III SA/Gl 52/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 października 2021 r. nr SKO.L/41.6./163/2021/14198/KCz w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej zwane organem odwoławczym, Kolegium), działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735), po rozpatrzeniu odwołania R. K. (dalej zwanego skarżącym), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z 7 września 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 – dalej zwanej ustawą o dodatkach mieszkaniowych). Przywołał przy tym regulację art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którą dodatek mieszkaniowy nie przysługuje osobom przebywającym m.in. w zakładzie karnym, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne całodobowe utrzymanie. Stwierdzając prawidłowość decyzji organu I instancji Kolegium podniosło, że skarżący w dacie złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy przebywał w Zakładzie Karnym w G. W związku z tym brak było podstaw do pozytywnego załatwienia sprawy w przedmiocie przyznania mu dodatku mieszkaniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący nie zgodził się z decyzją organu odwoławczego podkreślając, że pozbawia go ona konstytucyjnych praw i pomocy ze strony państwa. Jego zdaniem jest to działanie dyskryminujące osoby pozbawione wolności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Przeprowadzone w powyżej określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa. Z kolei istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżący należy do osób uprawnionych do otrzymania dodatku mieszkaniowego, wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wskazać należy, że od dnia 1 lipca 2021 r. weszły w życie zmiany ustawy o dodatkach mieszkaniowych wprowadzone art. 11 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz.U. z 2021 r., poz. 11). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom albo podnajemcom lokali mieszkalnych, zamieszkującym w tych lokalach; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu Jednocześnie zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje osobom przebywającym w: 1) domu pomocy społecznej, 2) młodzieżowym ośrodku wychowawczym, 3) schronisku dla nieletnich, 4) zakładzie poprawczym, 5) zakładzie karnym, 6) szkole, w tym w szkole wojskowej - jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne całodobowe utrzymanie. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że w chwili złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy, tj. 13 sierpnia 2021 r. skarżący przebywał w zakładzie karnym, w którym, czego nie kwestionuje, miał zapewnione nieodpłatnie pełne całodobowe utrzymanie. Podkreślić należy, że decyzja o przyznaniu bądź odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego jest decyzją związaną, a zatem organ nie ma możliwości swobodnego wyboru następstwa prawnego. Przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw i to bez względu na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osób starających się o dodatek. Prawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, w szczególności zaś, by to od decyzji tego organu zależało w sposób bezpośredni przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz jego rozmiar, względnie by organ miał jakąkolwiek możliwość odstąpienia od zasad przyznawania dodatku mieszkaniowego i przyznania go mimo niespełnienia przesłanek przewidzianych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Skoro zatem w przepisach ustawy obowiązującej od dnia 1 lipca 2021 r. dodatek mieszkaniowy nie przysługuje osobom przebywającym w zakładzie karnym i instytucja ta zapewnia stronie nieodpłatnie pełne całodobowe utrzymanie, to wobec ziszczenia się ustawowej przesłanki negatywnej odmowa przyznania świadczenia jest prawnie uzasadniona. Jednocześnie, w ocenie Sądu, w trudno doszukać się w działaniu ustawodawcy, wprowadzającego negatywne przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do dodatku mieszkaniowego wobec osób, którym zapewniono nieodpłatne całodobowe utrzymanie, działań dyskryminujących. Jest to zabieg racjonalny i celowy, albowiem osoba odbywająca karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym na koszt Skarbu Państwa i w tym czasie otrzymująca pomoc finansową na pokrycie kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego, z którego w istocie nie korzysta (bądź korzysta okazjonalnie), uzyskiwałaby dwukrotne finansowanie utrzymania ze środków publicznych. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, skoro podniesione w niej zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.