III SA/Gl 527/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-07-14

Skład orzekający: Ewa Karpińska, Barbara Orzepowska-Kyć, Krzysztof Targoński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne, w przypadku wątpliwości co do autentyczności świadectwa pochodzenia towaru (EUR.1), mogą odmówić zastosowania preferencji celnych, jeśli weryfikacja przez zagraniczne organy celne nie przyniosła jednoznacznych wyników w wyznaczonym terminie?
Ratio decidendi
Organy celne mogą odmówić zastosowania preferencji celnych, jeśli weryfikacja świadectwa pochodzenia towaru nie przyniosła jednoznacznych wyników w terminie 10 miesięcy, zgodnie z art. 32 pkt 6 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego. Polskie organy celne nie są uprawnione do badania metod ani terminów stosowanych przez zagraniczne organy celne w procesie weryfikacji. Ponadto, przepisy prawne Unii Europejskiej, w tym dotyczące terminów weryfikacji, obowiązują w Polsce od momentu przystąpienia do UE.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług. Spór wynikał z wątpliwości co do autentyczności świadectwa przewozowego EUR.1 potwierdzającego tureckie preferencyjne pochodzenie importowanych towarów. Po zwróceniu się do bułgarskich władz celnych o weryfikację, uzyskano informację o potwierdzeniu wystawienia świadectw przez bułgarski urząd celny, jednakże tureckie władze celne nie udzieliły odpowiedzi na wniosek o weryfikację tureckiego świadectwa. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną interpretację protokołu dotyczącego pochodzenia towarów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2008 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie określenia "A" Sp. z o.o. w W. kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług. W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. Nr 8, poz. 60, ze zm.), art. 51, art. 73 ust. 1, art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, art. 20 ust. 1 i ust. 3 , art. 29 ust. 1, art. 32 ust. 1 e (i), (ii), art. 67 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 1, art. 2, art. 12 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnotowej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 256 z dnia 7.09.1987 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 2 tom 2 str. 382), art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1719/2005 z dnia 27 października 2005 r. zmieniającego załącznik 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L Nr 286 z 28.10.2005), art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 15, art. 33 ust. 2 ustawy dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z akt podatkowych wynika, iż na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez przedstawiciela bezpośredniego agencję celną "B" działającą w imieniu i na rzecz "A" sp. z o.o. - z dnia [...]r. nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towary włókiennicze sprowadzone z Bułgarii, dla których zadeklarowano stawkę celną w wysokości "0" %, w oparciu o załączone do zgłoszenia celnego świadectwo przewozowe EUR. 1 nr [...]z dnia [...]r. wystawione w Bułgarii, a potwierdzającego tureckie preferencyjne pochodzenie importowanego towaru. W związku z uzasadnionymi wątpliwościami co do autentyczności dowodu pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego, Dyrektor Izby Celnej w K. w dniu [...] r. wystąpił do bułgarskich władz celnych z wnioskiem o weryfikację. Z kolei pismem z dnia [...] r., które wpłynęło do Izby Celnej w K. w dniu [...]r. bułgarskie władze celne poinformowały, iż.: "Świadectwa (..) zostały wystawione przez bułgarski urząd celny wskazany w rubryce 11, zgodnie z postanowieniami Protokołu 4 do Umowy Europejskiej. Towary objęte fakturą zostały wwiezione na obszar Bułgarii z Turcji, za przedłożeniem zaświadczenia pochodzenia (świadectwa EUR 1), nie zostały poddane żadnej obróbce ani przetworzeniu, z tego względu zachowując swoje pochodzenie, zgodnie z zapisami art. 4 (3) Protokołu 4. Przesłaliśmy tureckie świadectwo do weryfikacji do Turcji, lecz dotychczas nie otrzymaliśmy odpowiedzi". W tym stanie rzeczy Naczelnik Urzędu Celnego w R. postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia właściwej kwoty należności celnych i podatkowych dla towaru objętego zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia [...]r., a następnie w dniu [...]r. wydał decyzję nr [...], w której określił nie zaksięgowaną kwotę długu celnego z zastosowaniem stawek celnych konwencyjnych (erga omnes) oraz określił kwotę należnego podatku. W odwołaniu pełnomocnik strony wniósł o uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucając naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187, art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne. Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu zarzuciła organom celnym naruszenie art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, przez dowolną ocenę dowodu z informacji bułgarskich władz celnych, nieuwzględniającą wszystkich okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz błędną interpretację art. 35 ust. 5 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego EU – Bułgaria. Zdaniem strony w sprawie wystąpiła przesłanka negatywna do odmowy preferencji celnej, mianowicie "wyjątkowa okoliczność", która polegała na tym, że tureckie władze celne miały jeszcze co najmniej dwa miesiące do udzielenia odpowiedzi na wniosek władz bułgarskich, a to stanowiło główną przyczynę, że krajowe organy celne nie otrzymały odpowiedzi w terminie dziesięciu miesięcy oraz informacji o rzeczywistym pochodzeniu towaru. Pełnomocnik strony podniósł też, iż organy celne w uzasadnieniu decyzji nie wskazały na czym polegały wątpliwości dotyczące pochodzenia importowanego towaru i czym były uzasadnione, a to stanowiło naruszenie art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Zarzucił też, że organy celne nie uwzględniły obowiązującego terminu przechowywania dokumentów potwierdzających pochodzenie towaru, albowiem termin przechowywania dokumentów wynikający z Protokołu nr 4 -wynosił 2 lata. Wskazał, iż wprawdzie Protokół nr 4 został zmieniony decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE-Bułgaria z dnia 4 czerwca 2003 r., którą przedłużono termin weryfikacji do lat trzech, to jednak mając na względzie, że są to normy o charakterze proceduralnym, które nie zostały przetłumaczone na język polski, to taka zmiana nie powinna negatywnie wpływać na prawa i obowiązki strony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu stwierdził, że z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie bułgarskie władze celne potwierdziły preferencyjne tureckie pochodzenie importowanych towarów należy wziąć pod uwagę obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Republiką Bułgarii z drugiej strony jak również Decyzję Nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia ostatniej fazy unii celnej (wraz z Decyzją nr 1/2001 Komitetu Współpracy Celnej WE - Turcja z 28 marca 2001 r. zmieniającą szczegółowe reguły stosowania decyzji Nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja ze zm.) oraz Decyzję nr 1/2000 Komitetu Współpracy Celnej WE-Turcja z dnia 25 lipca 2000 r., w sprawie akceptowania jako dowód wspólnotowego lub tureckiego pochodzenia, świadectw przewozowych EUR.1 lub deklaracji na fakturze wystawionych przez niektóre kraje, które mają podpisaną preferencyjną umowę ze Wspólnotą lub Turcją. Zauważył, że weryfikacja świadectwa pochodzenia EUR.1 nr [...] z dnia [...] r. przeprowadzona została w trybie urzędowej współpracy administracyjnej Wspólnoty i kraju eksportu (Bułgarii) przewidzianej postanowieniami Protokołu 4 Układu Europejskiego WE-Bułgaria i jej wyniki są wiążące dla polskich organów celnych. Wskazał, że przepisy obowiązujące w niniejszej sprawie nakazują organom celnym odmowę zastosowania dla importowanych towarów preferencji celnych w postaci korzystniejszej stawki celnej (zwolnienia z należności celnych na podstawie umowy o unii celnej), jeżeli brak jest w ciągu 10 miesięcy odpowiedzi na wniosek weryfikacyjny lub odpowiedź nie zawiera informacji wystarczających do stwierdzenia autentyczności dokumentu lub rzeczywistego pochodzenia produktów (art. 32 pkt 6 ww. Protokołu 4). Zauważył, że świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...] zostało wydane w handlu preferencyjnym między Bułgarią a Unią Europejską i jego weryfikacja może być przeprowadzona wyłącznie przez bułgarskie władze celne na podstawie ww. Protokołu nr 4. Dziesięciomiesięczny termin przewidziany dla dokonania weryfikacji ma zastosowanie wyłącznie dla weryfikacji prowadzonej przez władze bułgarskie, gdyż władze celne Turcji nie są stroną w tym postępowaniu weryfikacyjnym. Odnosząc się do zarzutu, iż przepis dotyczący ustalenia trzyletniego terminu na przeprowadzenie weryfikacji (Decyzja 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE - Bułgaria z dnia 4 czerwca 2003 r.) nie został przetłumaczony na język polski, Dyrektor Izby Celnej zauważył, że z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej tj. 1 maja 2004 r. Traktaty założycielskie Wspólnoty Europejskiej jak również instrumenty prawne oparte na tych Traktatach stały się prawem obowiązującym w Polsce. Oznaczało to konieczność przyjęcia przez nowe państwa członkowskie (w tym przez Polskę) dorobku prawnego Wspólnoty. Po przystąpieniu Polski do Wspólnoty stronami obowiązujących w Polsce preferencyjnych umów o wolnym handlu są Wspólnoty Europejskie i ich państwa członkowskie z jednej Strony oraz z drugiej strony niektóre kraje lub grupy krajów. Polska została związana postanowieniami tych umów z dniem 1 maja 2004 na mocy postanowień Traktatu Akcesyjnego. Dyrektor Izby Celnej w K. podkreślił, że postępowanie weryfikacyjne świadectwa EUR.1 nr [...] z dnia [...] r. zostało rozpoczęte pismem nr [...] z dnia [...]r., a więc nawet biorąc pod uwagę, poprzednie regulacje prawne, nie został naruszony wyznaczony tam dwuletni termin do przechowywania przez eksportera dowodów potwierdzających pochodzenie. Nie zgodził się też z zarzutami naruszenia prawa procesowego, wskazując, że organ celny I instancji wydał zaskarżoną decyzję na podstawie przepisów prawa, o czym świadczą powołane w sentencji przepisy prawa materialnego i proceduralnego (art. 210 pkt 4) zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 187 Op). Zauważył też, że zgodnie z przepisem art. 32 ust pkt 1 Protokołu nr 4 dodatkowa weryfikacja świadectw przewozowych jest przeprowadzana wyrywkowo lub gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentów lub statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Mając na uwadze fakt, że w trakcie kontroli obrotu towarowego z zagranicą stwierdzono przypadki przedkładania do zgłoszeń celnych dowodów pochodzenia w postaci bułgarskich świadectw zastępczych, wystawionych w miejscowości[...] na podstawie fałszywych tureckich dowodów pochodzenia, wszczęcie postępowań weryfikacyjnych było zasadne. Na zakończenie wskazał, że w niniejszej sprawie, po wszczęciu postępowania, pełnomocnik strony miał możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a przed wydaniem decyzji organ II instancji powiadomieniem z dnia [...]r. umożliwił mu wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego. Z powyższego uprawnienia pełnomocnik strony nie skorzystał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. W tym miejscu przypomnieć należy treść art. 78 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 29 13/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, zgodnie z którym: "po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania". Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust.3 WKC). Jednocześnie przepis art. 13 WKC przewiduje, iż "Zgodnie z warunkami określonymi obowiązującymi przepisami, organy celne mogą zastosować wszelkie środki kontroli, które uznają za niezbędne dla prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego". Z treści przywołanych przepisów wynika, że dokonanie zgłoszenia celnego, przy spełnieniu określonych wymogów formalnych, warunkuje możliwość objęcia towaru określoną procedurą celną, co w przypadku procedury dopuszczenia do obrotu, skutkuje także obliczeniem opłat prawnie należnych oraz powstaniem długu celnego, według danych podanych w zgłoszeniu. Przyjęcie zgłoszenia celnego nie oznacza jeszcze zakończenia postępowania z nim związanego, ponieważ zarówno sam zgłaszający jak i organ mogą to zgłoszenie zmienić. Organy celne w szczególności mogą kontrolować dokumenty, dane handlowe dotyczące przywozu towarów i późniejszych operacji dotyczących tych towarów, celem ustalenia, czy dane zawarte w zgłoszeniu celnym są prawidłowe. W sytuacji, gdy organy celne ustalą w wyniku kontroli, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, zobowiązane są do podjęcia działań w celu uregulowania sytuacji związanej z dokonanym zgłoszeniem celnym. Działania te polegają na udzielaniu sobie wzajemnie przez właściwe organy celne pomocy w zakresie sprawdzania autentyczności świadectw przywozowych. Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie bułgarskie władze celne potwierdziły preferencyjne tureckie pochodzenie importowanych towarów, postępowanie weryfikacyjne świadectw pochodzenia winno być prowadzone zgodnie z uregulowaniami obowiązującymi w dniu dokonania zgłoszenia celnego, czyli z zastosowaniem przepisów Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Republiką Bułgarii z drugiej strony (zwanym dalej Protokołem nr 4). Należy mieć też w rozpoznawanej sprawie na uwadze Decyzję Nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia ostatniej fazy unii celnej (wraz z Decyzją nr 1/2001 Komitetu Współpracy Celnej WE - Turcja z 28 marca 2001 r. zmieniającą szczegółowe reguły stosowania decyzji Nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja ze zm.) oraz Decyzję nr 1/2000 Komitetu Współpracy Celnej WE-Turcja z dnia 25 lipca 2000 r., w sprawie akceptowania jako dowód wspólnotowego lub tureckiego pochodzenia, świadectw przewozowych EUR.1 lub deklaracji na fakturze wystawionych przez niektóre kraje, które mają podpisaną preferencyjną umowę ze Wspólnotą lub Turcją. Zgodnie z art. 16 Protokołu nr 4 produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Bułgarii, a produkty pochodzące z Bułgarii korzystają w imporcie do Wspólnoty z postanowień umowy pod warunkiem przedłożenia: (a) świadectwa przewozowego EUR.1, którego wzór jest zamieszczony w załączniku III, lub (b) w przypadkach określonych w artykule 21(1), deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji (zwanej dalej "deklaracją na fakturze"). Ponadto konieczne jest spełnienie warunków bezpośredniego transportu określonych w art. 13 Protokołu nr 4. Zgodnie z art. 4 ust. 3 produkty pochodzące z jednego z krajów wymienionych w punkcie 1 (np. w Turcji), które nie podlegają żadnym operacjom na terenie Bułgarii, zachowują swoje pochodzenie, jeżeli są eksportowane do jednego z tych krajów (m.in. do Wspólnoty). Pomoc w zakresie sprawdzania autentyczności świadectw przewozowych została uregulowana w art. 32 Protokołu nr 4. W myśl pkt. 1 tego przepisu, dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu. W tym celu mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą. Z kolei pkt 5 stanowi, iż władze występujące z wnioskiem o weryfikację będą informowane o wynikach weryfikacji najszybciej, jak to możliwe. Wyniki te musza być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Bułgarii. lub z innego kraju wymienionego w artykule 3 i 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu. Z kolei pkt 6 stanowi, że jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o weryfikację lub jeśli odpowiedź nie zawiera informacji wystarczających do stwierdzenia autentyczności dokumentu lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją, wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji. Z treści tych przepisów wynika, że polskie organy celne mogą jedynie inicjować postępowanie weryfikacyjne, nie mają wpływu na prowadzenie tego postępowania i związane są wynikiem weryfikacji oraz 10 miesięcznym terminem w jakim weryfikacja winna być dokonana. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że organy celne zwróciły się do bułgarskich organów celnych z wnioskiem o weryfikację [...]r. W dniu [...]r. otrzymały informację, iż świadectwa EUR. 1 zostały wystawione przez bułgarski urząd celny, towary objęte fakturą zostały wwiezione na obszar Bułgarii z Turcji, za przedłożeniem zaświadczenia pochodzenia (świadectwa EUR. 1), nie zostały poddane żadnej obróbce ani przetworzeniu. Z kolei tureckie świadectwo EUR. 1 zostało przesłane do weryfikacji do Turcji, lecz dotychczas władze bułgarskie nie otrzymały odpowiedzi od władz tureckich, zaś o wynikach weryfikacji poinformują niezwłocznie po jej uzyskaniu. W ocenie Sądu organy celne nie dopuściły się naruszenia art. 35 ust. 5 Protokołu nr 