III SA/Gl 538/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-09-28

Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Anna Apollo, Magdalena Jankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry może zostać nałożona na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, których projekt nie został notyfikowany Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym art. 89 ust. 1 pkt 2, nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie wymagały notyfikacji Komisji Europejskiej. W związku z tym, mogą one stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, która jednoznacznie rozstrzygnęła tę kwestię.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Spółka kwestionowała zasadność nałożenia kary, podnosząc zarzuty dotyczące braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, naruszenia prawa UE oraz Konstytucji RP. Organy administracji skarbowej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że automaty były używane niezgodnie z przepisami, a kara została nałożona prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. trzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...] wymierzającą Sp. z o.o. "A" w B. karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 12.000,00 zł. W podstawie prawnej organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 - dalej jako "O.p.") w zw. z art. 208 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948) oraz art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2 oraz art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 - dalej jako "u.g.h."). Natomiast w uzasadnieniu przywołał następujący stan faktyczny sprawy. Od 8 do 10 października 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w B. przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych w lokalu o nazwie Punkt Gier "[...] ", w którym działalność gospodarczą prowadziła "A" Sp. z o.o. z siedzibą w B. przy ul. [...] . Po wejściu do salonu gier stwierdzono obecność 11 automatów (DAYTONA GOLD nr [...] , KING OF GAMES nr [...] , KAJOT nr [...] , ARISTOCRAT nr [...] , HOT FAN nr [...] , KING OF GAMES nr [...] , MULTIGAMINATOR 42 nr [...] , BLACK HORSE nr [...] , NEVADA GAMES nr [...] , ARISTOCRAT nr [...], BLACK HORSE nr [...] ) z czego 8 włączonych. Po wyłączeniu zasilania prądu automat o nazwie DAYTONA GOLD nr [...] pozostał włączony i gotowy do gry. Powyższy nie posiadał poświadczenia rejestracji. Przeprowadzony na tym urządzeniu przez funkcjonariuszy celnych eksperyment wykazał, że: - automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe, a prowadzone gry zawierają element losowości; - na automacie można było uzyskać wygrane rzeczowe w postaci kredytów, które pozwalały na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także dawały możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze; - w grach można było uczestniczyć po zakredytowaniu automatu gotówką; - gry były urządzane w lokalu, który nie był kasynem gry, nie posiadał też koncesji na prowadzenie kasyna. Powyższe stanowiło podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania, które po dołączeniu opinii biegłego sądowego Sądu Okręgowego w C. w zakresie informatyki, telekomunikacji i automatów do gier – R. R. , powołanego w toku postępowania karnego skarbowego, zakończyło się wydaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. decyzji z [...] r. nr [...] wymierzającej Sp. z o.o."A" karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 12.000,00 zł. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że gry urządzane na automacie do gier o nazwie KING OF GAMES (HOT SPOT) oznaczonym nr [...] , będącym przedmiotem kontroli, wypełniają warunki ustawowej definicji gry urządzanej na automatach. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. , w którym domagając się jego uchylenia zarzucił mu naruszenie: - art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1201) poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przewidzianego w tym przepisie okresu przejściowego; - zobowiązań ciążących na organach państwa na mocy art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 288 TFUE przez błędne przyjęcie, że art. 89 § 1 u.g.h. może stanowić podstawę odpowiedzialności z tytułu urządzania gier na automatach wbrew postanowieniom art. 6 i art. 14 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), podczas gdy obowiązkiem Naczelnika Urzędu Celnego, wynikającym z zasady legalizmu, była odmowa zastosowania art. 6 i art. 14 u.g.h., których projekt nie został - wbrew dyrektywie 98/34/WE - notyfikowany Komisji Europejskiej w rezultacie kara pieniężna przewidziana w art. 89 § 1 u.g.h. nie mogła zostać nałożona; - obrazę przepisu prawa materialnego w postaci art. 4 ust. 3 TUE w zw. z art. 288 TFUE oraz art. 9 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i tym samym uznanie, że organ państwa nie ma prawa, a fortiori również obowiązku, natychmiastowej i samodzielnej odmowy zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych, których projekt nie został notyfikowany Komisji (wbrew dyspozycji dyrektywy 98/34), a których rzekome naruszenie stało się podstawą wydania decyzji wymierzającej karę pieniężną; - obrazę przepisu prawa materialnego w postaci art. 56 TFUE poprzez zastosowanie sprzecznego z nim art. 6 i art. 14 u.g.h., który zawiera nieproporcjonalne ograniczenie fundamentalnej swobody wspólnego rynku i tym samym naruszenie fundamentalnej dla stosowania prawa Unii w krajowych porządkach prawnych zasady prymatu tego prawa nad prawem krajowym potwierdzonej w art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując się na art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h. stwierdził, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Przez ośrodek gier - rozumie się kasyno gry - jako wydzielone miejsce, w którym prowadzi się gry cylindryczne, gry w karty, gry w kości lub gry na automatach, na podstawie zatwierdzonego regulaminu, przy czym minimalna łączna liczba urządzanych gier cylindrycznych i gier w karty wynosi 4, a liczba zainstalowanych automatów wynosi od 5 do 70 sztuk (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.g.h.). Działalność w powyższym zakresie może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.). Natomiast karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Jej wysokość stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. wynosi 12 000 zł od każdego automatu. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że istotnym zagadnieniem przy wymierzaniu kary pieniężnej jest ustalenie osoby urządzającej grę poza kasynem gry. W rozpoznawanej sprawie była to Spółka z o.o. "A" w B. , która organizowała gry w lokalu o nazwie Punkt Gier [...] , w którym poza grami na automatach nie prowadzono żadnej innej działalności gospodarczej. Lokal nie posiadał statusu kasyna, czy koncesji na jego prowadzenie, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.g.h. Dysponent urządzeń hazardowych zainstalowanych w tymże lokalu, czyli Spółka z o.o. "A" w B. czerpała korzyści materialne osiągane z ich eksploatacji, gdyż prowadzenie gier było odpłatne. Faktu bycia właścicielem spornego automatu Spółka nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania. Kolejnym elementem, na który zwrócono uwagę, niezbędnym dla wymierzenia kary pieniężnej było ustalenie, czy sporne urządzenie spełnia wymogi automatu w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, czyli czy gry w nim zainstalowane wypełniają definicję art. 2 ust. 3, ust. 4 lub ust. 5 u.g.h. W tym zakresie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. odesłał do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego ustalono, że gry urządzane na automacie do gier o nazwie KING OF GAMES nr [...] będącym przedmiotem kontroli wypełniają warunki ustawowej definicji gry urządzanej na automatach. Z opinii biegłego Sądu Okręgowego w C. z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier R.R. z dnia [...] r. sporządzonej na potrzeby sprawy karnej-skarbowej oznaczonej sygn. [...] ustalono bowiem, że badane urządzenie elektroniczne jest automatem do gier umożliwiającym rozgrywanie gier o charakterze losowym. Wyposażenie automatu umożliwia prowadzenie działalności komercyjnej, warunkiem uruchomienia automatu jest zakredytowanie go przez grającego wybraną kwotą pieniędzy. Za wprowadzoną kwotę grający otrzymywał określoną liczbę punktów na liczniku Kredyt (CREDIT) przeznaczonych na rozgrywanie gier losowych zainstalowanych w automacie. Uzyskane wygrane punktowe pozwalały na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze jak również dawały możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Uzyskany z każdej gry wynik był losowy i niezależny od umiejętności (zręczności) grającego bądź jego zdolności psychomotorycznych. Grający nie miał realnego wpływu na to w jakiej konfiguracji zatrzymywały się bądź układały symbole skutkujące wygraną. Możliwe było również prowadzenie gry w formie automatycznej - AUTOSTART. Dodatkowo badany automat nie wypłacał w sposób bezpośredni wygranych pieniężnych, gdyż w automacie nie było hoppera lub innego urządzenia umożliwiającego wypłatę. Za pomocą dostępnego w trakcie ekspertyzy klucza serwisowego odczytano względne wartości wpłat i wypłat dokonywanych w automacie, które wynosiły 2187600, podczas gdy skasowano 1528505 pkt. Ponieważ nie było założonych plomb rejestracyjnych dostęp do płyty logicznej i liczników nie był zabezpieczony. Gra rozpoczynała się od wyboru jednej z pięciu dostępnych gier, ustawienia stawki gry i naciśnięcia przycisku START, od którego to momentu rozpoczynało się obracanie bębnów z symbolami (lub losowanie kart w grze POKER). Wprawione w ruch bębny zatrzymywały się samoczynnie niezależnie od zręczności grającego. W automacie nie było widocznego licznika czasu. Gry można było zatem prowadzić do momentu wykorzystania wszystkich punktów kredytowych otrzymanych w wyniku zakredytowania automatu lub uzyskanych jako wygrane w wyniku prowadzonych gier. W oparciu o powyższe ustalenia prawidłowo, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, organ pierwszej instancji zakwalifikował sporny automat KING OF GAMES (HOT SPOT) jako urządzenie do gier hazardowych. Gry w nim zainstalowane miały bowiem charakter losowy, a ich wynik był nieprzewidywalny dla grającego. Nieprzewidywalność tą należało oceniać przez pryzmat warunków standardowych w jakich znajduje się grający nie zaś przez pryzmat warunków szczególnych, atypowych (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 maja 2012 r. o sygn. akt V KK 420/11). Ponieważ podmiotem urządzającym gry na spornym automacie była "A" Spółka z o.o. zasadnie wymierzono jej karę pieniężną w wysokości przewidzianej w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Organy podatkowe zobligowane są bowiem do ustalenia obowiązywania normy prawnej i stwierdzenia, czy konkretna norma prawna weszła w życie oraz, czy nie została w okresie jej stosowania formalnie derogowana. W istniejącym porządku prawnym nie ma instrumentów prawnych pozwalających organom administracji publicznej na dokonywanie oceny zgodności danego prawa z ustawą zasadniczą. Oznacza to, iż mają one obowiązek stosować ustanowione przepisy prawa, niezależnie od wątpliwości co do ich zgodności z Konstytucją, czy np. z prawem wspólnotowym. Ponieważ przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. są przepisami bezwzględnie obowiązującymi Naczelnik Urzędu Celnego w B. zobligowany był do nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia urządzania gier na automatach poza kasynem gry na terenie swojej właściwości. Natomiast prowadzący działalność gospodarczą przedsiębiorca zobowiązany był uwzględniać i respektować obowiązujące ograniczenia, regulacje czy koncesje wynikające z mocy prawa. Ma to szczególne znaczenie w przypadku działalności związanej z grami hazardowymi. Fakt dokonania rejestracji działalności gospodarczej nie daje bowiem podstaw do automatycznego uznania, że podmiot prowadzi działalność w zakresie gier hazardowych w sposób legalny. Działalność z uwagi na specyfikę materii (niezwykła rentowność i możliwość zjawisk patologicznych) podlega ścisłej kontroli i nadzorowi. Swoboda działalności gospodarczej wynikająca z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. nie jest prawem absolutnym i doznaje szeregu ograniczeń przewidzianych ustawą, do których zalicza się przepisy ustawy hazardowej. Ponieważ te są częścią polskiego systemu prawnego do czasu utraty ich obowiązywania organy, realizując zasadę praworządności mają nie tylko prawo ale i obowiązek ich stosowania. Realizacja natomiast przez organy ustawowych kompetencji i stosowanie przepisów powszechnie obowiązujących nie mogą być traktowane jako naruszenie prawa, jak też nie stanowią o jego nadużyciu. Organy władzy publicznej nie mogą bowiem w sposób dowolny odmawiać stosowania prawa, zwłaszcza gdy normy prawne nakładają na nie obowiązek określonego działania. Prawidłowość powyższych rozważań potwierdził 11 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny uznając zgodność art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych z art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 oraz art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (sygn. P 4/14). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 maja 2016r. o sygn. II GPS 1/16. Stwierdził bowiem, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.). Przepis ten, zważywszy na treść zawartej w nim regulacji, nie ustanawia bowiem żadnych warunków determinujących w sposób istotny nie dość, że skład, to przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu. Określony tym przepisem sposób prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry jest obojętny z punktu widzenia występowania istotnego wpływu na właściwości lub sprzedaż produktu (automatu do gier) wykorzystywanego do urządzania na nim gier hazardowych i to zarówno tych, o których mowa w art. 2 ust. 3 i ust. 5, jak i tych wymienionych w ust. 3 art. 129 przywołanej ustawy. To oznacza, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej stosownie do art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Przepis ten ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma również znaczenia techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy oraz okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. W sytuacji więc, gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem, a z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność, to za oczywiste uznać należy, że z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o wiodącym i prawnie relewantnym znaczeniu jest ustalenie odnoszące się do następującej okoliczności. Mianowicie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą - w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził pomimo, że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Natomiast odnosząc się do ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry NSA wskazał, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie kontrola lokalu "[...] " została przeprowadzona 8 października 2015 r., a więc po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. poz. 1201) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przywołał art. 1 pkt 7 tej ustawy z uwagi na to, że odnosi się on do będącego podstawą wydanej decyzji art. 14, który uzyskał następujące brzmienie "urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy." Ustawa