III SA/Gl 559/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-07-25
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Barbara Brandys-Kmiecik, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego jest zasadne, gdy odwołanie zostało wniesione po upływie 14-dniowego terminu liczonego od daty doręczenia decyzji według fikcji prawnej doręczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia następującego po ostatnim dniu okresu przechowywania przesyłki awizowanej, zgodnie z art. 44 § 4 Kpa, a nie od daty faktycznego odbioru decyzji przez stronę. Wniesienie odwołania po upływie 14-dniowego terminu skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminu przez organ odwoławczy, co wyklucza merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Brak wniosku o przywrócenie terminu i uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu skutkuje oddaleniem skargi.Stan faktyczny
A. B. złożył odwołanie od decyzji Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdyż decyzja została doręczona w trybie fikcji prawnej 19 lutego 2019 r., a odwołanie wniesiono 6 marca 2019 r., po upływie 14-dniowego terminu. Skarżący kwestionował prawidłowość obliczenia terminu, twierdząc, że odebrał decyzję 21 lutego 2019 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. B. od decyzji Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych Ośrodka Pomocy Społecznej w G., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta G., z [...] r. Nr [...] odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego.
W podstawie prawnej powołano art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 570) i art. 129 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2018, poz. 2096; dalej jako: k.p.a.).
W uzasadnieniu SKO wskazało, że od pierwszoinstancyjnej decyzji z [...] r. odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego Strona wniosła odwołanie wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Dalej opierając sie na art. 129 § 2 Kpa, zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie; art. 134 Kpa, mocą którego organ jest zobowiązany do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz art. 44 § 1 Kpa regulującego tryb doręczenia pism – SKO stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji nr [...] została doręczona Stronie w dniu 19 lutego 2019r. (tzw. fikcja prawna doręczenia) na podstawie art. 44 § 4 Kpa i jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. przesyłka pierwszy raz została awizowana w dniu 5 lutego 2019r., kolejne awizo było w dniu 13 lutego 2019r. i następnie nastąpił zwrot przesyłki do OPS w G. z uwagi na nie podjęcie jej w terminie przez Stronę. Zatem bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 20 lutego 2019r. i upłynął w dniu 5 marca 2019r., a Strona odwołanie przesłała za pośrednictwem poczty w dniu 6 marca 2019r., a wiec po upływie terminu do jego wniesienia. Wobec powyższego zdaniem SKO spełnione zostały przesłanki określone w art. 134 Kpa do stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Kwestionując powyższe postanowienie ostateczne Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podkreślając bezzasadność twierdzenia Kolegium, że uchybiła terminowy do wniesienia odwołania bowiem decyzję organu I instancji odebrała 21 lutego 2019r., a więc termin do wniesienia odwołania upływał 7 marca 2019r. Zdaniem skarżącego Kolegium błędnie obliczyło termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO w całości podtrzymało pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu. Powołując regulacje art. 44 Kpa podkreśliło, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu 19 lutego 2019r. w trybie tzw. fikcji prawnej na podstawie art. 44 § 4 Kpa bowiem jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ta przesyłka pierwszy raz została awizowana w dniu 5 lutego 2019r., kolejne awizo było 13 lutego 2019r. Zatem bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 20 lutego 2019r. i upłynął 5 marca 2019r., a Sklarżący odwołanie przesłał za pośrednictwem poczty 6 marca 2019r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Skarżący prawidłowo został pouczony w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybił określonemu w art. 129 § 2 Kpa czternasto-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania, co czyni jego odwołanie bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Kolegium było niedopuszczalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi odwoławczemu zarzucić naruszenia przepisów prawa procesowego.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest skuteczność wniesionego przez stronę skarżącą środka odwoławczego od decyzji organu I instancji. Zauważyć więc należy, że Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje różne sposoby doręczania pism, w tym decyzji. Zgodnie z art. 44 Kpa regulującym przesłanki skuteczności i domniemanie daty doręczania pism; zawierającym regulację dotyczącą awizowania nieodebranej przesyłki wskazać należy, że do doręczeń pism osobom fizycznym (właściwe, zastępcze, domniemane) stosuje się art. 44 § 1 Kpa, zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo poeztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres ezternastu dni w urzędzie właśeiwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez praeownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Przepis § 2 tego artykułu stanowi, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce poeztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub Innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
Zgodnie z § 3 - w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (podkreślenie Sądu). Natomiast z mocy § 4 -doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z akt - decyzja datowana z [...] r. została doręczona Stronie w dniu 19 lutego 2018r., w trybie tzw. fikcji doręczenia wobec niemożności doręczenia Skarżącemu decyzji zgodnie z art. 42 lub art. 43 Kpa czyli osobiści Stronie w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy albo np. jej dorosłemu domownikowi. Zauważyć należy, że pierwszy raz przesyłka była awizowana 5 lutego 2019 r. i od tej daty należy liczyć sporny 14-dniowy termin zgodnie z brzmieniem art. 44 § 3 Kpa. Fakt drugiego awiza 13 lutego 2019 r. nie ma znaczenia przy liczeniu tego terminu bowiem ono ma jedynie charakter ponownego zawiadomienia o niepodjęciu przesyłki, ale nie jest datą od której liczy się termin warunkujący terminowość wniesienia odwołania. Zatem termin do wniesienia środka zaskarżenia rozpoczynał się z dniem 20 lutego 2019 r.(środa) i upływał 5 marca 2019 r. (wtorek), a odwołanie Strona złożyła pismem dopiero 6 marca 2019r. (środa) - czyli z uchybieniem 14 dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa stanowiącym, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Rozważając powyższe kwestie wskazać należy, że z mocy art. 134 Kpa organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest stwierdzić, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Okoliczność ta stanowi kategorię obiektywną i nie jest zależna od uznania organu. Stwierdzenie bowiem wniesienia odwołania z przekroczeniem terminu, zobowiązuje organ do wydania postanowienia w trybie tego przepisu. W konsekwencji organ dokonując na wstępie sprawdzenia spełnienia warunków formalnych i zachowania terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa zobowiązany był orzec jak w sentencji zaskarżonego postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie to powinno być poprzedzone ustaleniem, w sposób nie budzący wątpliwości, zarówno daty doręczenia decyzji jak też daty wniesienia odwołania, co też organ uczynił. W ocenie Sądu, z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem określonego w art. 129 § 2 Kpa terminu.
Poza tym w niniejszej sprawie niemożliwym jest rozważenie zagadnienia czy zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 58 Kpa tj. możliwość przywrócenia terminu w razie jego uchybienia - bowiem nie został złożony w tym zakresie stosowny wniosek zainteresowanego, w którym uprawdopodobniłby, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
W świetle zatem przedstawionych okoliczności chybione były zarzuty skargi. Z powyższych powodów skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skoro Strona uchybiła ustawowo określonemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej i nie uprawdopodobniła braku swojej winy w tym uchybieniu gdyż nie złożyła stosownego wniosku - to tym samym konsekwencją było wydanie zaskarżonego postanowienia i argumenty Strony nie mogły odnieść skutku. Za niezasadne uznać w konsekwencji należy zarzucanie organowi w skardze błędnego liczenia terminu skoro postępowanie organu odpowiadało przepisom prawa, a w tym zakresie organ nie dysponuje jakąkolwiek swobodą. Zatem nawet niewielkie przekroczenie terminu zaskarżenia nie znosi obowiązku organu w zakresie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Nadmienić należy, że ewentualne powody przekroczenia 14-dniowego terminu ustawowego i ich ocena jako niezawinionej przyczyny opóźnienia mogłyby stanowić przedmiot postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, którego skarżący nie zainicjował.
Skoro Sąd uznał, że postanowienie jest zgodne z przepisami prawa, zaś zarzuty skargi są niezasadne to działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło