III SA/Gl 558/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W kierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej pełnomocnik Spółki zamieścił dodatkowy wniosek, w którym domagał się zwolnienia "A" z kosztów postępowania sądowego. Do powyższego dołączył podpisane przez Prezesa Zarządu oświadczenie o posiadanym przez Spółkę majątku i dochodach. Z jego treści ustalono, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej poniosła ona w ubiegłym roku obrotowym stratę rzędu [...] zł. Wprawdzie jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych szacuje się na kwotę [...] zł, niemniej jednak stan rachunku bankowego od pewnego czasu wykazuje saldo ujemne w wysokości [...]zł. W tej sytuacji w ostatnim półroczu Spółka wygenerowała dalsze straty wielkości [...] zł. Nie posiada bowiem żadnych innych źródeł dochodu ani też żadnego wolnego od zajęć majątku. Dodatkowo przy piśmie z dnia 19 października 2010 r. pełnomocnik strony nadesłał kserokopie następujących dokumentów źródłowych: - zestawienie tytułów wykonawczych wraz z kwotami należności głównej na łączną sumę [...] zł; - zeznanie podatkowe CIT-8 za 2009 r., z którego ustalono, iż Spółka "A" wypracowała w tym okresie przychód w kwocie [...] zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania w wysokości [...] zł, przyniósł jej stratę rzędu [...] zł; - raporty kasowe z okresu ostatnich trzech miesięcy, których saldo końcowe wynosiło: [...] zł; [...] zł; [...] zł; [...] euro oraz [...] zł; - deklaracje VAT-7 za ostatni kwartał, gdzie podstawa opodatkowania kształtowała się następująco: [...] zł, [...] zł oraz [...]zł; - sprawozdanie finansowe za 2009 r., w którym wykazano sumę bilansową w wysokości [...] zł, w tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w kwocie [...] zł, aktywa trwałe wielkości [...] zł oraz aktywa obrotowe rzędu [...] zł, a także - wyciągi z posiadanego przez Spółkę rachunku bankowego, gdzie na dzień 31 sierpnia 2010 r. zaksięgowano ujemne saldo końcowe wynoszące [...] zł oraz kwotę [...] zł z tytułu zaległej prowizji, podczas gdy zablokowane środki wynosiły [...] zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej, tj. Spółki "A" z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego w kwocie [...] zł, nie została spełniona. Analiza stanu majątkowego tejże Spółki, której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych zamyka się w kwocie [...] zł, prowadzi do wniosku, iż ta powinna w nich partycypować. Tym bardziej, że poniesiona w 2009 r. strata rzędu [...] zł została w całości pokryta z kapitału zapasowego firmy wypracowanego w roku 2008, który przyniósł zysk wielkości [...] zł (vide: protokół walnego zgromadzenia wspólników z dnia [...]r. w aktach o sygn. III SA/Gl 556/10). Nie można było zatem uznać, iż okoliczność ta zagraża płynności finansowej przedsiębiorstwa bądź jego dalszemu funkcjonowaniu na rynku. Jak bowiem ustalono z przedłożonego do akt o sygn. III SA/Gl 556/10 materiału źródłowego skarżąca mimo zaległości podatkowych posiada ugruntowaną pozycję na rynku producentów sprzętu do iniekcji górotworu i w przemyśle drążenia tuneli, popartą posiadanymi wzorami użytkowymi i patentami (vide: sprawozdanie z działalności Spółki za rok 2009). Wprawdzie w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego jej konto bankowe zostało zajęte, niemniej jednak powyższe nie może mieć znaczenia przesądzającego, jako że na dzień składania wniosku w kasie Spółki zgromadzone były wystarczające środki na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Te bowiem jak wynika z raportów kasowych wynosiły: [...] zł (czerwiec); [...] zł (lipiec); [...] zł (lipiec); [...] euro (lipiec) oraz [...] zł (sierpień). Podobnie wykazana w ostatnim kwartale w deklaracjach VAT-7 podstawa opodatkowania w wysokości: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł nie potwierdziła podnoszonych przez stronę argumentów jakobyw 2010 r. skarżąca poniosła dalsze straty rzędu [...] zł, a jej majątek trwały i wyposażenie zostały zajęte przez Komornika, co uniemożliwia dalsze prowadzenie działalności. Tym bardziej, że posiada ona kapitał zagraniczny, a jej odbiorcami są nie tylko firmy krajowe ale również działające na rynku czeskim, francuskim czy niemieckim (vide: dokumenty źródłowe w aktach o sygn. III SA/Gl 556/10). W tej sytuacji twierdzenie, iż odmowa przyznania prawa pomocy stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa strony do Sądu nie może się ostać zważywszy, że prawo to zostało już zagwarantowane (vide: zapadły w dniu 30 czerwca 2010 r. wyrok oddalający skargę). W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.