III SA/Gl 531/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie: WSA Małgorzata Walentek (spr.), Asesor WSA Mirosław Kupiec, Protokolant: Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie: naruszenia obowiązków wynikających ze stosowania procedury odprawy czasowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. stwierdził, że nie zostały wykonane obowiązki wynikające z objęcia towaru – samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji [...] – procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła w związku z czym określił kwotę długu celnego w wysokości 9 478,30 PLN oraz dokonał wymiaru podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu, powołując się na materiały śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w M. [...], organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2001 r. przedmiotowy samochód został ujawniony przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w M. w trakcie wykonywanej kontroli w warsztacie blacharsko lakierniczym J. S. w M.. Właścicielem pojazdu okazał się M. J. na stałe zamieszkujący w Niemczech, który na początku [...] lutego 2001 r. przywiózł przedmiotowy samochód z Niemiec celem jego naprawy, a następnie odkręcił tablice rejestracyjne pojazdu i pozostawił go w warsztacie blacharsko lakierniczym w M.. Ponadto samochód ten w dniu [...] lutego 2001 r. został wyrejestrowany z terenu Niemiec. Powołując się na art. 145 Kodeksu celnego oraz art. 144 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz.U. Nr 201, poz. 1955) organ stwierdził, iż zostały naruszone warunki odprawy czasowej, bowiem M. J. nie dokonał powrotnego wywozu pojazdu z polskiego obszaru celnego, w związku z czym, stosownie do postanowień art. 212 § 1 Kodeksu celnego, powstał dług celny. Jako datę powstania długu celnego organ przyjął dzień [...] lutego 2001 r., tj. dzień ujawnienia przedmiotowego samochodu na polskim obszarze celnym. Wartość celną pojazdu organ, na skutek braku dokumentów oraz możliwości zastosowania przepisów art. 25 do art. 28 Kodeksu celnego, ustalił zgodnie z art. 29 § 1 tej ustawy (metoda ostatniej szansy) w oparciu o dane dostępne na polskim obszarze celnym, tj. Katalogu Eurotax nr 2/2001 r. Dla określenia długu celnego przyjęto stawkę celną autonomiczną. Jako podstawę prawną swej decyzji organ wskazał art. 13 § 1 i § 3, art. 29 § 1, art. 208, art. 212 § 1, § 2, § 3, art. 222 § 2, art. 223 § 2, art. 242 § 3, art. 262 ustawy Kodeks celny oraz ust. 1 lit. b), ust. 3 lit b) Postanowień wstępnych część A. Stawki celne i części drugiej Tabela stawek celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 119, poz. 1253 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 7, art. 11c, 11f, 11g, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 54 ust. 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego z 2 listopada 2000 r. (Dz.U. Nr 119, poz. 1259). W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik M. J. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając organowi błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 145 § 1, art. 147 Kodeksu celnego przez przyjęcie, że skarżący nie dopełnił celowo i z własnej winy obowiązku pierwotnego wywozu towaru, a nadto niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz sprzeczność ustaleń z treścią zebranego materiału w sprawie. W uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotowy samochód zakupiony przez skarżącego [...] 2001 r. został wprowadzony na polski obszar celny w lutym 2001 r. oraz pozostawiony w warsztacie, gdyż w trakcie podróży okazało się, że wymagał naprawy, która była konieczna dla normalnego użytkownika. Przyznał, że skarżący zdjął tablice rejestracyjne celem ich zdania w niemieckim urzędzie wobec konieczności dokonania zmian w aktach rejestrowych. Podkreślił jednak, że po zarejestrowaniu samochodu na siebie jako właściciela skarżący zamierzał samochód ten, po dokonaniu naprawy, wywieźć z powrotem do Niemiec. Okazało się to jednak niemożliwe, bowiem w dniu [...] lutego 2001 r. samochód został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji. Mimo umorzenia postępowania karnego pojazd dalej pozostaje w dyspozycji organów celnych. Skarżącemu uniemożliwiono zatem dokonanie niezbędnej naprawy samochodu i jego powrotny wywóz z polskiego obszaru celnego, toteż w tej sytuacji, zdaniem pełnomocnika, wydanie decyzji ustalającej dług celny stanowi rażące naruszenie powołanych przepisów kodeksu celnego. Zaskarżoną tu decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 ustawy Kodeks celny, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia przedstawił przebieg postępowania oraz przytoczył zeznania skarżącego z dnia [...] lutego 2001 r., z którego wynikało, iż przedmiotowy samochód został zakupiony na terenie Niemiec w stanie uszkodzonym, a następnie przywieziony do Polski celem jego naprawy. Samochód został przekazany do warsztatu blacharsko – lakierniczego J. S. w M.. Skarżący odkręcił tablice rejestracyjne i pozostawiając samochód w tym warsztacie udał się z powrotem do Nieniec gdzie dokonał jego wyrejestrowania. Dalej organ stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Kodeks celny procedura odprawy czasowej pozwala na wykorzystanie na polskim obszarze celnym towarów niekrajowych przeznaczonych do powrotnego wywozu bez dokonywania żadnych zmian, z wyjątkiem zwykłego zużycia wynikającego z używania towarów z całkowitym lub częściowym zwolnieniem od cła i bez stosowania wobec nich środków techniki handlowej. Następnie przytaczając treść przepisu § 134 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych, wskazał warunki na jakich pojazdy samochodowe mogły korzystać z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Wskazał, iż M. J. przekraczając granicę samochodem marki [...] złożył zgłoszenie w formie ustnej o objęcie tego samochodu procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. W takiej samej formie (ustnej) otrzymał pozwolenie na korzystanie z tej procedury, zaś warunki jej stosowania wynikały bezpośrednio z przepisów prawa. Zaznaczył, że z przepisu § 136 ust. 3 w/wym. rozporządzenia wynikał obowiązek zakończenia procedury odprawy czasowej poprzez powrotny wywóz samochodu lub nadanie mu innego przeznaczenia celnego najpóźniej w dniu opuszczenia przez stronę polskiego obszaru celnego, natomiast z art. 92 § 2 Kodeksu celnego wynikała konieczność informowania organu celnego o każdej zmianie, która nastąpiła po wydaniu pozwolenia i mogła mieć wpływ na korzystanie z tego pozwolenia. Dyrektor Izby Celnej uznał, iż M. J. opuszczając terytorium RP nie dopełnił wymienionych obowiązków. Ponadto zdaniem organu już w momencie wprowadzenia towaru na polski obszar celny skarżący nie miał zamiaru przestrzegania obowiązków ciążących na nim w związku ze stosowaniem procedury odprawy czasowej, gdyż zamiarem jego była naprawa pojazdu zakupionego w stanie uszkodzonym, a więc dokonanie w nim zmian wykraczających poza zwykłe zużycie związane z użytkowaniem pojazdu, co wynikało z zeznań skarżącego z dnia [...] lutego 2001 r. jak i zeznań właściciela warsztatu, który potwierdził fakt wcześniejsze kilkukrotnego naprawiania pojazdów przywiezionych przez M. J.. Zatem, zdaniem organu, dokonywana naprawa związana była z uszkodzeniami powstałymi poza polskim obszarem celnym, o których właściciel pojazdu wiedział w momencie przekraczania granicy RP. Czynność naprawy towarów niekrajowych przeznaczonych do powrotnego wywozu poza polski obszar celny właściwa jest dla innej procedury gospodarczej – uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń, na korzystanie z której wymagane jest uzyskanie stosownego pozwolenia. Zatem, w ocenie organu, w sprawie zostały naruszone obowiązki związane ze stosowaniem odprawy czasowej określone w § 136 ust. 3 rozporządzenia, art. 92 Kodeksu celnego i wynikające z samej definicji tej procedury celnej zawartej w art. 145 § 1 Kodeksu celnego. Ponadto organ stwierdził, iż fakt umorzenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu nie może świadczyć o tym, że nie naruszono przepisów celnych. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo rozstrzygnął, iż wobec niewykonania obowiązku wynikającego ze stosownej procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła powstał dług celny w przywozie (art. 212 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego) oraz prawidłowo uznał M. J. za dłużnika celnego zgodnie z art. 212 § 3 Kodeksu celnego. Prawidłowe też było ustalenie wartości celnej towaru. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej powtórzył zarzuty oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane już uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo zakwestionował oparcie się organów na zeznaniach jednego świadka, tj. właściciela warsztatu, iż skarżący wcześniej dokonywał napraw samochodu w Polsce, zresztą ta okoliczność, zdaniem pełnomocnika, nie miała znaczenia w sprawie. Nadto podkreślił, iż skarżący zamierzał uzyskać stosowane pozwolenie celem skorzystania z procedury uszlachetniania czynnego po przerejestrowaniu samochodu na siebie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga nie jest zasadna, bowiem nie można organom celnym skutecznie zarzucić, iż podejmując zaskarżoną decyzję, naruszyły obowiązujące przepisy prawa. Przystępując do oceny legalności tej decyzji należy podkreślić, iż jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organ celny wskazał art. 145 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), który stawowi, że procedura odprawy czasowej pozwala na wykorzystanie na polskim obszarze celnym towarów niekrajowych przeznaczonych do powrotnego wywozu bez dokonywania żadnych zmian, z wyjątkiem zwykłego zużycia wynikającego z używania towarów z całkowitym lub częściowym zwolnieniem od cła i bez stosowania wobec nich środków techniki handlowej. Zatem korzystanie z tej procedury wiąże się nie tylko z określonym czasem na jaki towar jest przywożony ale i z przeznaczeniem tego towaru, którym jest powrotny wywóz bez dokonywania żadnych zmian za wyjątkiem sytuacji przewidzianej w cytowanym wyżej przepisie. Oznacza to, że w stosunku do towaru będącego przedmiotem czasowego przywozu nie można dokonywać żadnych innych czynności. Procedurę odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, na dzień przywozu przedmiotowego pojazdu (luty 2001 r.) regulowało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1195). Zgodnie z § 128 pkt 2 oraz § 129 powołanego wyżej rozporządzenia pojazdy samochodowe zarejestrowane za granicą, inne niż określone w pkt 1, tj. nie przeznaczone do odpłatnego przewozu osób lub nieodpłatnego przewozu osób lub towarów, mogły być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, jeżeli stanowiły własność osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę poza polskim obszarem celnym, nie były wykorzystane w innych celach niż określone w § 128, były wykorzystywane wyłącznie przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej. Przy czym zgodnie z § 130 tegoż rozporządzenia pojazdy te mogą być przedmiotem odprawy czasowej pod warunkiem, że zostały przywiezione przez osobę mającą swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym. Pojazdy te powinny zostać jednak powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny (§ 130 ust. 3 rozporządzenia). Bezsporne w sprawie jest, że samochód osobowy marki [...], nr nadwozia [...], zarejestrowany w Niemczech, będący własnością M. J. stale zamieszkującego w Niemczech, został przez niego przywieziony do Polski na początku lutego 2001 r. ([...] lub [...] lutego). W chwili przekroczenia granicy RP samochód został objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Objęcie tą procedurą nastąpiło na podstawie zgłoszenia ustnego dokonanego zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.). Wprowadzając samochód na terytorium RP M. J. spełniał wymagane do stosowania tej procedury warunki, na nim więc ciążyły obowiązki związane ze stosowaniem procedury celnej, którą towar został objęty. Kwestią zasadniczą w rozpatrywanej sprawie było zatem ustalenie, czy skarżący naruszył obowiązki wynikające ze stosowania procedury odprawy czasowej, a zatem czy opuścił on polski obszar celny bez dokonania wymogów wynikających z § 130 ust.3 rozporządzenia w sprawie gospodarczych procedur celnych. Organy celne przyznały, że do takiego naruszenia doszło, gdyż, jak ustaliły, M. J. opuścił terytorium RP celem wyrejestrowania pojazdu, pozostawiając go bez tablic rejestracyjnych w warsztacie blacharsko-lakierniczym w M.. Wyrejestrowanie samochodu w Niemczech nastąpiło w dniu [...] lutego 2001 r. Tak więc organy celne przyjęły, że zostały naruszone warunki odprawy czasowej. Ustalenie to – w ocenie Sądu – jest prawidłowe i znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organy zasadnie uznały, że wobec niewykonania obowiązku wynikającego ze stosowanej procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła powstał dług celny w przywozie (art. 212 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks celny) oraz prawidłowo uznały M. J. za dłużnika celnego zgodnie z art. 212 § 3 Kodeksu celnego. Podkreślić należy, że organy celne prowadząc postępowanie nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W nauce wskazuje się, że organ dokonując tej oceny powinien kierować się wiedzą oraz zasadami doświadczenia życiowego, jak również zachować określone reguły, do których należą m.in. wymóg wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz przeprowadzenie rozumowania zgodnie z zasadami logiki. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w postępowaniu ustaleń. W ocenie Sądu wniosek organów celnych wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, nie stanowi więc naruszenia prawa. Odnosząc się do twierdzenia strony skarżącej, iż samochód został pozostawiony w warsztacie, gdyż w trakcie podróży okazało się, że wymagał naprawy, która była konieczna dla jego normalnego użytkowania należy stwierdzić, iż nie znajduje ono potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, a w szczególności pozostaje w sprzeczności z zeznaniami złożonymi przez skarżącego w charakterze świadka z dnia [...] lutego 2001 r. w postępowaniu karnym skarbowym. Trafnie uznał organ odwoławczy, że dla powstania długu celnego nie miało znaczenia umorzenie postępowania karnego skarbowego. Prowadzenie postępowania na podstawie przepisów karnych nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów Kodeksu celnego chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 273 Kodeksu celnego). Jest to ogólna zasada niezależności postępowania prowadzonego na podstawie przepisów prawa celnego od postępowania prowadzonego na podstawie przepisów karnych czy też karno-skarbowych. Przepis art. 147 ustawy Kodeks celny nie miał zastosowania w sprawie, bowiem organ celny, w momencie objęcia przedmiotowego pojazdu procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem z cła, nie wyznaczył terminu, w którym pojazd ten powinien być powrotnie wywieziony bądź otrzymać nowe przeznaczenie celne. Ponadto organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił przyczyny odmowy wydania pojazdu, celem jego powrotnego wywozu za granicę. Sąd działając z urzędu, na podstawie art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie dopatrzył się naruszenia prawa w zakresie ustalenia wartości celnej pojazdu oraz wymiaru należności celnych i podatkowych. Natomiast należy stwierdzić, że zarówno organy I i II instancji powołały przepisy rozporządzeń Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. (organ I instancji) oraz z 11 grudnia 1997 r. (organ II instancji) dotyczących gospodarczych procedur celnych, które to akty nie obowiązywały w momencie obejmowania towaru procedurą odprawy czasowej, ani w momencie powstania długu celnego. Jednakże powołane w tych rozporządzeniach przepisy dotyczące wymagań skorzystania z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła oraz warunków tej procedury i obowiązków z niej wynikających w analogiczny sposób były uregulowane w mającym zastosowanie w sprawie rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1195). Zatem w tej sytuacji skoro istniała podstawa prawna rozstrzygnięcia, należało przyjąć, że nie nastąpiło naruszenie prawa stanowiące podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt III S.A. 1422/99, LEX 44394) Uwzględniając zatem całokształt okoliczności faktycznych i uregulowań prawnych mających zastosowanie w sprawie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.