ta została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 5 listopada 2014 r. pod numerem [...] zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21 lipca 1998, str. 37 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337). Przedstawione Komisji rozwiązania zostały przez nią zaakceptowane, a Komisja nie zakwestionowała skorzystania przez Polskę z klauzuli bezpieczeństwa przewidzianych w dyrektywie 98/34/WE. Wobec powyższego zarzuty dotyczące bezskuteczności przepisów ustawy o grach hazardowych z powodu braku ich notyfikacji, uznano za bezzasadne. Odnosząc się do przedstawionej przez stronę interpretacji i zakresu obowiązywania przepisu art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych wyjaśniono, że przepisy przejściowe ustawy zmieniającej ustawę z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych dotyczą jedynie podmiotów, które w dniu wejścia w życie ww. ustawy, tj. 3 września 2015 r. prowadziły legalnie działalność z zakresu gier hazardowych na podstawie uzyskanej koncesji lub zezwolenia. Wynika to wprost z brzmienia art. 4 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych. W realiach tej sprawy istotny pozostaje jednak przepis art. 6 ust 1 u.g.h., gdyż to on ustanawia, podobnie jak art. 14 ustawy, wyłączność prowadzenia wskazanej w nim działalności w kasynach gry. Skoro zatem przepis art. 4 ustawy nowelizującej wprost odesłał do treści m.in. art. 6 ust. 1 u.g.h., tym samym zakreślił zbiór adresatów norm z niego wynikających wyłącznie do tych podmiotów, które w dniu wejścia w życie nowelizacji prowadziły działalność w ramach tego ostatniego przepisu. Odesłanie do art. 6 ust. 1 u.g.h. w żaden inny sposób interpretowane być nie może, jako że przepis ten w innym brzmieniu nie występował. Fakt, że ustawa nowelizująca dotyczyła wyłącznie ustawy o grach hazardowych, a nie innych ustaw, bezprzedmiotowym czyniłby poszukiwanie innego aktu prawnego, do którego miałby odsyłać analizowany przepis. Jeżeli bowiem na podstawie znowelizowanych przepisów zostały zmodyfikowane bądź dodane warunki prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych, to właśnie podmioty, które dotychczas taką działalność prowadziły na podstawie uprzednio udzielonych koncesji, powinny mieć stosowny okres dostosowawczy, pozwalający na ich spełnienie. Ponieważ taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca, albowiem skarżąca Spółka nie posiadała stosownej koncesji, choć w kontrolowanym lokalu urządzała gry na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h. dlatego też zarzuty jakoby organ bezpodstawnie nałożył na nią karę pieniężną nie mogły się ostać. Podobnie jak zarzuty jakoby przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów procedury. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu pierwszej instancji zarzuciła im naruszenie: 1) prawa materialnego w postaci: - art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 8 i art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34 WE z dnia 22 czerwca 1998 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż można prowadzić postepowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, podczas gdy art. 14 ust. 1 u.g.h. przewidujący zakaz urządzania gier na automatach poza kasynem gry i stanowiący łącznie z art. 89 ust. 1 pkt 2 podstawę materialną postępowania i decyzji wymierzającej karę pieniężną pozostawał bezskuteczny z powodu braku notyfikacji jego projektu Komisji Europejskiej wymaganej art. 8 w zw. z art. 1 ust. 11 dyrektywy 98/34/WE skutkujące wydaniem decyzji bez podstawy prawnej, więc dotkniętej wadą nieważności; - art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 288 TFUE oraz art. 9 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i tym samym uznanie, że organ państwa nie ma prawa, a fortiori również obowiązku, natychmiastowej i samodzielnej odmowy zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych, których projekt nie został notyfikowany Komisji (wbrew dyspozycji dyrektywy 98/34), a których rzekome naruszenie stało się podstawą wydania decyzji wymierzającej karę pieniężną; - art. 56 TFUE poprzez zastosowanie sprzecznego z nim art. 6 i art. 14 ust. 1 u.g.h., który zawiera nieproporcjonalne ograniczenie fundamentalnej swobody wspólnego rynku i tym samym naruszenie fundamentalnej dla stosowania prawa Unii w krajowych porządkach prawnych zasady prymatu prawa Unii nad prawem krajowym wynikającej z art. 4 ust. 3 TUE, a potwierdzonej w art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP; 2) przepisów postępowania w postaci niedopełnienia ciążących na organach państwa na mocy art. 4 ust. 3 TUE i art. 288 TFUE przez błędne przyjęcie, że art. 89 ust. 1 u.g.h. może stanowić podstawę odpowiedzialności z tytułu urządzania gier na automatach wbrew postanowieniom art. 14 u.g.h., podczas gdy obowiązkiem Naczelnika Urzędu Celnego wynikającym z zasady legalizmu była odmowa zastosowania art. 14 u.g.h., którego projekt nie został – wbrew dyrektywie 98/34/WE – notyfikowany Komisji Europejskiej i wobec tego nie mógł być zastosowany, w rezultacie kara pieniężna przewidziana w art. 89 § 1 u.g.h. nie mogła zostać nałożona; - art. 120 i art. 121 O.p. poprzez spowodowanie utraty zaufania do organu orzekającego w zakresie umiejętności posługiwania się ogólnie dostępnymi źródłami prawa i lekceważenie podstawowych zasad procedury ujętej w przepisie art. 210 § 1 pkt 6 O.p. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki podkreślił, że obowiązki wynikające z zasady prymatu prawa Unii nad prawem krajowym ciążą nie tylko na sądach krajowych, ale na wszystkich organach stosujących prawo. Konsekwencją braku notyfikacji przepisów technicznych takich jak art. 14 ust. 1 u.g.h. jest ich bezskuteczność, rozumiana jako powstrzymanie się od ich stosowania. W ocenie pełnomocnika skarżącej art. 2 ust. 3 u.g.h. zmodyfikował i rozszerzył dotychczas obowiązujące definicje gier na automatach. Dlatego rozważyć należało czy zmiana specyfikacji technicznej nie podlega notyfikacji wynikającej z art. 8 dyrektywy 98/34/WE. Odnosząc się do zasady efektywności pełnomocnik przywołał treść uchwały NSA z 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16 i wskazał, że nieprawidłowo przyjęto w niej założenie, że dopuszczalne jest i zasadne egzekwowanie za pomocą instrumentu sankcji z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. zakazu wynikającego z przepisu zawierającego normę techniczną, który z uwagi na nienotyfikowanie go jest pozbawiony waloru stosowalności. Odwołał się również do zasady proporcjonalności w zakresie nakładania przez państwa członkowskie w uzasadnionym interesie publicznym ograniczeń. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa krajowego i unijnego. W swoich rozważaniach Sąd oparł się na stanie faktycznym prawidłowo ustalonym przez organ I instancji i niepoddanym w wątpliwość ani przez organ odwoławczy, ani przez stronę skarżącą. Spór pomiędzy Spółką, a administracją dotyczył natomiast subsumpcji tego stanu faktycznego pod normy prawne. Z tego względu, punktem odniesienia dla wniosków formułowanych przez Sąd było rozumienie przepisów prawa polskiego, a także prawa unijnego jako podstawy dla kształtowania sytuacji prawnej strony skarżącej. Sprowadzało się ono do odpowiedzi na pytanie, czy w zaistniałym, niebudzącym wątpliwości stanie faktycznym istniały podstawy prawne do nałożenia na Spółkę sankcji administracyjnej, będącej konsekwencją nielegalnego urządzania gier na automatach. Zauważyć w tym miejscu należy, że analogiczne sprawy skarżącej Spółki były już przedmiotem rozważań tut. Sądu m.in. w wyrokach o sygn. akt III SA/Gl 3/17, III SA/Gl 152/17 oraz III SA/Gl 539/17, a pogląd w nich zawarty skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Przedmiotem sporu jest bowiem kwestia kwalifikacji urządzenia, tym razem o nazwie KING OF GAMES (HOT SPOT) oznaczonym nr [...] , jako automatu podlegającego przepisom ustawy o grach hazardowych oraz ocena czy podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wymierzającą karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na nich poza kasynem gry, stanowić może art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. z uwagi na brak notyfikacji Komisji Europejskiej projektu ustawy o grach hazardowych. Strona kwestionuje ocenę prawną, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji wskazując na brak podstaw prawnych do nałożenia kary pieniężnej z uwagi na fakt braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organy, dających podstawę do uchylenia w całości lub w części zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną działania organów stanowi dyspozycja art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (definicję pojęcia "kasyno gry" zawiera art. 4 ust. 1a u.g.h.). Stosownie do art. 90 ust. 1 u.g.h. kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zasadnie zatem organ badał jaki charakter mają gry na posiadanych przez Spółkę automatach i w tym celu przeprowadził eksperyment, który potwierdził, że gry organizowane są w celach komercyjnych, mają charakter losowy, gdyż wygrana nie zależy od umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych. Taki stan rzeczy potwierdziła ekspertyza odnosząca się do automatu KING OF GAMES (HOT SPOT) oznaczonego nr [...] przeprowadzona przez biegłego R.R. z dnia [...] r. sporządzona na potrzeby sprawy karnej-skarbowej oznaczonej sygn. [...] , z której ustalono, że badane urządzenie elektroniczne jest automatem do gier umożliwiającym rozgrywanie gier o charakterze losowym. Wyposażenie automatu umożliwia prowadzenie działalności komercyjnej, warunkiem uruchomienia automatu jest zakredytowanie go przez grającego wybraną kwotą pieniędzy. Za wprowadzoną kwotę grający otrzymuje określoną liczbę punktów na liczniku Kredyt (CREDIT) przeznaczonych na rozgrywanie gier losowych zainstalowanych w automacie. Uzyskane wygrane punktowe pozwalają na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze jak również dają możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Uzyskany z każdej gry wynik jest losowy i niezależny od umiejętności (zręczności) grającego bądź jego zdolności psychomotorycznych. Grający nie ma realnego wpływu na to w jakiej konfiguracji zatrzymają się bądź ułożą symbole skutkujące wygraną. Możliwe jest również prowadzenie gry w formie automatycznej - AUTOSTART. Dodatkowo badany automat nie wypłacał w sposób bezpośredni wygranych pieniężnych, gdyż w automacie nie było hoppera lub innego urządzenia umożliwiającego wypłatę. Ponieważ nie było w nim założonych plomb rejestracyjnych dostęp do płyty logicznej i liczników nie był zabezpieczony. Gra jak wykazał eksperyment rozpoczynała się od wyboru jednej z pięciu dostępnych gier, ustawienia stawki gry i naciśnięcia przycisku START, od którego to momentu rozpoczynało się obracanie bębnów z symbolami (lub losowanie kart w grze POKER). Wprawione w ruch bębny zatrzymywały się samoczynnie niezależnie od zręczności grającego. W automacie nie było widocznego licznika czasu. Gry można było zatem prowadzić do momentu wykorzystania wszystkich punktów kredytowych otrzymanych w wyniku zakredytowania automatu lub uzyskanych jako wygrane w wyniku prowadzonych gier. Dodatkowo ustalono, że skarżąca Spółka nie posiadała koncesji ani pozwolenia na organizowanie gier na automacie, a także nie posiadała dla niego poświadczenia rejestracji, choć obowiązki w tym zakresie ciążą na przedsiębiorcy na mocy znowelizowanego art. 23a do f u.g.h., który wszedł w życie z dniem 13 lipca 2011 r. na mocy art. 1 pkt 9, art. 11 i art. 18 ustawy z 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 34, poz.779) po notyfikacji Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem [...]. Prawidłowo zatem zdaniem Sądu organ wymierzył skarżącej Spółce karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, która zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych wynosi 12.000,00 zł od jednego automatu. Należy bowiem zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 jednoznacznie rozstrzygnął wątpliwości dotyczące stosowania ustawy o grach hazardowych i nakładania kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem. Stwierdził bowiem, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm. ). Powołana uchwała jest tzw. uchwałą abstrakcyjną, podjętą w składzie 7 sędziów NSA, na skutek zagadnienia prawnego przekazanego przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. Jej moc wiążąca odnosi się do każdej sprawy, w której występuje zagadnienie prawne objęte tą uchwałą. Wskazuje na to art. 269 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby, albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (por. A. Skoczylas, "Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego", C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 221 i nast.). Pogląd wyrażony w konkretnej uchwale NSA może zostać zmieniony tylko stosowną uchwałą takiego samego składu NSA. Ponieważ Sąd orzekający w pełni podzielił pogląd zaprezentowany w uchwale dlatego też nie przedstawił w tej sprawie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w drodze kolejnej uchwały składowi siedmiu sędziów. Powyższe oznacza, że jest związany poglądem wyrażonym w uchwale z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. Powołany już art. 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala bowiem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze powyższe oraz wynikający z akt sprawy stan faktyczny, Sąd uznał za prawidłowe ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji i przyjął je za podstawę rozstrzygnięcia. Trafnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że strona urządzała gry hazardowe w rozumieniu u.g.h. na spornym automacie poza kasynem gry, co wykazał przeprowadzony eksperyment potwierdzony opinią biegłego sądowego R.R. Ponieważ ustalenia dowodowe w przedmiotowej sprawie były prawidłowe, a spór dotyczył zasadności zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., w świetle przywołanej uchwały nie budzi wątpliwości, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ zasadnie nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną za urządzanie gier na spornym automacie, bez koncesji, poza kasynem gry. Nie ma już wątpliwości, ze zastosowany przepis nie jest techniczny i nie wymagał notyfikacji i powinien być stosowany. Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Stanowisko Sądu w niniejszej sprawie jest ponadto zgodne z poglądem zaprezentowanym w licznych, wcześniejszych wyrokach wydanych w analogicznych sprawach przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Nadto jego słuszność znajduje potwierdzenie w wyroku TSUE z 13 października 2016r. w sprawie C-303/15, w którym Trybunał (pierwsza izba) orzekł, że artykuł 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu. Wobec powyższych rozważań zarzuty strony skarżącej wyartykułowane w skardze, a skoncentrowane na zagadnieniu niezgodności polskiej regulacji prawnej z wymogami prawa unijnego i Konstytucji RP oraz sprzeczności działań administracji z zasadami postępowania podatkowego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Na zakończenie odnosząc się do zarzutów Spółki podniesionych dodatkowo odnośnie braku notyfikacji całego projekt ustawy nowelizującej ustawę o grach hazardowych Komisji Europejskiej należy wyjaśnić, że w dniu 5 listopada 2014 r. PoIska notyfikowała Komisji Europejskiej projekt ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych (numer powiadomienia [...] ), a więc przed datą kontroli w związku z czym fakt ten pozostaje bez wpływu na niniejszą sprawę. Jednakże odnosząc się do tego zarzutu zauważyć należy, że projekt obejmował także przepis art. 14 ust. 1 u.g.h., który w projekcie ustawy przekazanym Komisji otrzymał brzmienie: "Urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy". Znowelizowany przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. utrzymał zakaz urządzania gier na automatach poza kasynami gry. Jednocześnie z dokumentów dotyczących procedury notyfikacji wynika, że Komisja Europejska nie dopatrzyła się w tej regulacji zagrożenia dla swobodnego przepływu towarów, swobody świadczenia usług lub swobody przedsiębiorczości i nie zakwestionowała proponowanego przepisu jako mogącego stwarzać bariery w wymianie handlowej między państwami członkowskimi. Zasadnie skarżąca Spółka wskazała, że wraz z aktem notyfikacji Komisji Europejskiej znowelizowanych przepisów ustawy o grach hazardowych nie przedstawiono treści całej ustawy. Jednocześnie skarżąca wskazała, że powyższa okoliczność mogła powodować problemy interpretacyjne, co do właściwego odczytania znaczenia notyfikowanych przepisów, zwłaszcza art. 14 ust. 1 u.g.h. Zarzut ten należało ocenić w kontekście przeprowadzonego procesu notyfikacji, a w szczególności biorąc pod uwagę, że okres zawieszenia trwał od 5 listopada 2015r. do 6 marca 2015r. Powyższe oznacza, że od momentu zgłoszenia projektu obowiązuje trzymiesięczny okres obowiązywania zasady standstill – podczas którego zgłaszające państwo członkowskie nie może przyjąć danych przepisów technicznych – dający Komisji i pozostałym państwom członkowskim czas na przeanalizowanie zgłoszonego tekstu i udzielenie stosownej odpowiedzi. Jeśli okazuje się, że zgłoszone projekty mogą stwarzać bariery w swobodnym przepływie towarów lub swobodnym świadczeniu usług społeczeństwa informacyjnego bądź też w stosowaniu prawa wtórnego UE, Komisja i pozostałe państwa członkowskie mogą przedłożyć szczegółową opinię państwu członkowskiemu, które zgłosiło projekt. Szczegółowa opinia skutkuje przedłużeniem okresu obowiązywania zasady standstill o kolejne trzy miesiące w przypadku produktów i o kolejny miesiąc w przypadku usług. W przypadku wydania szczegółowej opinii zainteresowane państwo członkowskie musi wyjaśnić, jakie działania zamierza podjąć w odpowiedzi na szczegółową opinię. Komisja i państwa członkowskie mogą również przedłożyć uwagi na temat zgłoszonego projektu, który wydaje się być zgodny z prawem Unii Europejskiej, lecz wymaga wyjaśnień co do jego interpretacji. Zainteresowane państwo członkowskie uwzględnia takie uwagi w jak największym zakresie. Komisja może również zablokować projekt na okres od 12 do 18 miesięcy, jeżeli na szczeblu Unii Europejskiej mają zostać przeprowadzone lub są przeprowadzane prace harmonizacyjne w tej samej dziedzinie (wyroki TSUE z 30 kwietnia 1996 r. w sprawie CIA-Security i z 26 września 2000 r. w sprawie Unilever). Podkreślenia wymaga, że okres zawieszenia notyfikowanych przepisów trwał w niniejszej sprawie jedynie 3 miesiące, a projekt mógł zostać przyjęty po upływie trzymiesięcznego okresu zawieszenia, co też się stało. Powyższe świadczy o notyfikowaniu przedstawionych projektów przepisów bez uwag ze strony państw członkowskich i Komisji, a argumenty podnoszone w tym zakresie przez stronę nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się więc w rozpoznawanej sprawie sprzeczności przepisów ustawy o grach hazardowych z prawem Unii Europejskiej. W orzecznictwie TSUE ugruntowany jest pogląd, że państwom członkowskim przysługuje szeroki zakres swobody regulacyjnej w określaniu zasad prowadzenia gier hazardowych, uzasadniony specyfiką gier hazardowych, a przede wszystkim wiążącego się z nimi poważnego niebezpieczeństwa zarówno dla podmiotów w nich uczestniczących, jak i je organizujących (np. wyroki TSUE z 24 marca 1994 r. w sprawie Szindler, C-275/92, pkt 60; z 21 września 1999 r. w sprawie laara, C-124/97, pkt 13; z 21 października 1999 r., w sprawie Zenatti, C-67/98, pkt 14; z 11 września 2003 r. w sprawie Anomar, C 6/01, pkt 46 i 47). TSUE zauważa bowiem, że gry hazardowe stwarzają zagrożenia dla sytuacji ekonomicznej, społecznej i rodzinnej osób biorących w nich udział i mogą prowadzić do uzależnienia. W sprawie C-258/08, Ladbrokes Betting & Gaming Ltd (wyrok z 3 czerwca 2010 r., pkt 17-22) Trybunał stwierdził, że państwa członkowskie korzystają ze swobody w ustalaniu celów swej polityki w dziedzinie gier losowych, jak również w razie potrzeby szczegółowego określenia poziomu pożądanej ochrony. Nie mniej jednak nakładane przez nie ograniczenia muszą spełniać przesłanki wynikające z orzecznictwa Trybunału, w szczególności w zakresie ich proporcjonalności. Ograniczenia oparte na względach porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, zdrowia publicznego oraz względach ochrony konsumentów, przeciwdziałania oszustwom i nakłanianiu obywateli do nadmiernych wydatków związanych z grą, jak też ogólne względy zapobiegania zakłóceniom porządku publicznego, muszą być odpowiednie do zapewnienia realizacji tych celów, co znaczy, że owe ograniczenia muszą przyczyniać się do ograniczania działalności w zakresie gier hazardowych w sposób spójny i systematyczny. Z uzasadnienia projektu ustawy o grach hazardowych wynika, że głównym celem wprowadzenia nowych rozwiązań w ustawie o grach hazardowych było pilne zwiększenie ochrony społeczeństwa, zwłaszcza osób młodych oraz porządku bezpieczeństwa publicznego przed negatywnymi skutkami hazardu oraz walka z tzw. szarą strefą w dziedzinie hazardu i przeciwdziałanie m.in. praniu brudnych pieniędzy. Nie ulega więc wątpliwości, że odstąpienie od możliwości urządzania gier na wszelkich automatach z elementami losowości poza kasynami gry jest uzasadnione ważnym interesem publicznym. Trybunał Sprawiedliwości wskazuje, że w celu ustalenia, czy przyjęte rozwiązania są zgodne z zasadą proporcjonalności należy ustalić, czy zastosowane środki są odpowiednie do realizacji zamierzonego celu i czy dokonując takiego wyboru państwo członkowskie nie przekroczyło granic przysługującego mu uznania. Należy uwzględnić również zakres, w jakim środek ten narusza swobodę przepływu towarów i wyważyć wszystkie wchodzące w grę interesy. Przepisy ustawy o grach hazardowych wprowadzają rozwiązania zmierzające do osiągnięcia celu w postaci ochrony interesu publicznego, a ograniczenie dopuszczalności urządzania gier na automatach do kasyn gry służy realizacji tego celu. Zakaz organizowania gier poza kasynami gry nie jest nadmiernym ograniczeniem, pozostawia bowiem możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie urządzania gier na automatach, ograniczając jedynie liczbę miejsc oraz liczbę automatów i poddając je ściślejszej kontroli. Przepisy techniczne mogą stanowić przeszkody w handlu między państwami członkowskimi, a przeszkody te dopuszczalne są tylko wówczas, gdy są niezbędne, aby spełnić wymogi nadrzędne, których przestrzeganie leży w interesie ogólnym. Z tego zatem względu uznać należało, że przepis art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, mimo wprowadzenia ograniczenia mogącego wpływać na swobodę przepływu towarów nie jest sprzeczny z przepisami TFUE. Nie doszło również do naruszenia art. 89 u.g.h. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych podmioty prowadzące działalność w zakresie u.g.h. objęte są czteroletnim okresem ochronnym. W postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt I KZP 1/16 Sąd Najwyższy przedstawił wykładnię tego przepisu w sposób następujący: "Przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1201) dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu sprzed dnia 3 września 2015 r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia). ( ... ) Nie może ulegać wątpliwości, już na gruncie wykładni językowej, że ustawowe określenie adresatów unormowania zawartego w art. 4 ustawy nowelizującej, jako: "podmiotów prowadzących działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy", dotyczy tylko tych podmiotów, które w tym dniu spełniały kryteria, o których mowa w powołanych przepisach u.g.h. Po słowach: "podmioty prowadzące działalność w zakresie ... " ustawa w ogóle nie odwołuje się do sfery faktów - nie wymienia określonych dziedzin działalności, elementów czy obszarów, w jakich owa "działalność" ma być prowadzona, ale wprost powołuje stan prawny stwierdzając, że zakres ten w całości wypełnia zwrot: " ... o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2". Semantyka tego zwrotu zupełnie jasno zatem wykazuje, że dotyczy tych tylko podmiotów, które w dniu wejścia w życie nowelizacji prowadziły działalność w ramach całości unormowań zawartych w wymienionych przepisach. Wprawdzie możliwe jest do wyobrażenia jeszcze bardziej jednoznaczne sformułowanie ustawowe np. o "podmiotach prowadzących działalność zgodnie z art. 6 ust. 1-3 ( ... ), czy też na podstawie tych przepisów", ale byłyby to sformułowania w istocie synonimiczne ze zwrotem: "w zakresie, o którym mowa ...", choć takie zapewne wątpliwości interpretacyjnych by nie wywoływały." W konsekwencji przeprowadzonych w sprawie rozważań Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że zarzut wydania zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu, którego stosowania należało odmówić, nie zasługuje na uwzględnienie. W efekcie nie doszło także do naruszenia art. 120 i art. 121 O.p. w zakresie umiejętności posługiwania się ogólnie dostępnymi źródłami prawa czy lekceważenia podstawowych zasad procedury ujętej w art. 210 § 1 pkt 6 O.p. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia bowiem zdaniem Sądu wymogi określone w tym przepisie, gdyż przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy oraz mające zastosowanie przepisy prawne, dokonano ich wykładni oraz przytoczono bogate orzecznictwo sądowe. Organ w sposób szczegółowy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odniósł się przy tym do podnoszonych w odwołaniu zarzutów, dokonując ich analizy i przedstawiając własne stanowisko wraz z adekwatną argumentacją. W konsekwencji zarzuty naruszenia regulacji procesowych nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło