III SA/Gl 555/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-10-22
Skład orzekający: Beata Machcińska, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony przez pełnomocnika prawnego, który reprezentuje strony w postępowaniach przeciwko organowi, może zostać odrzucony z powodu rzekomego braku interesu publicznego i istnienia tzw. "własnej sprawy" wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie odmówił udostępnienia informacji publicznej, opierając się na kryterium "własnej sprawy" wnioskodawcy i braku interesu publicznego. Prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, a od osoby korzystającej z tego prawa nie wolno żądać wykazania interesu prawnego ani faktycznego. Kryterium "własnej sprawy" nie znajduje podstaw prawnych do kwestionowania publicznego charakteru informacji.Stan faktyczny
Skarżący, radca prawny M. S., złożył wniosek o udostępnienie informacji dotyczących wyników oględzin terenowych weryfikujących zdolności techniczne wykonawcy w postępowaniu o zamówienie publiczne oraz protokołów z tych oględzin. Dyrektor Centrum Usług Komunalnych (CUK) odmówił udostępnienia informacji, uznając, że wniosek nie dotyczy sprawy publicznej, a jest podyktowany interesem gospodarczym klientów skarżącego, których reprezentuje w innych postępowaniach przeciwko CUK. Po odmowie ponownego rozpatrzenia sprawy, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Centrum Usług Komunalnych z dnia 14 maja 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 22 marca 2024 r. i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Referent Stażysta Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Centrum Usług Komunalnych w C. z dnia 14 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Centrum Usług Komunalnych w C. z dnia 22 marca 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Centrum Usług Komunalnych w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 maja 2024r. nr [...] Dyrektor Centrum Usług Komunalnych w C. - dalej Dyrektor - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 t.j. z dnia 2023.04.25 ), art. 5 ust. 2 oraz art. 17 ust. 2 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej u.d.i.p.- negatywnie załatwił wniosek radcy prawnego M. S. – dalej strona, skarżący - z dnia 2 kwietnia 2024 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Centrum Usług Komunalnych w C. w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wniosku strony z dnia 7 marca 2024 r. i utrzymał w mocy decyzję z dnia 22 marca 2024 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 7 marca 2024 r. skarżący złożył do Dyrektora wniosek w trybie przepisów u.d.i.p. o udzielenie informacji w zakresie;
1. wyników oględzin/czynności terenowych związanych z weryfikacją zdolności technicznych wykonawcy - Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjne i "J." M.S. , w jakim wykonawca ten deklarował posiadanie niezbędnego sprzętu oraz zdolności kadrowych niezbędnych do realizacji zamówienia pn.: "Letnie i zimowe utrzymanie porządku i czystości na terenach miejskich zlokalizowanych w C. wraz z pielęgnacją zieleni" w zakresie części, w których oferta tego wykonawcy została wyłoniona jako najkorzystniejsza i w ramach których zamawiający podpisał lub zamierza podpisać ofertę z tym wykonawcą ,
2. udostępnienia "protokołów z czynności terenowych/oględzin sporządzonych w ramach weryfikacji wymienionych wyżej okoliczności wraz z ustaleniem czy wykonawca - Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjne "J." M. S. deklarowane zdolności techniczne i zawodowe posiada czy też nie.
Dyrektor CUK decyzją z dnia 22 marca 2024 r. odmówił skarżącemu udzielenia żądanej informacji.
Uzasadniając decyzję Dyrektor wskazał, iż radca prawny M.S. jest pełnomocnikiem T. O. i B. O., których interesy reprezentuje w różnych sprawach prowadzonych przed lub przeciwko CUK (ostatnio jako skarżący w skardze złożonej do Urzędu Miasta C. w dniu 6 lutego 2024 r. w sprawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn.: "Letnie i zimowe utrzymanie porządku i czystości na terenach miejskich zlokalizowanych w C. wraz z pielęgnacją zieleni", prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego nr [...] - w odniesieniu do części dot. "Części III Rejon [...]" oraz "Części VIII Rejon [...]"), a którzy, tak samo jak M.S., są wykonawcami umów na letnie
W tej sytuacji w ocenie Dyrektora wnioskowanej informacji nie można potraktować jako informacji publicznej. Treści pytań wskazują, że wnioskodawca nie domaga się tej informacji z uwagi na interes publiczny, tylko ze względu na własny interes gospodarczy jego klientów – T. O. i B. O..
W przypadku pytań kierowanych przez pełnomocnika prawnego osób, w imieniu, których prowadzi on postępowania przeciwko CUK (administracyjne lub inne) oraz w zakresie, który dotyczy przedmiotu tych spraw, wnioskowanej informacji nie można potraktować jako informacji publicznej. Jeśli z treści pytań oraz z innej dokumentacji pozostającej w dyspozycji CUK wynika jednoznacznie, że przedsiębiorca nie domaga się tej informacji z uwagi na interes publiczny, tylko ze względu na własny interes gospodarczy jego klientów, których interesy reprezentuje, to jednostka jest uprawniona do odmowy udzielenia odpowiedzi z uwagi na zarzut nadużycia prawa (vide: wyrok NSA z dnia 11 maja 2017r., sygn. akt I OSK 2777/16, Legalis).
Zdaniem Dyrektora aby uzyskać żądane informację muszą posiadać one status informacji publicznej, a ich żądanie musi być podyktowane interesem publicznym. Nie można bowiem wnioskując na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (wyrok NSA z 29.04.2020 r., I OSK 1561/19, LEK nr 2982166). Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny (Wyrok NSA z 20.09.2018 r., I OSK 1359/18).
Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu (tak wyrok NSA z 28.04.2020 r., sygn. akt I OSK 2794/19, LEK nr 2982145).
W ocenie Dyrektora w orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwala się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, które mają znaczenie dla większej liczby osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa.
Przedmiotem wniosku skarżącego jest realizacja lub ochrona jego indywidualnych interesów. Wobec tego wniosek strony nie dotyczy sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący zakwestionował wydaną decyzję.
Dyrektor CUK decyzją z dnia 14 maja 2024r. nie uwzględnił wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia 22 marca 2024r.
Podzielił stanowisko wskazane w decyzji z dnia 22 marca 2024r. iż w przypadku pytań kierowanych przez pełnomocnika prawnego osób, w imieniu których prowadzi on postępowania przeciwko CUK (administracyjne lub inne) oraz w zakresie, który dotyczy przedmiotu tych spraw, wnioskowanej informacji nie można było potraktować jako informacji publicznej. Aby uzyskać wnioskowane informacje muszą one posiadać status informacji publicznej, a ich żądanie musi być podyktowane interesem publicznym, co w sprawie nie zachodzi.
Dyrektor zaznaczył, iż po pierwsze, T. O. składał również ofertę na obsługę tego rejonu, na którym prace prowadzi obecnie M. S.i jego oferta była jedynie nieznacznie droższa od oferty M. S. (o ok. 11 tyś zł), a po drugie, T.O. w poprzednim okresie (lata 2021 - 2023) świadczył takie same usługi na rzecz CUK na tym samym rejonie miasta, na którym obecnie pracuje M. S.. Wskazuje to wprost na fakt, iż T. O. poprzez działania swojego pełnomocnika próbuje otrzymać informacje o działaniach konkurencyjnej wobec niego firmy we własnym celu gospodarczym.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący zarzucił Dyrektorowi:
1. naruszenie art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez ich nienależytą wykładnię skutkującą badaniem "interesu publicznego" wnioskodawcy w zakresie udzielenia dostępu do informacji publicznej, podczas gdy weryfikacja interesu prawnego i faktycznego wnioskodawcy jest niedopuszczalna;
2. naruszenie art. 3 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w zakresie w jakim CUK wymagał od wnioskodawcy wykazania interesu publicznego, podczas gdy kwestia dopuszczalności badania takiego interesu dotyczy jedynie publicznej informacji przetworzonej, a taka nie była przedmiotem wniosku;
3. naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że żądana informacja nie może zostać udostępniona z uwagi na rzekomą tajemnicę przedsiębiorcy, podczas gdy oczekiwana do przedstawiania informacja (tj. informacja o fakcie przeprowadzenia oględzin) jak również protokół tej kontroli nie zawierają żadnej informacji spełniającej cechy tajemnicy przedsiębiorstwa. Z pewnością informacja nt. ilości posiadanych przez przedsiębiorcę kosiarek, ciągników itp. sprzętu nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa.
Zdaniem skarżącego wnioskowane informacje mają charakter informacji publicznych albowiem dotyczą dysponowania przez Dyrektora jako podmiotu zamawiającego środkami publicznym, a sposób ich wydatkowania oznacza sposób gospodarowania tymi środkami co wyczerpuje informację o majątku publicznym.
Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust. 1).
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2).
Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1).
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2).
Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie jednak z przepisem art. 5 ust. 1 u.d.i.p., tak określone powszechne prawo do informacji publicznej, podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).
Powyższe ograniczenia wynikają wprost z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie prawa do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Art. 47 Konstytucji RP przewiduje zaś dla każdego prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.
Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych".
Podkreślić przy tym należy, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).
U.d.i.p. wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Natomiast w sytuacji, gdy organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, powinien udzielić pisemnej odpowiedzi wyjaśniającej, że nie jest w posiadaniu informacji.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji jest podmiotem reprezentującym jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Za mające charakter informacji publicznej należy uznać żądane przez skarżącą informacje. Niewątpliwie bowiem wyniki oględzin/czynności terenowych związanych z weryfikacją zdolności technicznych wykonawcy - Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjne i "J." M. S. , w zakresie w jakim wykonawca ten deklarował posiadanie niezbędnego sprzętu oraz zdolności kadrowych niezbędnych do rea-izacji zamówienia pn.: "Letnie i zimowe utrzymanie porządku i czystości na terenach miejskich zlokalizowanych w C. wraz z pielęgnacją zieleni" w zakresie części, w których oferta tego wykonawcy została wyłoniona jako najkorzystniejsza i w ramach których zamawiający podpisał lub zamierza podpisać ofertę z tym wykonawcą i protokoły z czynności terenowych/oględzin sporządzonych w ramach weryfikacji wymienionych wyżej okoliczności wraz z ustaleniem czy w/w wykonawca - deklarowane zdolności techniczne i zawodowe posiada czy też nie stanowią informacje o gospodarowaniu środkami pieniężnymi z zasobów publicznych Są zatem informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Mieszczą się bowiem w pojęciu zasad funkcjonowania podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), w odniesieniu do majątku, którym dysponuje (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.).
Istota sporu sprowadza się do oceny zagadnienia czy to, że skarżący reprezentował T. O. i B. O. w różnych sprawach prowadzonych przed CUK lub przeciwko CUK w tym w sprawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego co letniego utrzymania porządku i czystości na terenach miejskich zlokalizowanych w C. wraz z pielęgnacją zieleni w trybie przetargu nieograniczonego wyklucza go z prawa do uzyskania żądanej informacji publicznej. W tej bowiem sytuacji w ocenie Dyrektora wnioskowanej informacji nie można traktować już jako informacji publicznej, ich udostępnienie nie jest podyktowane interesem publicznym, a interesem subiektywnym stąd uzasadnionym jest wydanie decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji.
W ocenie składu orzekającego w sprawie stanowisko zajęte w sprawie decyzją z dnia 14 maja 2024r. nr [...] odmawiające udostępnienia żądanych informacji nie odpowiada prawu.
Przedmiot prawa dostępu do informacji publicznej, jakim jest informacja publiczna określona w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP jako "informacja o działalności" podmiotów określonych w tym przepisie, a w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jako "każda informacja o sprawach publicznych", jest kategorią prawną podlegającą wykładni. Zarówno Konstytucja, jak i u.d.i.p. wiążą pojęcie informacji publicznej z aktywnością podmiotów wskazanych w tych aktach prawnych, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Wynika to z faktu, że zarówno działalność podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji, jak i sprawa, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wtedy mogą być kwalifikowane jako informacja publiczna, gdy spełniają kryterium "publiczności".
W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie "publiczności" służące m.in. tak podstawowym celom jako definiowanie administracji publicznej, czy kategorii interesu publicznego, jest wiązane z działalnością państwa jako przejętego przez nie zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach (zob. J. Boć, Pojęcie administracji, w: J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2004, s. 16; J. Supernat, Pojęcie administracji publicznej – "państwowe", "powszechnie pojemne i ponadczasowe" oraz "pozapaństwowe, w: J. Korczak (red.): Układ administracji publicznej, Warszawa 2020, s. 114). Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z 30 września 2009 r., I OSK 2093/14).
Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, t. 4; por. wyrok NSA z 14 września 2010 r., I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne,
rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi.
Granica pomiędzy sprawą "publiczną" a sprawą "prywatną" jest zatem jednocześnie jedną z granic pomiędzy informacją publiczną a informacją niepubliczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wypracowano stanowiska ułatwiające kwalifikowanie określonej informacji jako publicznej, m.in. przyjęto, że nie ma znamion informacji publicznej informacja dotykająca bezpośrednio sfery ad personam (por. wyroki NSA z 14 września 2010 r., I OSK 1035/10; z 6 grudnia 2019 r., I OSK 3429/18; z 27 września 2019 r., I OSK 2710/17; z 18 września 2018 r., I OSK 2434/16; z 11 maja 2018 r., I OSK 1586/16; z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1380/17) i wiążąca się z ujawnieniem prywatnych danych określonej osoby. Przyjęto również, że przymiot informacji publicznej bez wątpienia posiadają dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zatwierdzono lub podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw.
Wbrew stanowisku Dyrektora CUK kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji nie jest kryterium interesu wnioskodawcy (celu) w uzyskaniu informacji publicznej. Przeczyłoby to bowiem istocie prawa dostępu do informacji publicznej, które zarówno w piśmiennictwie prawniczym, jak i orzecznictwie sądowym kwalifikowane jest jako konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe (por. B. Kudrycka, S. Iwanowski, Prawo obywateli do informacji o działaniach organów administracji publicznej, PiP z 1999 r., nr 8, s. 70; wyrok NSA; z 8 lutego 2018 r., I OSK 1828/17; z 12 kwietnia 2019 r., I OSK 1648/17).
Podstawą normatywną prawa dostępu do informacji publicznej jest art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, z którego treścią koresponduje art. 2 ust. 1 u.d.i.p., i które stanowią o "prawie do" uzyskiwania informacji publicznej. Skoro zatem nie ma wątpliwości, że wnioskodawca jest podmiotem publicznego prawa dostępu do informacji publicznej (bo mieści się w zakresie pojęcia "obywatel" – art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i pojęcia "każdy" – art. 2 ust. 1 u.d.i.p.), to znaczy, że ma interes prawny wzmocniony roszczeniem o uzyskanie informacji publicznej.
Zgodnie z ugruntowanymi poglądami piśmiennictwa prawniczego i orzecznictwa interes prawny ma charakter obiektywny właśnie z tego względu, że jest prawny. Interes prawny istnieje bowiem wówczas, "gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego nie decyduje przekonanie zainteresowanego, ale ocena ustawodawcy" (zob. np. wyroki NSA: z 17 stycznia 2020 r., I OSK 3534/18; z 3 października 2013 r., II OSK 742/13; z 22 czerwca 2012 r., II OSK 557/11;).
Na tle powyższych uwag nieprawidłowe jest stanowisko Dyrektora CUK z którego wynika, że jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidulanego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej. Wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który – jako właśnie interes prawny - jest obiektywnym interesem indywidulanym. Tymczasem zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Dyrektor w zaskarżonej decyzji odwołując się do własnego interesu gospodarczego klientów skarżącego zdyskwalifikował w ten sposób publiczny charakter informacji objętych żądaniem wnioskodawcy.
W ocenie składu orzekającego w sprawie kryterium "sprawy własnej" rozumiane w powyższy sposób jest nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Jego przyjęcie prowadzi bowiem do konkluzji, zgodnie z którą wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Pogląd, zgodnie z którym nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie prowadziłby do absurdalnego
wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. Wzmocnieniu tej argumentacji służą także wnioski wynikające z treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym "Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (...)".
W konsekwencji powyższego w ocenie składu orzekającego w sprawie kryterium "sprawy własnej" jako kryterium służące kwestionowaniu publicznego charakteru wnioskowanej informacji nie znajduje prawnych podstaw.
W ocenie Sądu dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czy art. 6 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej" w rozumieniu przyjętym przez Dyrektora CUK, ani cel, dla jakiego wnioskodawca żąda udostępnienia informacji publicznej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a wówczas prowadzić do odmowy jego ochrony.
W konsekwencji Dyrektor CUK błędnie rozumiejąc treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 2 ust. 1 i 2 wadliwie zastosował ten przepis w realiach niniejszej sprawy, przyjął bowiem w ocenie wniosku skarżącego z 7 marca 2024 r. kryteria nieznajdujące podstaw w treści tych przepisów.
Mając na uwadze powyższe wywody, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 p.p.s.a.
Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło