III SA/Gl 557/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-07-27
Skład orzekający: Barbara Brandys - Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada majątku, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanym przypadku skarżący uprawdopodobnił swoją trudną sytuację materialną, co uzasadnia zwolnienie go z wpisu sądowego.Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy, wskazując na brak dochodów, brak majątku i utrzymywanie się z pomocy innych osób. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego z wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z wpisu sądowego od skargi.
Pismem z dnia [...] skarżący P. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W wyniku wezwania do uiszczenia wpisu sądowego P. B. wystąpił o przyznanie prawa pomocy na stosownym formularzu. Przedstawiając sytuację rodzinną i majątkową podkreślił, iż nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, pozostaje na utrzymaniu [...], majątku również żadnego nie posiada. Ponadto nie posiada osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do art. 243 § 1 i art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) na wnio-sek strony może być przyznane jej prawo pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Nadto w zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Rozstrzygając kwestię zwolnienia skarżącego od opłat sądowych, Sąd kierował się zasadą, zgodnie z którą, instytucja prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych. Zasada ta obowiązuje również w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co wynika z art. 199. oraz art. 214 § 1 P.p.s.a.
Sąd po analizie obecnej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy uznał, że strona uprawdopodobniła okoliczność, że w nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ocena stanu majątkowego skarżącego prowadzi bowiem do wniosku, że uzasadnione jest uwzględnienie jego żądania. Aktualna bowiem sytuacja materialna skarżącego wskazuje, że nie dysponuje on środkami pieniężnymi, które wystarczałyby na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania.
W konsekwencji zatem mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 1, § 3 i § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło