III SA/Gl 520/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-09-08
Skład orzekający: Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga dotycząca żądania zasądzenia odszkodowania od Wojewody za szkodę powstałą w związku z umową inwestycyjną i decyzjami administracyjnymi, które zostały następnie stwierdzone jako nieważne, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga dotycząca żądania zasądzenia odszkodowania od Wojewody za szkodę powstałą w związku z umową inwestycyjną i decyzjami administracyjnymi, które zostały następnie stwierdzone jako nieważne, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sprawy o charakterze cywilnym, w tym dochodzenie roszczeń odszkodowawczych, należą do właściwości sądów powszechnych. Nawet jeśli organ administracyjny stwierdził nieważność własnych decyzji, nie otwiera to drogi do kontroli sądowej przez sąd administracyjny w zakresie roszczeń odszkodowawczych.Stan faktyczny
G. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się zasądzenia od Wojewody kwoty odszkodowania za szkodę wynikłą z umowy inwestycyjnej i braku pomocy inwestycyjnej w umorzeniu kredytu. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, wskazując m.in. na stwierdzenie nieważności własnych decyzji dotyczących ubezpieczenia i umorzenia kredytu z powodu braku podstawy prawnej. Sąd uznał, że sprawa ma charakter cywilny i nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Asesor sądowy Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 8 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. N. na czynność Wojewody w przedmiocie inne – roszczenia odszkodowawczego postanawia: skargę odrzucić.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach G. N. powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r. sygn. akt III CZP - 64/04, art. 8, art. 32, art. 77 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej , art. 224, art. 225, art.415 , art. 417¹, art. 422 Kodeksu cywilnego , art. 8, art. 9, art. 145, art.145a, art.156, art. 160 kodeksu postępowania administracyjnego wniósł o rozpoznanie i zasądzenie na jego rzecz kwoty [...] zł od Wojewody tytułem odszkodowania za wyrządzoną szkodę .
Podstawę swego żądania wywiódł z okoliczności zawarcia wieloletniej umowy z Gminą L. przy akceptacji Naczelnika Gminy L. i Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolnych w C. na wybudowanie chlewni w Ś. gdzie kwota inwestycji stanowiła sumę [...] z [...]% amortyzacją inwestycji, o zdolności produkcji docelowej w wysokości [...] ton żywca wieprzowego (rocznie) w okresie produkcyjnym od [...] r. do [...] r.
Dalej wskazując na decyzję nr [...] z dnia [...] r. Wojewody i postanowienia nr [...] z dnia [...] r. tegoż organu podniósł , iż nie udzielenie pomocy inwestycyjnej w zakresie umorzenia kredytu inwestycyjnego przyczyniło się do powstania szkody i zaniechania produkcji trzody chlewnej.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wskazał, że decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia wysokości ubezpieczenia chlewni na kwotę [...] zł oraz umorzenia kosztów pobranego kredytu na kwotę [...] zł i decyzji z dnia [...] r. nr [...] zmieniającej wskazaną decyzję w poprzez umorzenie kosztów pobranego kredytu na kwotę [...] zł i zatwierdzając ponownie wysokość ubezpieczenia chlewni na kwotę [...] zł.
Wojewoda podniósł też, iż odmówiono postanowieniem z dnia [...] r. stronie wydania zaświadczenia w sprawie potwierdzenia wielkości wykorzystania funduszy publicznych z tytułu umorzenia kredytu inwestycyjnego. U podstaw wydanych orzeczeń legło stwierdzenie ich wydania bez podstawy prawnej .
Pismem procesowym, którego wpływ zarejestrowano w dniu [...] r. w tutejszym sądzie G. N. podtrzymał żądanie zawarte w skardze z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002, Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), dalej zwanej jako ustawa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7), bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W myśl § 3 art. 3 ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach .
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Taka sytuacja ma miejsce w badanej sprawie.
Przedmiotem skargi jest żądanie rozpoznania i zasądzenia odszkodowania za szkodę od Wojewody powstałą w związku z umową inwestycyjną zawartą z Gminą L. Sprecyzowane w skardze żądanie nie dotyczy żadnego aktu lub czynności objętych zakresem właściwości sądów administracyjnych, która to właściwość została określona w powołanym wyżej art. 3 i 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w istocie rzeczy została wniesiona w sprawie cywilnej objętej właściwością sądów powszechnych.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U 2007, nr 112, poz. 769) Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). W myśl zaś art. 2 § 1 do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy.
W świetle powyższego rozpoznanie skargi i żądania w niej zawartego nie podlega właściwości sądów administracyjnych , co powoduje konieczność jej odrzucenia.
Odnosząc się do podnoszonej w uzasadnieniu skargi okoliczności wydania przez Wojewodę w dniu [...] r. decyzji nr [...] stwierdzającej nieważność :
- decyzji Naczelnika Gminy L. nr [...] z dnia [...] o zatwierdzeniu wysokości ubezpieczenia chlewni na kwotę [...] zł i umorzeniu [...]% kosztów pobranego kredytu na sumę [...] zł,
- decyzji Naczelnika Gminy L. nr [...] z dnia [...] r. zmieniającej swoją decyzję z dnia [...] r. oznaczoną nr [...] w następujący sposób : umarzającą [...]% kosztów pobranego kredytu na kwotę [...] zł oraz zatwierdzającą wysokość ubezpieczenia i zestawienie kosztów na wyposażenie chlewni zauważyć należy iż w obowiązującym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000. Nr 98. poz. 1071) nie przewidują regulacji stanowiących możliwość dochodzenia od organu odszkodowaniu za szkodę wyrządzoną stronie na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Art. 160 wymienionej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przewidujący taką możliwość został uchylony ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r.( Dz U. Nr 162 , poz. 1692 ) . o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, która to zmiana weszła w życie 1 września 2004 r. W myśl art. 4 tejże ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem 1 września 2004 r stosuje się art. 160 i przepisy Kodeksu Cywilnego , w brzmieniu obowiązującym do tego dnia.
Uwzględniając okoliczność, że decyzja Wojewody stwierdzająca w trybie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nieważność opisanych powyżej decyzji Naczelnika Gminy L. została wydana w dniu [...] r. zastosowanie miałyby przepisy art. 160 w brzmieniu przed nowelizacją dokonana ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r.
Wskazana okoliczność nie oznacza jednakże by wobec dopuszczalności rozstrzygania w przedmiocie odszkodowania za szkodę przez organ, który stwierdził nieważność decyzji od organu, który wydał decyzję z naruszeniem prawa otwarta została droga do kontroli takiej decyzji przez sąd administracyjny. Postępowanie bowiem w tym zakresie jest jednoinstancyjne. Decyzja wydana w tym zakresie nie podlega kontroli w toku instancji administracyjnych , ani kontroli sądu administracyjnego ( por. pos. NSA z 17 kwietnia 1985 r., II SA 1952/84, ONSA 1985, Nr 1 , poz. 20).
W przedstawionym stanie rzeczy, gdy analizując skargę także w zakresie żądania w przedmiocie roszczenia o odszkodowanie w związku z faktem wydania decyzji przez Wojewodę stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Gminy L. z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...] wyżej opisanych Sąd stwierdził brak dopuszczalności kontroli sądowej w tym zakresie, skargę należało odrzucić .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło