III SA/Gl 533/17

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.W., J.W.R. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie wniosku J.W.R. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić J.W.R. od kosztów sądowych. U Z A S A D N l E N l E W treści skargi J.W.R. domagała się przyznania prawa pomocy. Wniosek ten powtórzyła następnie na druku urzędowego formularza, gdzie wskazała, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z synem w budynku gospodarczo-socjalnym posadowionym na niezagospodarowanych gruntach rolnych (vide: decyzja z dnia [...] r. dołączona do pisma z 21 sierpnia 2017 r. uzupełniającego złożony wniosek). Ponieważ oboje nie posiadają żadnych dochodów, korzystają z pomocy rodziny, gdyż opłaty za tzw. media kształtują się na poziomie 150,00 zł. Obejmują one zakup butli z gazem co pięć miesięcy oraz energię elektryczną (por.: rubrykę nr 11 formularza – druk PPF z treścią pisma z dnia 21 sierpnia 2017 r.). Wprawdzie jako składniki posiadanego majątku wymieniła mieszkanie o pow. 28 m2, będące we współwłasności małżeńskiej, niemniej jednak wyjaśniła, że wszelkie dokumenty z tym związane posiada mąż, z którym pozostaje w separacji faktycznej. Informacji o posiadanych przez niego dochodach nie posiada, albowiem ten jako obywatel Niemiec przebywa od czterech lat poza granicami Polski i nie ma z nim kontaktu. Z kolei posiadana w dzierżawie nieruchomość rolna z uwagi na brak urządzeń do produkcji i żywego inwentarza nie jest rentowna. Ostatnia pomoc publiczna, która została jej przyznana z powyższego tytułu wynosiła 1.134,00 zł i dotyczyła roku 2010 (vide: zaświadczenie z 30 marca 2010 r.). Podobnie podatek rolny z będących w dzierżawie gruntów nie był przez nią opłacony z uwagi na przysługujące jej zwolnienie (vide: decyzja wystawiona w tym przedmiocie dołączona do pisma z 21 sierpnia 2017 r.). Ponieważ rentę rolniczą pobierała do 30 kwietnia 2014 r., wniosła apelację od wyroku oddalającego odwołanie od decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] r. z uwagi na pozbawienie jej jako osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym środków finansowych w latach 2014-2017. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 cyt. ustawy zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Użyte w cytowanym wyżej przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna wyjaśnić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości swoją sytuację finansową i możliwości płatnicze. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy dlatego też może być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją racjonalne powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Należy bowiem zauważyć, że J.W.R. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Od roku 2014 pozostaje bez środków do życia (vide: złożona 30 stycznia 2017 r. apelacja od wyroku oddalającego odwołanie od decyzji Prezesa KRUS z dnia [...]r.). W chwili obecnej nie może liczyć na pomoc finansową ze strony syna, z którym wspólnie zamieszkuje, albowiem ten dochodów z gospodarstwa nie osiąga. Podlega jedynie ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym i chorobowym jako domownik (vide: zaświadczenie z dnia 20 kwietnia 2016 r.). Z kolei mąż skarżącej, jako obywatel Niemiec, od czterech lat przebywa poza granicami Polski i nie ma z nim kontaktu. A ponieważ stan zdrowia J.W.R. ogranicza jej możliwości zarobkowe, korzysta z pomocy swoich rodziców (vide: oświadczenie z dnia 19 sierpnia 2017 r.). W tej sytuacji przyjąć należało, że wnioskodawczyni wykazała w sposób dostateczny i przekonywający, że poniesienie występujących w niniejszej sprawie kosztów sądowych rzeczywiście nie jest możliwe. Przekracza bowiem jej możliwości finansowe, albowiem nie dysponuje ona żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania w jego obecnej fazie. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.