III SA/Gl 534/04

Dnia 4 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Asesor WSA Mirosław Kupiec Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005 roku sprawy ze skargi E. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej: oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) orzekł o braku postaw do stwierdzenia u E. O. choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - wymienionej w poz. 19 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że ocena narażenia zawodowego wykazała, iż E. O. w okresie zatrudnienia w "A" w R. od 1978r. do 1999 r. wykonywał pracę pod ziemią w wymuszonej pozycji ciała. Spowodowane to było wysokością wyrobisk, która nie przekraczała [...] m, a zatem pracę należało wykonywać w pozycji wymuszonej na kolanach. Lekarze z upoważnionych jednostek orzeczniczych pierwszej i drugiej instancji, nie zakwalifikowali jednak rozpoznanego u E. O. schorzenia jako choroby zawodowej wymienionej poz. 19 wykazu chorób zawodowych cyt. rozporządzenia. Nie został zatem spełniony podstawowy warunek do rozpoznania choroby zawodowej. W odwołaniu od tej decyzji E. O. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślając, że przez 22 lata jego praca była związana z wydobywaniem węgla w pozycji wymuszonej na kolanach. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: - orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., - wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Dochodzenie epidemiologiczne potwierdziło, iż E. O. pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu. Natomiast lekarze specjaliści z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wykluczyli istnienie u E. O. choroby zawodowej narządu ruchu. W uzasadnieniach orzeczeń lekarskich stwierdzono zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych, które są wyrazem samoistnych (pozazawodowych) procesów wstecznych tkanki łącznej. W tym kontekście etiologię samoistną należy też przypisać stwierdzanemu w przeszłości uszkodzeniu łąkotek przyśrodkowych obu stawów kolanowych, usuniętych operacyjnie w [...] r. i [...] r.. Przy rozpoznawaniu chorób zawodowych niezmiernie istotne narażenie zawodowe, które w tej sprawie bezspornie występowało, to jednak brak istnienia określonych skutków zdrowotnych tego narażenia uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. Odwołanie zatem nie mogło być uwzględnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. O. podniósł, że nie zgadza się z uzasadnieniem lekarza orzecznika, iż chorobę układu ruchu należy wiązać z nadmierna otyłością, Wnosi zatem o przebadanie przez biegłego sądowego wskazanego przez Sąd. Ponadto w wywiadzie środowiskowym, dotyczącym przebiegu pracy zawodowej podano nieprawdziwe dane dotyczące czasu pracy w pozycji wymuszonej. Przyjęto, że w ciągu dniówki praca w pozycji wymuszonej trwała maksymalnie do 2 godzin, a w rzeczywistości w latach 1978 – 1986 było to około 5 godzin. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że rozpoznane zaawansowane stany zwyrodnieniowe stanów kolanowych są wyrazem samoistnych (pozazawodowych) procesów wstecznych tkanki łącznej. Podobnie etiologię samoistną należy przypisać stwierdzanemu w przeszłości uszkodzeniu łąkotek przyśrodkowych obu stawów kolanowych, usuniętych operacyjnie w [...] r. i [...] r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że występuje w sprawie jedna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może skutkować uwzględnieniem skargi. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z przepisem § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) "właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika." W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że E. O. w okresie zatrudnienia w "A", w latach 1978-1999, wykonywał pracę w pozycji wymuszonej na kolanach, co związane było z wysokością wyrobisk górniczych – [...] m. Pracował zatem w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej związanej ze sposobem wykonywanej pracy. Znajduje to potwierdzenie w aktach administracyjnych, a zatem dalsze rozważania w zakresie oceny narażenia zawodowego Sąd uznał za zbędne. Nie jest to jednak wystarczająca przesłanka do stwierdzenia choroby zawodowej. W przytoczonym przepisie wskazano, że organ inspekcji sanitarnej bierze pod uwagę w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1cyt. rozporządzenia (odsyła do § 5 ust. 1), czyli sporządzonym przez lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudnionego w jednej z jednostek orzeczniczych uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, o których mowa w § 5 ust. 2 i 3. W tej sprawie uprawnionymi do rozpoznania choroby zawodowej byli lekarze orzecznicy z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (pierwsza instancja) oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (druga instancja). W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (...) nie przewidują możliwości rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy z listy biegłych sądowych, zatem skarżący nie mógł być poddany badaniu przez takiego lekarza. W orzeczeniu lekarskim, wydanym przez placówkę drugiej instancji w dniu [...] r., u E. O. stwierdzono zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych, będące wyrazem zapoczątkowanych już w trzeciej dekadzie życia i postępujących z wiekiem samoistnych procesów wstecznych tkanki łącznej. W tym kontekście etiologię samoistną należy też przypisać stwierdzanemu w przeszłości uszkodzeniu łąkotek przyśrodkowych obu stawów kolanowych (usuniętych operacyjnie w [...] r. i [...] r.), któremu dodatkowo sprzyjało przeciążenie tych stawów związane z otyłością. Rozpoznane schorzenie u E. O., przez lekarzy orzeczników, z uprawnionej placówki medycznej, nie odpowiada opisowi chorób zawodowych wymienionych w pozycji 19 wykazu chorób zawodowych - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: 1) przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, 2) przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, 3) przewlekłe uszkodzenie łąkotki, 4) przewlekłe uszkodzenie torebki stawowej, 5) przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, 6) przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, 7) zmęczeniowe złamanie kości, 8) martwica kości nadgarstka. Skoro opis rozpoznanego schorzenia nie odpowiada opisowi choroby zawodowej wymienionej i opisanej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (...), to schorzenie takie nie może być rozpoznane jako choroba zawodowa, a zatem zasadnie odmówiono stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Sąd nie będąc związany zarzutami skargi ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie dopatrzył się naruszenia w ocenianej sprawie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotychczasowe rozważania w pełni potwierdzają już wyżej sformułowaną ocenę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sumie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 października 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.