4, albowiem wyniki weryfikacji przesłane przez bułgarskie władze celne nie umożliwiły wyraźnego ustalenia, czy dokumenty są autentyczne i czy sprowadzone towary można uznać za pochodzące z Turcji. Wobec powyższego polskie organy celne były związane tym wynikiem, a przywołane wyżej przepisy nie uprawniały ich do poczynienia innych ustaleń. Zaznaczyć również należy, iż polskie organy celne związane są 10 miesięcznym terminem wynikającym z art. 32 pkt 6 Protokołu nr 4. Nie są z mocy tych przepisów uprawnione do badania metod (w tym terminu) ustalania autentyczności świadectw pochodzenia, jakie obowiązują w umowach zawartych pomiędzy Bułgarią a Turcją. W tym stanie rzeczy zarzut strony skarżącej, naruszenia art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 35 ust. 5 Protokołu nr 4, poprzez nieuwzględnienie "wyjątkowych okoliczności" i wydanie decyzji przed upływem terminu 12 miesięcznego weryfikacji obowiązującego pomiędzy władzami celnymi Bułgarii i Turcji nie mógł odnieść pożądanych skutków prawnych. Na marginesie rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik strony skarżącej nie wskazał na konkretny przepis zawarty w określonym akcie prawnym, z którego ten 12 miesięczny termin wynika. Nie zasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji organów celnych, na czym polegały wątpliwości odnośnie pochodzenia towaru, które to wątpliwości były podstawą wszczęcia postępowania weryfikacyjnego. Zdaniem Sądu, działając na podstawie art. 32 ust. 1-3 i ust. 5 Protokołu nr 4, polskie organy celne nie były zobowiązane do uzasadnienia w wydanych decyzjach jakie "uzasadnione wątpliwości" spowodowały wszczęcie postępowania weryfikacyjnego, albowiem wewnętrzne czynności urzędowe, prowadzące do powzięcia "uzasadnionych wątpliwości", co do autentyczności lub zasadności wydania wystawionych wcześniej poza granicami kraju importu świadectw przewozowych EUR.1 należało kwalifikować jedynie jako formułowaną przez krajowy organ celny hipotezę co do podejrzewanych naruszeń prawa, do jakich mogło dojść poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. (Por. wyrok WSA z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt I SA/Rz 649/07, niepubl.). Po uzyskaniu wyniku weryfikacyjnego przez organ pierwszoinstancyjny w dniu [...] r., który to wynik poddawał w wątpliwość tureckie pochodzenie towaru, Naczelnik Urzędu Celnego w G. postanowieniem z dnia [...]r. wszczął postępowanie. Następnie dokumenty zgromadzone w postępowaniu weryfikacyjnym zostały ocenione w postępowaniu administracyjnym i były podstawą wydania decyzji, prawidłowo uzasadnionych. Należy zaznaczyć też, że dokumenty dotyczące postępowania weryfikacyjnego były w aktach sprawy, strona mogła się z nimi zapoznać, albowiem przed wydaniem decyzji zarówno pierwszo jak i drugoinstancyjnej była powiadamiana o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym w trybie art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd nie zgodził się również z zarzutem strony skarżącej, iż organy celne nie uwzględniły obowiązującego terminu przechowywania dokumentów potwierdzających pochodzenie towaru, z uwagi na fakt, iż termin przechowywania dokumentów wynikający z Protokołu nr 4 -wynosił 2 lata, a decyzja nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE-Bułgaria z dnia 4 czerwca 2003 r., przedłużajaca ten termin do lat trzech nie została przetłumaczone na język polski. Zdaniem Sądu termin dwu letni został przez organy dochowany, gdyż organy celne z wnioskiem o weryfikację pochodzenia towaru objętego świadectwem pochodzenia EUR. 1 z dnia [...]r., zwróciły się w dniu [...]r. Ponadto Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych w zakresie mocy obowiązującej Traktatów założycielskich Wspólnoty Europejskiej jak również instrumentów prawnych opartych na tych Traktatach i przyjął, że stały się one prawem obowiązującym w Polsce z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że organy celne, przyjmując że kwota długu celnego została pierwotnie zaksięgowana w wysokości niższej od prawnie należnej prawidłowo określił nie zaksięgowaną kwotę długu celnego oraz prawidłowo określił kwotę podatku od towarów i usług i z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło