III SA/Gl 558/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (rygoru natychmiastowej wykonalności) oddala skargę. Zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej O.p.) po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. z o.o. w W. , utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w C. z [...] r. nr [...] którym organ ten nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z [...] r. nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do września 2008 r. w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną nadania postanowieniu wymiarowemu rygoru natychmiastowej wykonalności Naczelnik Urzędu Celnego w C. wskazał, między innymi art. 239a § 1 i art. 239b § 1 i 3 O.p. cytując treść tych przepisów zawierających zasadę nie podleganiu wykonania decyzji nieostatecznej, opis wyjątku od tej zasady określającego przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i formę w jakiej ma być wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu stwierdził, że z posiadanych przez organ informacji – pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] r. wynika, iż spółka posiada zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2010 r. w kwocie [...] zł, postępowanie egzekucyjne jest prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...] , dotychczas wyegzekwowano kwotę [...] zł. Ponadto z pisma ZUS Oddział w C. Inspektorat w L. z [...] r. wynika, że spółka zalega z wpłatą na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne za grudzień 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. podsumowując to wszystko uznał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było konieczne z tej przyczyny, że istnieje w sprawie prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. W zażaleniu z [...] r. spółka wniosła o uchylenie tego postanowienia zarzucając, że organ zastosował rozszerzającą interpretacje przepisów mających w sprawie zastosowanie. W szczególności nie było zasadne powołanie się tylko na pismo ZUS o istniejących zaległościach, kiedy to spółka 8 i 20 kwietnia 2011 r. uiściła tytułem zadłużenia kwoty [...] zł i [...] zł. Jeśli zaś chodzi o zaległości w podatku od towarów i usług, to spółka uiściła kwotę [...] zł bez kosztów egzekucyjnych, na dzień wydania postanowienia uiszczona kwota zaległości wynosiła [...] zł. Końcowo stwierdzono, że w sprawie brak było podstaw faktycznych do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naczelnik Urzędu Celnego w C. w piśmie z [...] r. -przekazującym zażalenie do organu odwoławczego i zawierającym stanowisko, co do zgłoszonych zarzutów - zaznaczył, że uzyskał od Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. pismo informujące, że podatnik posiada zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2010 r. w wysokości [...] zł, w stosunku do której toczy się postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy oraz informację ZUS, co do zaległości dotyczących wpłat na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne za grudzień 2010 r. W związku z tym wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołując się na art. 239a O.p., art. 239b § 1 pkt 1 O.p. stwierdził, że w tej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji posiadał informacje z których wynikało, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych- zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność uregulowania w lipcu 2011 r. zaległości w podatku od towarów i usług nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, które zostało wydane 18 kwietnia 2011 r., kiedy to toczyło się postępowanie egzekucyjne, ponadto spółka w lipcu 2011 r. nadal posiadała zaległości na rzecz ZUS. W skardze z 14 lutego 2012 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia ewentualnie o stwierdzenie, że zostało one wydane z naruszeniem prawa strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p. poprzez ich zastosowanie. Nie uprawdopodobniono bowiem, że spółka nie wykona zobowiązania wynikającego z decyzji. W uzasadnieniu stwierdzono, że organ pierwszej instancji błędnie uznał, że nie ma obowiązku wykazania okoliczności możliwości niewykonania zobowiązania za pomocą dowodów przewidzianych przepisami procedury. Nie miała wpływu na ewentualne niewykonanie zobowiązania nieznaczna zaległość wobec ZUS, skarżący posiadał bowiem płynność "A" nsową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi przypomniał, że w tej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji posiadał informacje z których wynikało, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych - zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. To ustalenie pozwoliło na przyjęcie, że istnieje przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jak również zaistniało uprawdopodobnienie, o jakim mowa w art. 239 § 2 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prezentuje w tej sprawie następujące stanowisko: Skarga nie jest zasadna. W tej sprawie decyzja będąca przedmiotem wykonalności została wydana 19 listopada 2010 r., czyli po zmianie przepisów regulujących instytucję wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji, tj. po dniu 1 stycznia 2009 r., i dlatego mają tutaj zastosowanie nowe regulacje dotyczące tej kwestii, między innymi wynikające z art. 239b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749) określające podstawy materialne nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 239b § 1 O.p.: Decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Natomiast według art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z tych przepisów wynika, że aby organ mógł wydać postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności musi spełnić łącznie dwa warunki: 1) wykazać wystąpienie, co najmniej jednej z czterech przesłanek określonych w § 1 art. 239b O.p.; 2) uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Odnośnie drugiego warunku w doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221). Jeśli natomiast chodzi o pierwszą przesłankę z art. 239b § 1 pkt 1 O.p., to z treści tego przepisu wynika, że w posiadaniu organu podatkowego pierwszej instancji powinny znaleźć się pisemnie potwierdzone informacje określające, że wobec strony danego postępowania podatkowego prowadzone jest aktualnie postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Ustawodawca nie zawęził tu rodzaju prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że będzie tu chodziło o jakiekolwiek formalnie wszczęte i prowadzone (formalnie niezakończone) postępowanie egzekucyjne (np. w zakresie należności cywilnoprawnych, administracyjnych). W ramach tej przesłanki nie wystarcza informacja, że strona posiada określone zaległości. Z samego faktu istnienia określonych zaległości nie można w sposób uprawniony wnioskować, że w związku z tym toczy się postępowanie egzekucyjne obejmujące przymusową realizację tych należności z majątku zobowiązanego. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organ odwoławczy nie naruszył prawa, czyli że brak było podstaw do uchylenia postanowienia wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji nie naruszył ani prawa materialnego (art. 239b § 1 i 2 O.p.), ani przepisów procesowych mających zastosowanie w sprawie (w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.). Organ prawidłowo przyjął, analizując zebrane dokumenty, że w przedmiotowej sprawie wystąpił warunek do wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności z uwzględnieniem przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 1 O.p. W chwili wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji, tj. [...]. był on w posiadaniu informacji wynikającej z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] r., że spółka posiada zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2010 r. w kwocie [...] zł, postępowanie egzekucyjne jest prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...], dotychczas wyegzekwowano kwotę [...] zł. Warunek uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane został spełniony poprzez użycie w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji zwrotu: "istnieje duże prawdopodobieństwo, że kwota [...] PLN podatku akcyzowego określona decyzją nr [...] nie zostanie uregulowana." To uprawdopodobnienie organ pierwszej instancji wzmocnił powołując się również na istniejącą zaległość wobec ZUS. Organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji szczegółowo odniósł się do kwestii rozliczeniowych akcentując, że dopiero w lipcu 2011 r. spółka nie posiadała już zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług i nie toczyło się postępowanie egzekucyjne, co wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] r. Natomiast na dzień [...] r. spółka nadal miała zaległości wobec ZUS tytułu nieopłaconych składek w kwotach: [...] zł, [...] zł oraz z tytułu odsetek w wysokości [...] zł. Podniesione w skardze zarzuty nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie naruszyło przepisów procesowych regulujących zasadę pogłębiania zaufania do organów (art. 121 § 1 O.p.) i szybkości postępowania (art. 125 § 1 O.p.) w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Nie naruszyły też przepisu materialnego, jakim jest art. 239b § 1 pkt 1 O.p. W uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień organy wyjaśniły stronie jakie były w sprawie podstawy prawne i faktyczne orzekania. Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, zawartym w skardze, że organ pierwszej instancji nie dysponował dowodem, że skarżący na dzień wydania postanowienia posiadał jakiekolwiek nieuregulowane zobowiązania. W aktach postępowania znajduje się bowiem dokument – pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] r., że spółka posiada zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2010 r. w kwocie [...] zł, postępowanie egzekucyjne jest prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...] , dotychczas wyegzekwowano kwotę [...] zł. Zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Natomiast według art. 243 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu. Według nauki uprawdopodobnienie (semiplena probatio), pojmowane jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, niedający pewności, ale wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie, stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje, zamiast udowadniania go. Jest to środek zwolniony z formalizmu zwykłego postępowania dowodowego - ma na celu przyspieszenie postępowania w sprawie. Jednakże od swobodnej oceny sądu zależy uznanie, czy dokonane na podstawie uprawdopodobnienia ustalenia są na tyle wiarygodne, by można było uznać za uprawdopodobnione fakty, na które strona się powołuje. Skoro organ podatkowy dysponował dokumentem urzędowym, to tym samym wykazał, że "posiada informacje", o jakich mowa w art. 239b § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Jeśli zaś ten dokument stanowił dowód tego, że podatnik ma zaległość podatkową w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, to doszło do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji z [...] r., nie zostanie wykonane. Decydujące znaczenie miał tutaj stan rzeczy istniejący [...] r. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., dlatego skargę oddalił stosownie do art. 151 P.p.s.a.