III SA/Gl 554/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odmowa stwierdzenia nieważności) w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego z urzędu postanawia: 1) zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych; 2) ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący H. B. zwrócił się do tut. Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego z urzędu. W uzasadnieniu powyższego podał, iż gospodarstwo domowe prowadzi razem z żoną. Oboje zamieszkują w domu o pow. [...] m2, którego koszty utrzymania ponoszą również dzieci. Budynek został bowiem przez nich rozbudowany i obecnie składa się z [...] odrębnych mieszkań. Ponieważ żona skarżącego bezskutecznie stara się o przyznanie [...], a prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie przynosi regularnych dochodów, stąd jedynym stałym źródłem utrzymania jest pobierane przez skarżącego świadczenie z tytułu [...] w wysokości [...] zł netto. Co więcej zarówno skarżący jak i jego żona nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych czy przedmiotów o wartości powyżej [...] euro. Tymczasem stan ich zdrowia oraz wiek pociąga za sobą dodatkowe wydatki związane z leczeniem, a okoliczność ta uniemożliwia im podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Jednocześnie na podstawie nadesłanych do akt o sygn. III SA/Gl 555/07 kserokopii dokumentów ustalono, iż żona skarżącego prowadzi w miejscu zamieszkania zakład [...]. Działalność ta opodatkowana jest [...], który za miesiące [...] i [...] oraz [...] i [...] r. wynosił [...] zł. Podobnie z deklaracji VAT-7 wynika, że obrót w tych miesiącach był [...]. Natomiast w pozostałych miesiącach wynosił odpowiednio [...] zł ([...]), [...] zł ([...]), [...]zł ([...]) i [...] zł ([...]). Stąd według zeznania podatkowego PIT-28 do zapłaty na koniec roku wykazano – z uwagi na brak odliczeń z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne - kwotę [...] zł. Roczny przychód z działalności wynosił bowiem [...] zł. Tymczasem miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą [...] zł (energia elektryczna), [...] zł (woda i kanalizacja) i [...] zł (podatek od nieruchomości). W kosztach tych partycypują również dzieci (vide: pismo z dnia [...] r.) z uwagi na fakt wspólnego zamieszkiwania. W odniesieniu natomiast do pozostałych wydatków związanych z prowadzeniem w miejscu zamieszkania działalności gospodarczej zauważyć należy, iż te nie mogły być brane pod uwagę w rozpoznawanej sprawie, albowiem powinny być pokrywane z uzyskiwanego z niej przychodu. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy, w której wybór pełnomocnika procesowego skarżący pozostawił rozpoznającemu wniosek, stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przesłanka przyznania H. B. prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienie - z uwagi na rodzaj i stopień zawiłości sprawy - fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów prowadzi do wniosku, iż skarżący wykazał w dostateczny i przekonujący sposób, że jego miesięczny dochód ([...] zł netto) oraz stan zdrowia i związane z tym dodatkowe wydatki (vide: dołączone do akt o sygn. III SA/Gl 555/07 zaświadczenie lekarskie) nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym na opłacenie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Wprawdzie prowadzona na nazwisko żony skarżącego działalność gospodarcza przyniosła w ostatnich miesiącach przychód (vide: deklaracje VAT-7 za [...], [...] i [...] r. , gdzie wykazano podstawę opodatkowania w kwocie [...] zł, [...] zł i [...] zł) to jednak ten z uwagi na wcześniejszy [...] obrót i związane z tym ewentualne zaległości w płatnościach (vide: zeznanie podatkowe PIT-28, gdzie wykazano należny ryczałt do zapłaty w wysokości [...] zł oraz brak odliczeń z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne) nie może zostać przeznaczony na pokrycie występujących w sprawie kosztów postępowania. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.