III SA/Gl 565/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-02-11
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Beata Machcińska, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i zakazu ruchu w określonych dniach jest zasadna, jeśli przedsiębiorca twierdzi, że naruszenia nastąpiły z winy kierowcy, który rozpoczął pracę wbrew jego wiedzy i dyspozycji?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego jest zasadna, nawet jeśli naruszenia popełnił kierowca. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje w działalności gospodarczej, a ciężar dowodu wykazania braku wpływu na naruszenie lub wystąpienia okoliczności niemożliwych do przewidzenia spoczywa na nim. W niniejszej sprawie przedsiębiorca nie wykazał tych okoliczności, a przedstawione dokumenty (umowa o pracę, oświadczenie kierowcy) uznano za przygotowane na potrzeby sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy kary pieniężnej nałożonej na A. Sp. z o.o. za naruszenia przepisów o transporcie drogowym: wykonywanie przewozu w czasie zakazu ruchu pojazdów oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Skarżąca spółka twierdziła, że kierowca T. R. rozpoczął pracę wbrew jej wiedzy i dyspozycji, a jego pierwszym dniem pracy miał być 2 listopada 2023 r., mimo że przekazanie pojazdu nastąpiło 31 października 2023 r. Organy administracji uznały, że spółka ponosi odpowiedzialność, a przedstawione przez nią dowody są niewiarygodne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr BP.501.334.2024.2250.KA12.558668 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr BP.501.334.2024.2250.KA12.558668, którą Główny Inspektor Transportu Drogowego – dalej organ II instancji, organ odwoławczy – po rozpoznaniu odwołania A. Sp. z o.o. – dalej strona, skarżący - od decyzji z 9 stycznia 2024 roku [...] Inspektora Transportu Drogowego nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 2100 zł utrzymał w mocy sporną decyzję.
Podstawę faktyczną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiło: wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach; co do przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut i wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach.
Powyższe stwierdzono w dniu 01 listopada 2023 r. podczas kontroli drogowej, na drodze krajowej nr [...] w C., zestawu pojazdów składającego się z ciągnika marki Mercedes-Benz o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Schwarzmuller o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita wynosiła powyżej 3,5 tony. Pojazdem kierował T. R. Pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Turcji do Polski, na podstawie licencji [...], w imieniu i na rzecz strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 01.11.2023 r.
W dniu 09.01.2024 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.100,00 zł na stronę za naruszenie stwierdzone w toku kontroli.
W odwołaniu skarżący podniósł, iż w dniu kontroli kierowca wykonywał przewóz wbrew dyspozycji i wiedzy zarządzającego transportem oraz zarządu spółki. W dniu 31 października 2023 r. kierowcy został przekazany zespół pojazdów wraz z dokumentami, jednak zgodnie z umową kierowca miał rozpocząć pracę dopiero w dniu 02 listopada 2023 r.
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2024r. organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie 2024r nie uwzględnił odwołania .
Wskazał przy tym na treść art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – dalej u.d.t. (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201) Ip. 1.11, Ip. 5.11.1, załącznika nr 3 do u.d.t. Wskazał także na przepisy art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 ,art. 92b, art. 92 c ust.1 u.d.t.
Organ odwoławczy zauważył, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 kpa. albowiem art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Zatem organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Organ II instancji wskazał, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, kpa które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez u.t.d. w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d.
Zdaniem organu reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa.
Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach; Ip. 1.11 załącznika nr 3 do utd. organ wskazał, iż zgodnie z § 1 Rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach z dnia 31 lipca 2007 r. zwane dalej "rozporządzenie" określono w nim okresowe ograniczenia oraz zakaz ruchu pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, z wyłączeniem autobusów.
Stosownie do § 2 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia wprowadza się okresowe ograniczenia ruchu pojazdów, o których mowa w § 1, poprzez zakaz ich ruchu na drogach na obszarze całego kraju, w m.in. terminie 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości. Przywołał także § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia stwierdzając, iż żaden z nich nie ma w sprawie zastosowania co słusznie skutkowało zastosowaniem w sprawie kary pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł .
Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż zgodnie z umową o pracę kierowca miał rozpocząć pracę dopiero w dniu 02.11.2023 r. organ odwoławczy wskazał, iż zlecenie transportowe zostało wystawione 27.10.2023 r., a więc już od tego dnia kierowca świadczył pracę na rzecz strony. W ocenie organu II instancji załączony egzemplarz umowy o pracę nie odpowiada prawdzie. Wpisy symboli krajów wprowadzone w tachografie dowodzą, że przewóz już 27.10.2023 r. wykonywany był na terytorium Turcji. Wskazał, iż to strona przekazała kierowcy zespół pojazdów wraz z wszystkimi wymaganymi dokumentami przed wskazywanym przez siebie dniem rozpoczęcia świadczenia pracy. Tym samym strona dopuściła do sytuacji, w której kierowca rozpoczął wykonywanie przewozu na jej rzecz. Strona powinna zabezpieczyć pojazd w sposób uniemożliwiający rozpoczęcie realizowania przewozu przed terminem określonym w umowie. Tym samym spółka ponosi pełną odpowiedzialność za przewóz realizowany w jej imieniu, pojazdem który przekazała kierowcy celem realizowania transportu, wraz z wszelką wymaganą dokumentacją. Z całą pewnością strona mogła zapobiec wskazanej sytuacji przekazując kierowcy zespół pojazdów wraz z dokumentami dopiero w dniu w którym kierowca miał rozpocząć pracę na rzecz spółki.
Odnośnie kolejnego naruszenia organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 5.11. załącznika nr 3 do utd, która sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
1) o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100,00 zł (słownie: sto złotych),
2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karą pieniężną w wysokości 250.0 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych),
3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut karą pieniężną w wysokości 350.0 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt złotych).
W przedmiotowej sprawie na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego stwierdzono, iż kierowca T. R.;
a) w dniu 31.10.2023 r. - od godz. 13:16 do godz. 22:25 prowadził pojazd przez 4 godziny 40 minut. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona według art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma - 4 godziny 30 minut została przekroczona o Ił minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 100,00 zł (słownie: sto złotych) z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
W ocenie organu skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających prawidłową organizację i dyscyplinę pracy. Strona powinna zaplanować pracę kierowcy w sposób zapobiegający popełnieniu naruszeń, z uwzględnieniem obowiązujących norm. Ponadto kierowca powinien zostać odpowiednio przeszkolony i poinstruowany o konieczności odebrania wymaganej przerwy. Tym samym w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92b u.t.d. Strona nie przedstawiła również dowodów wskazujących, iż do popełnienia naruszenia doszło w wyniku niemożliwych do przewidzenia okoliczności. W przypadku naruszenia Ip. 1.11 na gruncie art. 92c u.t.d. - samowola kierowcy nie stanowi podstawy odstępstwa od nałożenia kary pieniężnej.
Organ odwoławczy wskazał, iż art. 92c ustawy o transporcie drogowym nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji wskazując, iż naruszenia stwierdzone podczas kontroli faktycznie miały miejsce. Zatem kara nałożona przez organ jest w pełni uzasadniona. Podkreślił, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, niezależnie od tego czy są nimi osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne, którym prawo przypisuje podmiotowość prawną, działanie osób przy pomocy których ww. podmioty prowadzą działalność gospodarczą (czyli w tym wypadku kierowców) jest działaniem tychże podmiotów. Jeżeli zatem kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów prawa to podmiot będący dla tego kierowcy pracodawcą bądź zleceniobiorcą ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Okoliczności, które mogą spowodować zwolnienie się z wyżej opisanej odpowiedzialności muszą mieć charakter czysto zewnętrzny, wyodrębniony od działania przedsiębiorcy. Współczesne rozwiązania teleinformatyczne pozwalają w sposób stały kontrolować zachowanie kierowcy na drodze. Przedsiębiorca jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność transportową powinien dołożyć szczególnej staranności do sprawowania ciągłego nadzoru nad kierowcami. W trakcie postępowania nie przedstawiono dowodów uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 92c u.t.d.
Łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone w sprawie naruszenia wyniosła w sprawie 2.100,00 zł.
Odnośnie zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, iż są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie.
Odnośnie okoliczności wskazujących na możliwość zastosowania art. 92b u.t.d. przytoczył wyrok NSA z dnia 21 lipca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1334/14, w którym stwierdzono: "Podmiot wykonujący transport ma zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy.
Organ odwoławczy wskazał, iż strona winna była upewnić się czy kierowcy wykonujący przewozy na rzecz strony prawidłowo zrozumieli obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz, czy stosują się do nich w trakcie wykonywania transportu. Właściwy system kontroli i nadzoru obowiązujący w przedsiębiorstwie strony doprowadziłby do ujawnienia faktu wykonywania przez kierowców transportu z naruszeniem przepisów z zakresu norm czasu pracy.
Wskazał, iż obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągniecie zamierzonego celu. Powinien każdorazowo sprawdzać pojazd przed wysłaniem kierowcy w zadanie przewozowe oraz mieć kontakt telefoniczny z kierowcą, który znajduje się w trasie. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.
W przedmiotowej sprawie w ocenie organu II instancji brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
Organ podkreślił, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d. gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Powyższe potwierdza WSA w Krakowie, w wyroku z dnia 26 listopada 2015r., sygn. III SA/Kr 584/15.
W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt u.t.d., który stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...) a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Zdaniem organu II instancji analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wykazała, iż postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kpa. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Analizując całość materiału dowodowego organ odwoławczy nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92b oraz art. 92c u.t.d.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 92a ust.1 oraz 92b ust. 1 oraz 92c u.t.d. i wniósł o uchylenie nałożonej kary pieniężnej co do wykonywania przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego od organu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że kierowca; T. R., dokonał przejazdu w dniu 1 listopada 2023 roku pojazdem członowym; ciągnik siodłowy marki MERCEDES-BENZ o nr rej. [...] wraz z naczepą marki SCHWARZMULLER o nr rej. [...] wraz z zaplombowanym plombą celną ładunkiem na drodze krajowej nr [...] w C. wbrew dyspozycji i poza wiedzą osób zarządzających transportem i zarządowi spółki.
Jego pierwszym dniem rozpoczęciem pracy był 2 listopada 2023 roku, choć przekazanie pojazdu nastąpiło w dniu 31 października 2023 roku. Pracownik miał rozpocząć pracę w dniu 2 listopada 2023 roku, nie wcześniej i osoby zarządzające nie miał możliwości zawrócenia go z drogi. Na potwierdzenie tej okoliczności zostało dołączone oświadczenie kierowcy z dnia 7 grudnia 2023 roku.
Skarżący zakwestionował stwierdzenie Inspektora, że kierowca świadczył pracę już od 27 października 2023 r. W jego ocenie twierdzenie to nie zostało poparte żadnymi dowodami o nawiązaniu stosunku pracy i stanowi przekroczenie granic uznania administracyjnego, a w tym również zasady proporcjonalności nieodłącznie związaną z uznaniem administracyjnym, które w tej sprawie niewątpliwie zostało zastosowane.
W związku z faktem, że kierowca zamierzał podjąć pracę w spółce A. Spółka z o.o. od drugiego listopada 2023r i był w Turcji w celu odstawienia pojazdu do garażu z poprzedniej firmy, musiał z powrotem dojechać do Polski, celem zatrudnienia na umowie o pracę. W okresie od 27 października 2023 do 31 października 2023r. przejazd był w składzie dwuosobowym, a T. R. był drugim kierowcą, ale nie odpowiedzialnym za ładunek. To był jedynie przejazd "przy okazji".
Zdaniem skarżącego także nie zostało poparte żadnym logicznym twierdzeniem to, że spółka miała obowiązek zabezpieczenia pojazdu w sposób uniemożliwiający rozpoczęcie realizowania przewozu przed terminem określonym w umowie. Kierowca świadomie i wbrew woli osób zarządzających podjął się przejazdu w dniu 1 listopada 2023 roku, zaś spółka nie godziła się na takie zachowania i nie godzi się, aby kierowcy dokonywali naruszeń w czasie wykonywania przewozu towarów.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Spór dotyczy prawidłowości nałożenia na skarżącą kary administracyjnej z tytułu naruszeń przepisów u.t.d. w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w transporcie drogowym. Ustalenia co do uchybień w zakresie wykonywania przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach i przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut nie są sporne pomiędzy stronami.
Zgodnie z art. 92b u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
c) Umowy [...],
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W przypadku stwierdzenia tych okoliczności, za naruszenie powołanych przepisów karze grzywny, na podstawie stosownych przepisów, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
W myśl zaś art. 92c u.t.d, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2.
Wskazać należy, że ww. przepisy, przewidują co prawda możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.
Skoro za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10). Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08).
W niniejszej sprawie skarżący takich dowodów nie przedstawił.
Na wstępie zauważyć należy, iż rozróżnić należy przede wszystkim dwie podstawowe kwestie: obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego i rozkład ciężaru dowodowego. Obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego w oczywisty sposób ciąży na organie, który podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tak więc rolą organu jest określenie granic postępowania dowodowego, faktów koniecznych do ustalenia jako niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy i przeprowadzenie dowodów, które temu służą. Natomiast rozkład ciężaru dowodowego wskazuje, na kim ciąży obowiązek przedstawienia dowodu. Nie wynika on z przepisów procesowych, ale znajduje swoje źródło w materialnym prawie podatkowym przy zastosowaniu ogólnej zasady, w myśl której ciężar udowodnienia okoliczności spoczywa na tym uczestniku postępowania, który wywodzi z niej skutki prawne.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że nie można nakładać na organy nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, a obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego przez organ nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że strona zwolniona jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonego faktu może doprowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Jeżeli strona kwestionuje jakąś okoliczność faktyczną przyjętą przez organ, to na niej ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji m.in. poprzez przedstawienie stosownego dowodu.
Podkreślić należy również, że skarżący jako przedsiębiorcy winni tak zorganizować działanie swojej firmy, by nie dochodziło w niej do naruszeń przepisów u.t.d.
Zgodzić należy się z organ odwoławczym, że skarżący nie przedłożył żadnego dowodu mogącego wskazywać, iż na powstałe naruszenia nie miał wpływu, bądź nastąpiły one w skutek zdarzeń czy okoliczności niemożliwych do przewidzenia dla nich. Sąd nie daje wiary twierdzeniom skarżącego wywodzonych z treści umowy o pracę gdzie zaznaczono, iż kierowca miał rozpocząć pracę dopiero w dniu 02 listopada 2023 r. jak i oświadczeniu kierowcy z 7 grudnia 2023r., iż dokonał on przejazdu 1 listopada 2023r. (karta 27 akt sprawy) wbrew dyspozycji i poza wiedzą osób zarządzających transportem i zarządowi spółki. W ocenie Sądu obydwa w/w dokumenty zostały przygotowane na potrzeby niniejszej sprawy w celu uwolnienia się od odpowiedzialności przez przdsiębiorcę. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, iż na rzecz strony skarżącej kierowca świadczył pracę już 31 października 2023r. gdzie uchybił przepisom w zakresie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut. Podniesienia wymaga i to, iż zlecenie transportowe zostało wystawione 27 października 2023 r., a pojazd został przekazany do dyspozycji kierowcy 31 października 2023r. W ocenie Sądu przywołane wyżej okoliczności świadczą o tym, iż pracodawca powierzył kierowcy T. R. wykonywanie pracy na jego rzecz od dnia zawarcia umowy. Powyższa konstatacja znajduje w ocenie Sądu potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym gdzie w protokole kontroli z dnia 1 listopada 2023r. wskazano, iż także w dniu 31 października 2023r. miało miejsce uchybienie w wykonywaniu przewozu drogowego na rzecz spółki popełnione przez kierowcę T. R. gdyż ten podczas wykonywania przewozu przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 11 minut. Powyższe łączne okoliczności opisane wyżej dotyczące ustalonego w sprawie stanu faktycznego powodują, iż Sąd nie daje wiary wyjaśnieniom strony, iż wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę T. R. było bez wiedzy, iż zgody na to ze strony pracodawcy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalonym jest pogląd, że w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności "których nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcy pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń, a w niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca . Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006, to właśnie Przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 r. Stosownie do art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa.
W sytuacji zatem, gdy na mocy art. 92a ust. 1 u.t.d. za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Skoro w sprawie nie zaszły przesłanki określone w art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d., albowiem strona domniemania odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz w ocenie Sądu skutecznie nie obaliła tym samym to przedsiębiorca jest zobowiązany ponieść odpowiedzialność za skutki działań osób – kierowcy, którym w wykonywaniu działalności gospodarczej się posłużyła.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło