III SA/Gl 566/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędzia NSA Anna Apollo Asesor WSA Mirosław Kupiec (spr.) Protokolant Ewa Olender po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. przy udziale - sprawy ze skargi S. H. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (pozostawienie wniesionego po terminie odwołania bez rozpoznania) uchyla zaskarżone postanowienie. Na wniosek S. H., przedstawiciela ustawowego D. P., Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] r. postanowił zaliczyć D. P. do osób niepełnosprawnych z tym, że w ramach wskazań dotyczących korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji (pkt 6) i konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7) zaznaczono odpowiednio w orzeczeniu, że "nie dotyczy" i "nie wymaga". Orzeczenie to zostało doręczone S. H. dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. kierowanym bezpośrednio do Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. nazwanym "prośbą", zaznaczono, że dotyczy "Odwołania od otrzymanej decyzji (...)", S. H. wskazała na konieczność opieki nad dzieckiem ze względu na jego niepełnosprawność. W piśmie tym powołała się na okoliczności faktyczne a mianowicie konsultacje z pracownikiem socjalnym, który stwierdził, że będzie przysługiwał jej na syna zasiłek stały, jeśli nastąpi zmiana pkt 6 i 7 powyższego orzeczenia. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. stwierdził, że odwołanie od orzeczenia z dnia [...] r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, przewidzianego do jego wniesienia zgodnie z § 19 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. Nr 139, poz. 1382), dlatego orzekł o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego postanowienia powołano się na to, że orzeczenie pierwszej instancji zostało doręczone dnia [...] r., czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął w dniu [...] r., a odwołanie zostało złożone dnia [...] r. bez prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na to postanowienie S. H. złożyła w terminie skargę do tutejszego Sądu. Na określenie nazwy tej skargi użyto różnych pojęć: "odwołanie", "zażalenie". Wynika jednak z niej, że osoba ta jest niezadowolona z załatwienia sprawy przed organem odwoławczym ("Jedna instancja odsyła mnie do drugiej celem załatwienia sprawy wypłaty zasiłku (...)"), ponieważ uważa, że syn jej wymaga opieki na dowód czego przedłożyła kserokopie różnych dokumentów związanych z procesem leczenia a także postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się na uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i argumenty tam zawarte zaznaczając, że w skardze skarżąca nie podniosła okoliczności, które uprawdopodobniłyby uchybienie terminu bez jej winy. W piśmie z dnia [...] r. skarżąca ponownie wskazała na podstawy do orzeczenia o konieczności opieki nad synem ze względu na jego stan fizyczny i psychiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem badania przez Sąd w niniejszej sprawie, pod kątem zgodności z prawem, jest postanowienie organu odwoławczego o pozostawieniu odwołania skarżącej bez rozpatrzenia ze względu na uchybienie terminowi do jego wniesienia. W tym orzeczeniu organ odwoławczy zaznaczył, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie mając wykształcenia prawniczego używając potocznego języka wyraziła swoje niezadowolenie z załatwienia sprawy poprzez orzeczenie o niepełnosprawności bez wskazania o konieczności sprawowania opieki nad synem ze względu na jego schorzenia. Obszerne pisma w tej sprawie są poparte określonymi dokumentami lekarskimi. Zgodnie z ogólną zasadą zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz zasadą informacji stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw (art. 9 k.p.a.) w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy winien wnikliwie przeanalizować pismo nazwane "prośbą" z dnia [...] r. pod kątem istnienia w tym piśmie wniosku o przywrócenie terminu nie wyrażonego wprost ale pośrednio. Zdaniem Sądu taki wniosek wynika z faktu, że; po pierwsze pismo było kierowane do organu odwoławczego, jako właściwego do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu i zostało doręczone bezpośrednio temu organowi, a nie za pośrednictwem organu pierwszej instancji, jak wynika z pouczenia, po drugie w piśmie tym zapisano, że "Dotyczy: Odwołania (...)", co wskazywałoby, że zawiera ono coś więcej niż tylko odwołanie i jego zarzuty i po trzecie ta jego część odwołująca się do konsultacji z pracownikiem socjalnym, który pouczał o skutkach braku odpowiednich zapisów w orzeczeniu w punkcie 6 i 7 w zakresie prawa do przyznania zasiłku stałego, może być uznana za okoliczność faktyczną odnoszącą się do elementu braku winy w uchybieniu terminu. Tak więc można uznać, że przedmiotowe pismo zawierało wniosek o przywrócenie terminu, chociaż nie zostało to wyraźnie i w pełni uzewnętrznione. Jednak wszelkie braki formalne takiego pisma wymagane przepisem art. 58 k.p.a., a mianowicie: uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy strony oraz wykazanie kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca wniesienie odwołania, aby móc liczyć termin 7 dni do złożenia tego wniosku, winny podlegać możliwości uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a., jako inne wymagania ustalone w przepisach prawa. W związku z tym strona powinna być precyzyjnie poinformowana o tych obowiązkach z zaznaczeniem terminu i rygoru pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie uwzględnił powyższych okoliczności faktycznych i prawnych naruszając przepisy procesowe, których zastosowanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ ewentualne przywrócenie terminu doprowadziłoby do sytuacji, że postanowienie o pozostawieniu odwołania byłoby przedwczesne. Mając na uwadze opisane naruszenia przepisów postępowania Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).