III SA/Gl 556/21
PostanowienieWSA w Gliwicach2021-06-29
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na działalność spółki komunalnej w przedmiocie weryfikacji rozliczenia zaległego czynszu za lokal mieszkalny podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na działalność spółki komunalnej w przedmiocie rozliczenia zaległego czynszu za lokal mieszkalny nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej i nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego. Sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych, a zatem skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
K. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przeprowadzenie weryfikacji działalności spółki komunalnej "A" Sp. z o.o. w G. w kwestii rozliczenia zaległego czynszu za lokal mieszkalny. Sąd zaklasyfikował wniosek jako skargę. Spółka komunalna wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że nie jest organem gminy i że sprawa dotyczy stosunku cywilnoprawnego wynikającego z umowy najmu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. S. na działalność ,,A’’ Sp. z o.o. w G. w przedmiocie: weryfikacji działalności komunalnej spółki postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z [...] r. K. S. złożyła do tutejszego Sądu wniosek o przeprowadzenie weryfikacji ,,A’’ Sp. z o.o. w G. w kwestii rozliczenia zaległego czynszu. Tutejszy Sąd zaklasyfikował jej wniosek jako skargę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia oraz z uwagi na fakt, że ,,A’’ sp. z o.o. w G. nie jest organem gminy, a jednoosobową spółką komunalną Gminy G. W uzasadnieniu organ szczegółowo opisał czynności podjęte w niniejszej sprawie związku z nieregulowaniem należności związanych z użytkowaniem lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ulicy [...] Gmina G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej określonej w skrócie, jako: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 oraz z 2019 r., poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (tak art. 3 § 2a ustawy P.p.s.a.) oraz orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (tak art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a.).
Zaznaczyć należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie przedmiotu sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.
W ocenie sądu złożony przez skarżącą wniosek/skarga na działalność organu jakim w tej sprawie jest ,,A’’ Sp. z o.o. w G. nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej i nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego. Brak jest także przepisu szczególnego, który przewidywałby właściwość sądów administracyjnych w stosunku do takich form działania podmiotu wykonującego w imieniu gminy czynności w zakresie zarządu mieszkaniowym zasobem gminy.
Innymi słowy przedmiot zaskarżenia, którego źródłem jest łącząca Strony umowa najmu lokalu z dnia [...] r. nr [...] jak i odnoszące się do niego pismo z [...] r. nie mieszczą się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Oznacza to, że nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego – zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazać przy tym należy, że zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 611). Stosownie do treści art. 4 ust.1 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1). Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (ust. 2). Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób. Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy upoważnił radę gminy do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Aktem określającym zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta G. jest protokół uzgodnień nr [...] z [...] r. określający warunki administrowania i zarządzania zasobami lokalowymi stanowiącymi własność Miasta G. oraz innymi będącym w posiadaniu Miasta G.
Zagadnienie dotyczące istoty i charakteru uprawnień w zakresie przyznania lokalu mieszkalnego było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 90), w której przyjęto, że tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie też skreślenie z tej listy) jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie należą do właściwości sądów powszechnych.
W niniejszej sprawie nie zostały podjęte akty, które dawałyby podstawę do przyjęcia kognicji sądu administracyjnego. Przedstawiony powyżej przedmiot sprawy nie dotyczy bowiem kwestii związanej z zakwalifikowaniem i umieszczeniem skarżącej na liście oczekujących na najem lokalu socjalnego. Informują jedynie o zaległościach które istniały na dzień ich sporządzenia, a powstałych z tytułu najmu lokalu i o warunkach płatności wynikających z umowy.
W tej sytuacji Sąd uznał, że skarga w przedmiocie rozliczenia czynszu jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez Sąd, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło