III SA/Gl 510/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-07-24

Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Barbara Brandys-Kmiecik, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która pilnowała sklepu, w którym ujawniono środki zastępcze, może zostać uznana za stronę postępowania i podlegać karze pieniężnej za ich wprowadzanie do obrotu, nawet jeśli nie jest właścicielem sklepu ani produktów i nie prowadzi tam działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która pilnowała sklepu, w którym ujawniono środki zastępcze, może zostać uznana za stronę postępowania i podlegać karze pieniężnej za ich wprowadzanie do obrotu. Kluczowe jest udostępnienie środków zastępczych osobom trzecim, niezależnie od roli i statusu w procesie dystrybucji, własności czy prowadzenia działalności gospodarczej. Doświadczenie życiowe i logika nakazują domniemywać, że taka osoba faktycznie zajmowała się sprzedażą spornych produktów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. o wymierzeniu P. D. kary pieniężnej w kwocie 20.000 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak dowodów na udostępnianie środków, zaniechanie ustalenia nabywców i właściciela sklepu, a także niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, analizując zarzuty skarżącego i stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. o nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako: [...]lPWIS), po rozpatrzeniu odwołania P. D. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. (dalej: PPIS) z [...] r. nr [...], wymierzającej Stronie karę pieniężną w kwocie 20.000 zł. za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych - utrzymał w mocy pierwszo instancyjne rozstrzygnięcie. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej jako Kpa) oraz wskazane normy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomani (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 224 ze zm.). W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i rozważania prawne. W tym zakresie podniósł, że decyzja PPIS wymierzająca P. D. karę pieniężną w kwocie 20.000 zł. Została wydana w związku z ustaleniem wprowadzania do obrotu w sklepie przy ul. [...] w C., środków zastępczych m. in. o nazwach Talisman Mountain Crystal, Amulet Kama, Amulet Bakiba, Amulet Algiz, Talisman Thor Hammer, eppendorf z zawartością żółtego proszku; w oparciu o wyniki badań przeprowadzonych przez “A" Sp. z o.o. w K., które potwierdziły, że wyroby wprowadzane do obrotu przez Stronę zawierają w swoim składzie substancje: 3-CMC, 5F-ADB, MDMB - CHMICA, a-PVT, PV8, NM-2201, THJ-2201, które w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii są środkami zastępczymi. Doszło zatem do naruszenia art. 44 b powołanej wyżej ustawy zgodnie z którym, zakazuje się wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Art. 52a ust. 1 i 2 ww. ustawy stanowi nadto, że kto wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej, wymierzonej w drodze decyzji, w wysokości od 20 tys. zł do 1 min zł, a decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Kwestionując prawidłowość powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz wstrzymanie jej wykonania. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 Kpa polegające na dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że Stronaudostępniała osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne; zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby), które faktycznie miałyby nabywać od Strony środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne; zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osoby (osób) lub podmiotu, które faktycznie miałyby prowadzić działalność gospodarczą w kontrolowanym punkcie; całkowity brak ustalenia ilości rzekomo wprowadzonych do obrotu środków zastępczych. Podniesiono naruszenie art. 28 Kpa poprzez całkowite pominięcie jako strony postępowania właściciela zabezpieczonych podczas kontroli substancji oraz skierowanie decyzji do osoby, która w danym punkcie w ogóle nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej. Podkreślono naruszenie przepisów art. 107 § 3, art. 77, art. 80 Kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym. Strona podnosi również, iż naruszone zostało prawo materialne w postaci art. 52 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wymierzeniu kary pieniężnej w stosunku do osoby, która faktycznie nie udostępniała osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym [...]lPWIS stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Podzielił stanowisko PPIS o ustaleniach dokonanych podczas kontroli przeprowadzonej w [...] r. w sklepie w C. przy ul. [...], iż Strona uczestniczyła w obrocie sprzedającśrodki zastępcze, co zostało stwierdzone w trakcie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w obecności wymienionego jak również funkcjonariuszy Policji; przeprowadzone przez “A" Sp. z o.o. w K. badania potwierdziły, że próbki produktów zatrzymanych w sklepie w K. będące analogami strukturalnymi substancji wymienionych w załączniku do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowią środki zastępcze w myśl definicji zawartej w art. 4 pkt 27 ustawy. Stwierdzone substancje (również w opinii biegłych toksykologów) wykazują działanie psychoaktywne odpowiadające definicji środka zastępczego zawartej w art. 4 pkt 27 ustawy; tego typu środki stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Natomiast cytując orzecznictwo podkreślono, że zgodnie z art. 4 pkt. 34 w/w ustawy "wprowadzanie do obrotu" oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Dotyczy to zarówno osób niebędących ich konsumentami, jak będących ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Wprowadzanie do obrotu służy potrzebie użycia, bez względu na formę – sposób, a organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do ustalania "osób", które miałyby nabywać środki zastępcze. Zauważono, że z urzędu organowi I i II instancji znany jest fakt, iż w sklepie w C. przy ul. [...] wprowadzane były do obrotu produkty, w których w wyniku oceny i badań stwierdzono substancje będące również środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Skoro więc zgromadzony materiał dowodowy potwierdza wprowadzanie do obrotu środków zastępczych to w konsekwencji została wydana decyzja wymierzająca karę pieniężną, w najniższej dolnej granicy przewidzianej w art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Odnosząc się do zarzutów wskazano na ustalenia PPIS i w tym zakresie organ odwoławczy podzielił stanowisko, iż wprowadzanie do obrotu produktów nieoznakowanych, o nieznanym składzie, działaniu i wysokiej cenie budzi uzasadnione wątpliwości co do ich bezpieczeństwa zdrowotnego. Biorąc więc pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego oraz wszystkie istotne okoliczności dla sprawy a przede wszystkim udokumentowane wprowadzanie do obrotu produktów stanowiących istotne zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, ilość wprowadzanych do obrotu środków zastępczych oraz wydane opinie toksykologiczne zasadnie nałożono karę; nie stwierdzono podstaw do wstrzymania wykonania decyzji gdyż Strona nie wykazała żadnych okoliczności uzasadniających uchylenie rygoru. Na powyższą decyzję ostateczną Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji, wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej i zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – tj. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 80 Kpa polegające na: 1. dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że P. D. udostępniał osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne; 2. zaniechaniu przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby), które faktycznie miałyby nabywać od P. D. środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne; 3. zaniechaniu przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osoby (osób) lub podmiotu, które faktycznie miałby prowadzić działalność gospodarczą w kontrolowanym punkcie; 4. dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że produkty zabezpieczone podczas kontroli mogą stanowić realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi; 5. całkowitym braku ustalenia ilości rzekomo wprowadzonych przez skarżącego do obrotu poszczególnych środków zastępczych; - rażącego naruszenia art. 107 § 3, art. 77 oraz art. 80 Kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym w toku postępowania materiałem dowodowym; - art. 28 Kpa polegające na całkowitym pominięciu jako strony postępowania właściciela zabezpieczonych podczas kontroli substancji oraz skierowaniu nakazu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej do osoby, która w danym punkcie w ogóle nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej; - art. 108 § 1 Kpa poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o błędną ocenę dowodu z opinii toksykologicznej i przyjęcie, że potwierdza ona, że badane substancje są szkodliwe dla zdrowia i życia człowieka, podczas gdy biegli wyrazili zaledwie pogląd co do części przekazanych im substancji, że stanowią ona środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, zaś autorzy opinii nie sprecyzowali w jakich okolicznościach takie zagrożenie może się aktualizować i jakie są warunki jego powstania; II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – tj. art. 52 a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wymierzeniu kary pieniężnej w stosunku do osoby, która faktycznie nie udostępniała osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych, nie jest ich właścicielem, nie prowadzi w danym punkcie działalności gospodarczej. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ II instancji wskazał, że skarga stanowi w większości powtórzenie zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Do zarzutów tych, organ odwoławczy odniósł się w swojej decyzji. Ponadto skarżący zarzuca naruszenie przepisów postępowania poprzez dowolne i niepoparte jakimkolwiek dowodem ustalenie, że produkty zabezpieczone podczas kontroli mogą stanowić realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz naruszenie przepisów art. 108 § 1 kpa poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o błędną ocenę dowodu z opinii toksykologicznej i przyjęcie, że badane substancje są szkodliwe dla zdrowia i życia człowieka, podczas gdy biegli wyrazili zaledwie pogląd co do części przekazanych im substancji, że stanowią one środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, zaś autorzy opinii nie sprecyzowali w jakich okolicznościach taki zagrożenie może się aktualizować i jakie są warunki jego powstania. W ocenie organu II instancji, w oparciu o cytowane orzecznictwo NSA, za prawidłowe należało uznać stosowanie przepisów art. 52a w zw. z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, także do osób fizycznych (w niniejszej sprawie wobec sprzedawcy). W toku prowadzonych postępowań organ ustalił, iż środki nabywane są w celu użycia; P. D. uczestniczy w obrocie sprzedając środki zastępcze. Zarzut naruszenia art. 108 Kpa uznano za nieuzasadniony, gdyż decyzja I instancyjna nie została wydana w oparciu ten o przepis; art. 52a ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowi nadto, że kto wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej, wymierzonej w drodze decyzji, w wysokości od 20 tys. zł do 1 min zł, a decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Okoliczność, iż w przedmiotowych produktach stwierdzono substancje, które wykazują działanie psychoaktywne i nie są do końca znane możliwe skutki działania substancji uznanych za stwarzające zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, przemawiało za koniecznością natychmiastowego i całkowitego wyeliminowania z obrotu produktów je zawierających. Podkreślono, że decyzja I instancji zawiera podstawy prawne poprzez przytoczenie podstawy nałożenia kary, organ wykazał, iż skarżący wprowadzał do obrotu produkty nieoznakowane, o nieznanym składzie, działaniu i wysokiej cenie. Wszystkie czynności przeprowadzone przez organ I instancji znajdują odzwierciedlenie w protokole kontroli z dnia [...] r. Zatem zdaniem Organu II instancji nie wystąpiła żadna przesłanka z art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego czy procesowego. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął jako prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu DIAS (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego skład orzekający Sądu w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska, a podniesione w skardze zarzuty za całkowicie chybione. Podstawę materialnoprawną badanej decyzji stanowił art. 52a ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani, zgodnie z którym kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub nowej substancji psychoaktywnej. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z ustępem 3 wskazanego artykułu, ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego lub wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej. Zgodnie z art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii środek zastępczy to produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Wprowadzaniem do obrotu jest udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych (art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Należy zwrócić uwagę, że w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie wskazano, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. dopalacz). W konsekwencji prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego (zob. wyrok NSA z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt II OSK 77/14 oraz wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 975/14 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W perspektywie wskazanych norm prawnych należy odnieść się do kwestii możliwości nałożenia powyższego obowiązku na skarżącego, a więc ustalenia, czy mógł on zostać uznany za stronę postępowania. Skarżący zarzuca organom zaniechania przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby), które faktycznie miałyby nabywać od skarżącego środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne; pominięciu jako strony postępowania właściciela zabezpieczonych podczas kontroli substancji oraz skierowaniu nakazu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej do osoby, która w danym punkcie w ogóle nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej; a w konsekwencji zaskarżonej decyzji zarzuca wymierzenia kary pieniężnej w stosunku do osoby, która faktycznie nie udostępniała osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych, nie była ich właścicielem, nie prowadziła w danym punkcie działalności gospodarczej. Ustosunkowując się do tych twierdzeń należy zaakcentować, że dla powstania odpowiedzialności administracyjnej za wprowadzenie do obrotu substancji zastępczych bez znaczenia jest rola i status tych osób trzecich w procesie dystrybucji owych środków. W rezultacie karze pieniężnej podlega każda osoba uczestnicząca w procederze wprowadzania środków zastępczych do obrotu, gdyż wymierza się ją każdemu podmiotowi udostępniającemu te środku osobom trzecim. Z punktu widzenia ustawy obojętne jest zatem zarówno to, czy dane udostępnienie środka zastępczego było pierwotnym, czy też kolejnym etapem wprowadzenia do obrotu, jak również to, jaką rolę spełniała osoba udostępniająca środek zastępczy, a więc, czy działała na własny rachunek, czy w ramach współsprawstwa, w tym w ramach łączącego ją stosunku prawnego z inną osobą (np. stosunku pracy, zlecenia). Tym samym odpowiedzialności podlega zarówno prowadzący sklep, jak i zatrudniony w nim sprzedawca, dokonujący bezpośrednio udostępnienia środka zastępczego osobie trzeciej. Zaznaczyć trzeba, że w niniejszym przypadku nie istnieją podstawy dla zastosowania zwężającej wykładni wskazanych wyżej przepisów prawnych. Przeciwnie, wykładnię zwężającą wyklucza szczególna szkodliwość obrotu środkami zastępczymi, których używanie – przeważnie przez młodych ludzi – rujnuje ich zdrowie i funkcjonowanie w społeczeństwie, a nawet prowadzi do tragedii, o których często informują media. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów skarżący sam przyznał do protokołu z dnia [...] r., że pilnował na prośbę nieznanej mu osoby spotkanej na ul. [...] sklepu, na zapleczu którego ujawniono sporne produkty; zapytany o substancje znajdujące się w szafce w środku lokalu odpowiedział, że są to talizmany i amulety; na temat eppendorfu nic nie wie. Tym samym zasadnie organ skonstatował, że skarżący dokonywał wprowadzania do obrotu środków, będących środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi. Co istotne - skarżący nie wiedział ani do kogo należy sklep, ani kto jest właścicielem produktów, ani skąd się w lokalu wzięły; nie wskazał żadnego innego podmiotu związanego ze spornym zagadnieniem. Nie można zatem odmówić racji organom, które wskazują, że działania skarżącego wypełniają dyspozycję normy art. 52a. Mając na względzie sposób zorganizowania sprzedaży przyznać należy rację organom, że doświadczenie życiowe i logika nakazują domniemywać, iż skarżący faktycznie zajmował się sprzedażą spornych produktów i wobec tego zasadnie został uznany za stronę postępowania w niniejszej sprawie. Dokonując oceny prawidłowości zastosowania przez organy administracyjne wskazanych wyżej przepisów prawa należy stwierdzić, iż w dniu [...] r. pracownicy upoważnieni przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przeprowadzili kontrolę w pomieszczeniach sklepu w C. przy ul. [...] i ujawnili i zatrzymali wymienione na wstępie produkty. Następnie w celu sprawdzenia, czy zatrzymane produkty są środkami zastępczymi lub innymi produktami zagrażającymi życiu lub zdrowiu ludzi, organ zlecił zbadanie ich “A" Sp. z o.o. w K., które potwierdziły, że wyroby wprowadzane do obrotu przez Stronę zawierają w swoim składzie substancje: 3-CMC, 5F-ADB, MDMB - CHMICA, a-PVT, PV8, NM-2201, THJ-2201, które w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii są środkami zastępczymi. Zatem niezasadne są zarzuty niewłaściwego przeprowadzenia postępowania przez organy bowiem w ramach tego postępowania podstawowe znaczenie ma to, czy skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze, co stanowi fakt niezaprzeczalny. Jak wskazano wyżej, w świetle art. 44b ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. środków zastępczych. Zatem należy zauważyć, że cytowana już definicja legalna środka zastępczego, o którym mowa w art. 4 pkt 27 ww. ustawy nie uzależnia zakwalifikowania danego produktu do gamy środków zastępczych od wyraźnego określenia jego nazwy w treści rozporządzenia. Zatem zatrzymane w niniejszej sprawie produkty stanowiły środki zastępcze z art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co potwierdziły wyniki badań laboratoryjnych. Podkreślić należy, iż o zaklasyfikowaniu tych produktów jako środków zastępczych decyduje wykładnia funkcjonalna powołanych przepisów ustawy. Regulacja ustawowa, mająca na celu ochronę najistotniejszych – z punktu widzenia ustawodawcy – dóbr, jakimi są zdrowie i życie ludzkie, wymaga dokonania takiej interpretacji, w której nie będzie możliwie obchodzenie przepisów o zakazie wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych poprzez wprowadzanie do obrotu tak działających na układ nerwowy człowieka substancji o nowym nie znanym dotąd prawodawcy składzie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego braku przeprowadzenia badania ilościowego zatrzymanych produktów, wskazać należy, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie, albowiem skarżącemu wymierzona został minimalna przewidziana przepisami ustawy kara pieniężna z tytułu wprowadzania do obrotu środków zastępczych, zaś ustawodawca nie przewidział jakiejkolwiek dolnej granicy ilości wprowadzanych do obrotu środków zastępczych, która uzasadniałby wymierzenie kary pieniężnej, względnie odstąpienia od wymierzenia takowej kary. Braki postępowania dowodowego polegającego na niewyjaśnieniu istotnej okoliczności sprawy, którą to okolicznością jest jak zdaje się sugerować skarżący ilość wprowadzanych do obrotu środków zastępczych i niewskazanie podmiotu kupującego nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem okoliczność ta nie mogła ze względu na brzmienie przepisów prawa materialnego wpłynąć na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej skarżącemu, względnie na obniżenie jej wymiaru, a jedynie potencjalnie na jej podwyższenie. Art. 52a ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowi wprawdzie, że ustalając wysokość kary pieniężnej właściwy organ uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego lub wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej, to jednak ustalenie to następuje w granicach określonych w ust. 1 tegoż artykułu przewidującym karę pieniężną w wysokości od 20 tys. do 1 mln zł. Biorąc pod uwagę, ze skarżącemu ustalono karę w minimalnej wysokości 20.000 zł, powyższe oznacza, że wskazywane uchybienie procesowe nie mogło stanowić przesłanki uchylenia decyzji przez Sąd, albowiem poczynienie ustaleń faktycznych w tym zakresie nie mogłoby wpłynąć na zmniejszenie kary, bądź odstąpienia od jej wymierzenia, a więc niemiałoby jakiegokolwiek, chociażby potencjalnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest warunkiem uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie przepisów postępowania. W świetle zatem przedstawionych okoliczności chybione były zarzuty skargi i w konsekwencji Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło