza w kontekście wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] r. z których wynikało, że kierujący pojazdem zgłaszał wcześniej problemy ze światłami i pytał o możliwość skorzystania z usług serwisu samochodowego w celu naprawy usterki.
Ponadto z analizy dokumentacji finansowej pozyskanej z Urzędu Skarbowego w W., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. oraz analizy kondycji finansowej dokonanej w oparciu o zeznania podatkowe za 2016, 2017 i 2018 rok (PIT-36L, PIT- 37) ustalono, że sytuacja finansowa prowadzonego przez A. K. przedsiębiorstwa jest stabilna. Dochód z prowadzonej działalności w 2016 r. wynosił: [...] zł, w [...] r. – [...] zł, a w [...] r. – [...] zł.
Uwzględniając powyższe organ I instancji prawidłowo stwierdził, że pomimo zmiennych zjawisk ekonomicznych przedsiębiorstwo kontynuuje działalność gospodarczą i osiąga znaczne przychody.
Ponadto z pisma ZUS Oddział w P. z dnia [...] r. ustalił, że A. K. nie posiadała zaległości oraz że nie było wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Również Urząd Skarbowy w W. pismem z dnia [...] r. potwierdził brak zaległości w podatkach i innych należnościach publicznoprawnych, nie dopatrzył się zatem okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia.
Sytuacja ekonomiczna przewoźnika nie uniemożliwia uregulowania kary pieniężnej nałożonej za niewykonanie ustawowych obowiązków. Tym samym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy zobowiązany jest w stanie ją uiścić uznał za sprzeczne z interesem publicznym, który wymaga by przypadające budżetowi należności publicznoprawne były płacone we właściwych wielkościach i we właściwym czasie. Stawiałoby ponadto przewoźnika w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów uczestniczących w obrocie towarami objętymi systemem monitorowania przewozu, które rzetelnie wypełniają swoje obowiązki.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących nieproporcjonalności nałożonej kary w stosunku do wagi przewinienia organ wyjaśnił, że nałożona kara nie jest uznaniowa zarówno co do jej wymierzenia jak i wysokości. Sposób jej wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty. Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien winno mieć działanie odstraszające i prewencyjne. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów są na tyle precyzyjne i jednoznaczne, że wykluczają możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania.
Natomiast zarzut niezastosowania przez organ I instancji art. 30 ust. 4 ustawy SENT uznał za bezzasadny, nie tylko dlatego, że przepis ten nie odnosi się do ujawnienia nieprawidłowości w trakcie kontroli drogowej, ale również dlatego, że nie stosuje się go do przewoźników.
W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej jej decyzji pierwszoinstancyjnej. Wyjaśniła, że powodem poruszania się pojazdu po drodze krajowej nr [...] było ujawnienie się bezpośrednio przed kontrolą awarii układu oświetlenia pojazdu w postaci braku świateł drogowych i mijania. Ze względów bezpieczeństwa kierowca zjechał z drogi ekspresowej nr [...] w C. w okolicy ul. [...] w [...] i udał się na najbliższy znany mu parking w rejonie istniejącego poprzednio przejścia granicznego w C. Na parkingu po stronie [...] nie było miejsca do zaparkowania. Dlatego przejechał na stronę polską. Tam został zatrzymany do kontroli. O zmianie trasy nie zdążył zawiadomić pracodawcy, a ten nie zdążył wpisać zmiany w systemie SENT. Tym bardziej, że kontrola nastąpiła w ciągu 15 minut od wystąpienia awarii.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Przeprowadzona we wskazanych wyżej ramach kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazała, że organy nie naruszyły przepisów prawa.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie nałożono na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia określonego w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy SENT obowiązku uzupełnienia/aktualizacji zgłoszenia o dane dotyczące miejsca wjazdu na terytorium Polski. Strona skarżąca stoi na stanowisku, że nie powinna zostać obciążona obowiązkiem zapłaty kary. Z kolei zdaniem organu zgłoszenie powinno obejmować dane dotyczące faktycznego przekroczenia granicy.
Wobec tak zarysowanego przedmiotu sporu przypomnieć trzeba, że celem ustawy SENT jest zapewnienie skutecznej kontroli przewozu towarów określonych tą ustawą oraz określenie zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tych towarów. Powołanym aktem wprowadzono również odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z przewozem towarów, podmiotów zobowiązanych: podmiotu wysyłającego, przewoźnika i kierującego środkiem transportu oraz podmiotu odbierającego.
W ustawie przyjęto (art. 4), że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń, zwany dalej w ustawie "rejestrem". Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli. Rejestr prowadzi Szef Krajowej Administracji Skarbowej.
W myśl art. 3 ust. 11 ustawy SENT oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 lipca 2018 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2018 r., poz. 1427) przewóz towaru objętego pozycją CN 1512, do których klasyfikowany jest [...] podlega systemowi monitorowania drogowego, jeżeli jego objętość przekracza 500 litrów. W przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, podmiot odbierający jest obowiązany, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy SENT, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Przewoźnik jest natomiast obowiązany przed rozpoczęciem przewozu uzupełnić zgłoszenie m.in. o dane wymienione w art. 6 ust. 3 lit. d ustawy SENT, tj.: miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju.
Przepis art. 22 ust. 2 ustawy SENT przewiduje, że w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa m.in. w art. 6 ust. 3 podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Z kolei art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT stanowi, iż w przypadku, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się kare pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół.
W rozpoznawanej sprawie protokół taki został sporządzony [...] r. podczas kontroli przewozu drogowego towarów dokonywanego zespołem pojazdów składającym się z samochodu ciężarowego marki [...] (nr rej. [...]) oraz cysterny marki [...] (nr rejestracyjny [...]), kierowanym przez Z. J. Przedmiotem przewozu był [...] w ilości [...] kg, którego podmiotem wysyłającym była [...] spółka "A" [...], [...], [...], przewoźnikiem była "B" z siedzibą w M. przy ulicy [...], natomiast odbiorcą [...] spółka "C", [...] ([...]), [...]. W trakcie kontroli stwierdzono rozbieżność pomiędzy danymi zawartymi w zgłoszeniu o numerze referencyjnym [...], a stanem faktycznym, w zakresie trasy wjazdu na terytorium Polski. Mianowicie w systemie SENT przewoźnik wpisał trasę wjazdu do Polski: [...] droga [...], podczas gdy faktycznie wjazd do Polski nastąpił drogą [...] w C., co potwierdził kierujący zespołem pojazdów.
Ponieważ z treści art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy SENT wynika, że przewoźnik zobowiązany jest wskazać w zgłoszeniu miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie w zgłoszeniu SENT przewoźnik wskazał jako miejsce wjazdu do Polski miejscowość [...] nr drogi [...], podczas gdy kierujący granicę przekroczył w C. na drodze [...]. Tym samym naruszył treść art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT. Nie ma tu znaczenia podnoszona przez stronę okoliczność, że organy nie uwzględniły przyczyny zmiany trasy.
Wskazana wyżej interpretacja art. 6 ust. 3 pkt 1 nie budzi wątpliwości. Podobnie jak rozbieżność pomiędzy trasą wjazdu wskazaną przez przewoźnika w zgłoszeniu SENT, a stanem faktycznym wynikającym z protokołu kontroli.
Wobec powyższego organ nie był zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność podnoszoną przez stronę.
Przywołane przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia tych przepisów, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości. Organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Stosując przepisy ustawy SENT nie relatywizuje stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności. Stwierdzając naruszenie obowiązku nałożonego na przewoźnika i wymierzając karę pieniężną nie ma możliwości miarkowania wysokości kary, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę.
Podkreślić należy, że przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, pomyłek, niedopatrzenia czy też nieznajomości regulacji wynikających z ustawy SENT.
Odpowiedzialność, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT ma charakter administracyjny, a zatem jest to odpowiedzialność o charakterze obiektywnym, czyli jest niezależna od zawinienia przewoźnika. Sam fakt naruszenia obowiązku nieprawidłowego zgłoszenia pociąga skutek w postaci sankcji administracyjnej w formie kary pieniężnej.
W tej sytuacji organ prawidłowo uznał, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej.
Należy w tym miejscu zauważyć, że w uzasadnieniu projektu ustawy SENT, zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne".
W ocenie Sądu stanowisko organów, iż skarżąca nie wykonała określonego w art. 8 ust. 1 ustawy SENT, obowiązku niezwłocznego aktualizowania danych zawartych w zgłoszeniu w zakresie miejsca wjazdu na terytorium Polski było prawidłowe. W orzecznictwie zasadnie zwrócono uwagę, że pojęcie "niezwłocznie" nie posiada określenia ustawowego i posiłkując się czy to wskazaniami doktryny, czy to definicjami słownikowymi, przez pojęcie to należy rozumieć "bez nieuzasadnionej zwłoki" czyli bez zbędnych czynności, przeszkód, ale z zachowaniem czynności przewidzianych przepisami (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 616/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Wymaga podkreślenia, że bez zmiany tych danych w systemie przewóz nie powinien być kontynuowany, gdyż tak jak zgłoszenie pierwotne musi być dokonane przed rozpoczęciem przewozu, tak również aktualizacja zgłoszenia w trakcie trwania przewozu powinna być warunkiem jego kontynuacji. Podmiot zobowiązany przepisami ustawy o systemie monitorowania przewozu, do niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli danych niezgodnych ze zgłoszeniem naraża się na sankcję wynikającą z braku wypełnienia obowiązków ustawowych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 616/18, wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 347/19, CBOSA).
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie dokonano aktualizacji zgłoszenia SENT stanowisko organów, Sąd uznał za prawidłowe. Podmiot zobowiązany przepisami ustawy o SENT do niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli danych niezgodnych ze zgłoszeniem naraża się na sankcję wynikającą z braku wypełnienia obowiązków ustawowych.
W świetle powyższego Sąd w składzie tu orzekającym nie dopatrzył się podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podobnie nie dopatrzył się przesłanek pozwalających na odstąpienie od nałożenia wymierzonej kary.
Wprawdzie pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie, niemniej jednak wypełnienie ich treścią należy do organów orzekających. Odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes.
Natomiast pojęcie interesu publicznego powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.
Sąd podzielił stanowisko organu, że zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych okoliczności, natomiast konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków rejestracyjnych nałożonych ustawą o SENT jest powszechnie znana podmiotom, do których jest skierowana.
Strona została poinformowana przez organ o możliwości wykazania przesłanek do odstąpienia kary, lecz z tej możliwości w toku prowadzonego postępowania nie skorzystała. Nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałaby niemożność zapłaty kary. Z kolei, w interesie publicznym leży, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisy prawa, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości.
W ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał analizy interesu publicznego. Rozważania organu w tym zakresie pozwalają stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności.
Należy podkreślić, że wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (por. wyrok TK z 26 marca 2002 r., sygn. akt SK 2/01, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 15). Warto w tym miejscu podnieść, że w świetle przepisów ustawy SENT, całkowity brak dokonania zgłoszenia przez przewoźnika jest sankcjonowany karą najwyższą w wysokości 20.000 zł. Z kolei nieuzupełnienie zgłoszenia o konkretne dane, karą niższą - 10 000 zł.
Brak nałożenia kary za stwierdzone uchybienie byłoby zatem zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, którzy z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. O naruszeniu tej zasady, nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2016r., I FSK 51/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Zaznaczyć należy, że skarżąca, jako podmiot zajmujący się profesjonalnie przewozem towarów, powinna posiadać rozeznanie co do obowiązków jakie w tym zakresie nakłada ustawa. Nie może natomiast stanowić podstawy do odstępstwa od nałożenia kary okoliczność związana z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków. Trudno wymagać przy tym od organu, aby szczegółowo rozważał występowanie w sprawie interesu publicznego w sytuacji, gdy strona żadnych dokumentów w tym zakresie nie przedstawiła.
W tych okolicznościach wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści w oparciu o poczynione ustalenia, poprawne wnioski, których konsekwencją było nałożenie kary pieniężnej.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło